Bệnh diễn tiến nhanh, nguy cơ tử vong chưa đầy 24 giờ
Bệnh não mô cầu xâm lấn do vi khuẩn Neisseria meningitidis, một tác nhân chỉ tồn tại ở người, gây ra. Đây là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính có thể gây nhiễm trùng huyết và tổn thương não nghiêm trọng. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong có thể lên đến hơn 50%.
Trong số các bệnh nhân sống sót, hơn 10% phải đối mặt với những di chứng nặng nề như mất thính lực, suy giảm nhận thức, động kinh hoặc tàn tật do hoại tử chi. Ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, vẫn có 5–10% bệnh nhân tử vong, thường chỉ trong vòng 24–48 giờ sau khi khởi phát triệu chứng. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, cứ 6 người mắc viêm màng não mô cầu thì có 1 người tử vong, và 1 trong 5 người sống sót phải đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng.
Theo thống kê được trình bày tại hội nghị, từ tuần 1 đến tuần 14 năm 2026, cả nước ghi nhận 24 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu, trong đó có 4 ca tử vong. Trẻ em dưới 15 tuổi chiếm 46% tổng số ca bệnh. Số ca mắc tăng gần 50% so với cùng kỳ năm 2025.
Bệnh não mô cầu xâm lấn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến nhất ở trẻ dưới 1 tuổi, thanh thiếu niên từ 16 đến 23 tuổi, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy giảm.
Tại Việt Nam, số trường hợp mắc bệnh được ghi nhận cao ở nhóm trẻ dưới 5 tuổi và nhóm thanh thiếu niên; trong nhóm trẻ dưới 5 tuổi, trẻ dưới 1 tuổi là nhóm có số ca cao nhất. Đặc biệt, 81% số ca ở trẻ dưới 1 tuổi được ghi nhận trong 6 tháng đầu đời. Nguy cơ mắc bệnh cũng cao hơn ở những người sống trong môi trường tập thể đông đúc như trường học, doanh trại quân đội, hoặc những người đi du lịch đến các khu vực đang có nhiều ca mắc bệnh.
Chủ động dự phòng sớm và bao phủ rộng
Các chuyên gia tại hội thảo nhận định rằng, với mức độ nguy hiểm, khả năng gây tử vong nhanh và nguy cơ để lại di chứng nặng nề, bệnh não mô cầu xâm lấn cần được chủ động phòng ngừa từ sớm.
TS.BS. Nguyễn An Nghĩa, Phó trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1, chia sẻ: Theo hướng dẫn dự phòng bệnh não mô cầu của Hội Y học dự phòng Việt Nam, để phòng bệnh do não mô cầu, cần chủ động tiêm vắc-xin phòng ngừa sớm. Các nhóm nguy cơ cao cần được ưu tiên gồm trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi, thanh thiếu niên, người lớn tuổi, người có bệnh nền, và những người sống hoặc làm việc tại nơi tập trung đông người như trường học, nhà dưỡng lão, doanh trại quân đội”.
TS. Raffaella Iantomasi, Tiến sĩ Vi sinh y học và Vi khuẩn học, Giám đốc Y khoa vắc-xin não mô cầu – Công ty Pfizer, chia sẻ: “Tiêm vắc-xin đầy đủ và đúng thời điểm theo khuyến nghị khoa học là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ cá nhân và cộng đồng khỏi căn bệnh nguy hiểm này”.
Ông Mark Kuo, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Pfizer Việt Nam – Thái Lan, cho biết: “Chuỗi hội thảo khoa học về bệnh não mô cầu xâm lấn lần này, với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành, là minh chứng cho cam kết của Pfizer trong việc cập nhật kiến thức y khoa và hỗ trợ nâng cao năng lực cho đội ngũ chuyên viên y tế. Với niềm tin vững chắc, chúng tôi sẽ tiếp tục theo đuổi sứ mệnh mang đến những đột phá nhằm thay đổi cuộc sống của bệnh nhân”.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, lộ trình hướng tới kiểm soát viêm màng não vào năm 2030 đặt mục tiêu giảm 50% số ca viêm màng não do vi khuẩn có thể phòng ngừa và giảm 70% số ca tử vong. Lộ trình này cũng nhấn mạnh việc giảm tàn tật và cải thiện chất lượng sống cho những người bị ảnh hưởng bởi viêm màng não.
