Cách thức cựu Thứ trưởng và cấp dưới kiếm tiền trong xuất khẩu lao động

Tạo quy trình riêng “hành” doanh nghiệp

Như ANTĐ thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành Kết luận điều tra bổ sung vụ án “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ”, xảy ra tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH - cũ và nay là Bộ Nội vụ), Công ty CP cung ứng nhân lực Hoàng Long và các đơn vị liên quan.

Tại Kết luận điều tra bổ sung, Cơ quan đièu tra (CQĐT) đề nghị truy tố bị can Nguyễn Bá Hoan (cựu Thứ trưởng Bộ LĐTBXH) về tội “Nhận hối lộ”. Loạt cấp dưới của bị can Hoan là Tống Hải Nam (cựu Cục trưởng), Phạm Viết Hương và Nguyễn Gia Liêm (đều là Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước - QLLĐNN), Lê Thanh Hà (cựu Trưởng phòng Hàn Quốc) cùng 3 cá nhân khác cũng bị đề nghị truy tố về tội “Nhận hối lộ”.

Ngoài ra, 11 bị can bị đề nghị truy tố tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, trong đó có Nghiêm Quốc Hưng (Chủ tịch HĐQT, kiêm Tổng Giám đốc Công ty Hoàng Long), Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch HĐQT Công ty Sona) và Nghiêm Văn Định (Giám đốc Công ty Incoop3).

Riêng bị can Nguyễn Lâm Sơn (Giám đốc Công ty Luật TNHH Thành Đô) bị xác định và bị đề nghị truy tố về tội “Môi giới hối lộ”.

Theo kết luận điều tra, bị can Nguyễn Bá Hoan giữ chức Thứ trưởng Bộ LĐTBXH cũ từ năm 2020-2025 và phụ trách chỉ đạo Cục QLLĐNN.

Các doanh nghiệp tổ chức đưa người đi xuất khẩu lao động phải đăng ký hợp đồng cung ứng lao động và chỉ được thực hiện sau khi có sự đồng ý của Bộ LĐTBXH. Lợi dụng quyền hạn được giao, bị can Hoan (khi đương chức Thứ trưởng) đã tạo ra quy trình riêng, gây nhiều khó khăn để "hành" doanh nghiệp.

Kết quả điều tra chỉ rõ, bị can Hoan đã giao Tống Hải Nam và các cán bộ cấp dưới gây khó khăn, tạo rào cản đối với doanh nghiệp. Cách thức các bị can này thường áp dụng là trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt các hợp đồng xuất khẩu lao động từ doanh nghiệp sẽ yêu cầu bổ sung tài liệu và kéo dài thời gian thẩm định. Còn quy trình thẩm định thế nào, các bị can tại Bộ LĐTBXH tự xây dựng.

CQĐT cho rằng đây như một loại "giấy phép con" để tạo rào cản. Trong khi đó, doanh nghiệp lo sợ không thực hiện đúng tiến độ với hợp đồng đã ký với đối tác nước ngoài nên buộc phải "chi phí đối ngoại".

Với cách vận hành “hành” doanh nghiệp nêu trên, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan cùng các cấp dưới đã nhiều lần nhận hối lộ của Công ty Hoàng Long, Sona, Incoop3 trong việc phê duyệt hợp đồng xuất khẩu lao động.

Đưa ra yêu cầu phi thực tế...

Theo kết luận, từ năm 2023-2025 Công ty Hoàng Long đã xuất cảnh 129 lao động theo chương trình Visa E7-3. Để được phê duyệt các hợp đồng này và "giữ mối quan hệ" với lãnh đạo Bộ, Cục thì Tổng giám đốc Nghiêm Quốc Hưng đã chi tổng cộng gần 240.000 USD (tương đương gần 6 tỷ đồng).

Cụ thể, khi triển khai chương trình Visa E7-3, bị can Hưng đến gặp, nhờ Hoan chỉ đạo tạo điều kiện giúp phê duyệt nhanh hồ sơ. Đổi lại, cựu Thứ trưởng được hưởng từ 100 - 200 USD/ một người lao động đi xuất khẩu lao động.

Theo thỏa thuận này, hai lần Hưng hối lộ Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan 170.000 USD. Lần đầu Tổng giám đốc Hưng gặp bị can Hoan trực tiếp đưa 100.000 USD, còn lần sau nhờ con rể đưa 70.000 USD.

Ngoài số tiền trên, cựu Thứ trưởng bị xác định còn nhận 50 triệu đồng từ Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch HĐQT Công ty Sona) để chỉ đạo đẩy nhanh việc phê duyệt hồ sơ. Tiếp đến, bị can Hoan còn nhận tiền vào các dịp lễ, Tết; nhận tiền từ các doanh nghiệp như Hoàng Long, Sona và Incoop3 với tổng số tiền lên tới 450.000 USD (khoảng hơn 11 tỷ) và 90 triệu đồng.

Đối với cựu Cục trưởng Tống Hải Nam, CQĐT làm rõ đã chỉ đạo cấp dưới xây dựng, ban hành quy trình riêng về việc phê duyệt hồ sơ hợp đồng xuất khẩu lao động theo chương trình Visa E7-39. Nam chỉ đạo Phòng Hàn Quốc yêu cầu doanh nghiệp phải có tài liệu chứng minh về hạn mức tuyển dụng lao động của chủ sử dụng lao động tại nước ngoài.

Tài liệu trên buộc phải có xác nhận của cơ quan thẩm quyền Hàn Quốc. Thực tế, doanh nghiệp không thể thu thập, cung cấp được tài liệu theo yêu cầu nên đặt vấn đề "đưa tiền cảm ơn" khi nhờ bị can Nam giúp đỡ, tạo điều kiện bỏ qua lỗi và phê duyệt nhanh hồ sơ.

Hải Nam đã nhận tổng cộng 74.000 USD và 100 triệu (tương đương 1,8 tỷ) từ 3 doanh nghiệp liên quan để tạo điều kiện phê duyệt hồ sơ hợp đồng xuất khẩu lao động. Ngoài ra, cựu Cục trưởng còn nhận 3,7 tỷ đồng quà biếu của doanh nghiệp vào các dịp lễ, Tết.

Quá trình điều tra vụ án cũng làm rõ, cựu Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Nguyễn Bá Hoan và nhóm cán bộ cấp dưới còn nhận tiền hối lộ trong hoạt động cấp giấy phép xuất khẩu lao động cho doanh nghiệp, tổ chức.

Cụ thể, từ năm 2018 - 2025, Cục trưởng Tống Hải Nam đã chỉ đạo cấp dưới thu tiền "bôi trơn" từ các doanh nghiệp đang xin cấp giấy phép xuất khẩu lao động. Tiền thu về được đưa cho Nam và lãnh đạo Bộ.

Để ép doanh nghiệp phải “bôi trơn”, bị can Nam cho cấp dưới gây khó khăn bằng cách trả hồ sơ, yêu cầu bổ sung thông tin, tài liệu nhiều lần. Nhóm cán bộ tại Cục QLLĐNN còn cố tình kéo dài thời gian thẩm định hồ sơ sau đó gợi ý cho doanh nghiệp đưa tiền để hưởng lợi cá nhân.

Theo kết luận điều tra bổ sung, Cục trưởng Tống Hải Nam nhận 4,65 tỷ đồng và 36.000 USD (tương đương 5,5 tỷ) để tạo điều kiện cấp 29 giấy phép. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan đã nhận 950 triệu tiền mặt và 2 đồng hồ trị giá 450 triệu (tổng 1,4 tỷ) từ cấp dưới để tạo điều kiện duyệt, ký 14 giấy phép.

Liên quan, chuyên viên Nguyễn Thành Hưng (cấp dưới của các bị can Hoan, Nam) bị xác định thực hiện theo chỉ đạo của Nam đã gây khó khăn, nhũng nhiễu để nhận 7,7 tỷ đồng từ các doanh nghiệp "chạy" 26 giấy phép xuất khẩu lao động.

Kết quả điều tra bổ sung xác định cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan nhận hối lộ và hưởng lợi tổng 5,75 tỷ đồng; cựu Cục trưởng Tống Hải Nam nhận hối lộ với vai trò chủ mưu, cầm đầu tổng 7,3 tỷ (hưởng lợi 4,5 tỷ đồng); Nguyễn Thành Hưng nhận hối lộ với vai trò đồng phạm giúp sức tổng 7,7 tỷ (hưởng lợi 3,1 tỷ).

Hai cựu Phó Cục trưởng Phạm Viết Hương nhận 500 triệu và Nguyễn Gia Liêm nhận 168 triệu. Liên quan, bị can Nguyễn Lâm Sơn (Giám đốc Công ty Luật TNHH Thành Đô) bị xác định phạm tội “Môi giới hối lộ” và hưởng lợi cá nhân 5,9 tỷ đồng.