Tinh thần "Ba Nhất" thầm lặng phía sau một Hà Nội thông minh

​

Bài toán chưa từng có tiền lệ

Nhớ lại những ngày đầu tiên tập trung xây dựng Đề án đô thị Hà Nội thông minh, không thể quên được sự quyết tâm, quyết liệt của Bí thư Thành ủy Hà Nội khi đó là đồng chí Nguyễn Duy Ngọc; cùng sự ráo riết và hành động quyết liệt của đồng chí Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc CATP Hà Nội để triển khai bằng được. Theo đó, ngay sau khi Công an Thành phố được Thành uỷ, UBND TP tin tưởng giao trọng trách xây dựng và triển khai Đề án đô thị Hà Nội thông minh, đồng chí Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc CATP đã trực tiếp giao nhiệm vụ cho Phòng Tham mưu cùng các bộ phận chức năng nghiên cứu xây dựng ngay Đề án với tinh thần khẩn trương quyết liệt nhất để có được sản phẩm tốt nhất với phiên bản đô thị thông minh mang bản sắc của Thủ đô anh hùng. Đây cũng là một việc chưa từng có tiền lệ, việc khó, nhưng không gì là không thể vượt qua với tinh thần, cốt cách và quyết tâm của những người tướng lĩnh, sĩ quan của Công an Thủ đô anh hùng.

Với tinh thần đó, các cán bộ, chiến sĩ cốt cán của Công an Hà Nội đã được trưng tập thành một nhóm để nghiên cứu về Đề án. Đồng chí Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc CATP Hà Nội giao cho Thiếu tướng Dương Đức Hải, khi đó đang là Phó Giám đốc CATP Hà Nội trực tiếp chỉ đạo nhóm làm việc cùng các chuyên gia hàng đầu trong và ngoài nước, nghiên cứu xây dựng bằng được Đề án.

Chất xám, kinh nghiệm xây dựng đô thị thông minh từ trong và ngoài nước được Công an Hà Nội huy động và kết nối. Bài toán đặt ra là phải kết nối, giữ nhịp và dung hòa tiếng nói của các Sở, ngành Thành phố – mỗi nơi một góc nhìn chuyên môn, một ngôn ngữ kỹ thuật riêng – để cùng hướng về một mục tiêu xây dựng, phát triển thành phố Hà Nội thông minh, hiện đại.

Nhóm nghiên cứu hàng nghìn trang tài liệu kỹ thuật, bóc tách tiêu chuẩn, tiêu chí quốc tế và trong nước để đánh giá, phân tích xác định đúng hướng xây dựng Đề án; họp bàn, thảo luận cùng với sự hỗ trợ của các nhà khoa học, chuyên gia Mobifone để xây dựng đề cương, nội dung Đề án.

Đặc biệt vào thời gian cao điểm để bảo đảm tiến độ hoàn thành Đề án, nhiều buổi làm việc đến khuya, bữa cơm ăn vội ngay tại bàn làm việc, có người gục tạm xuống tựa lưng ghế chợp mắt mười lăm phút, hay những tin nhắn báo về nhà muộn đôi khi phải nhờ đồng nghiệp nhắc vì mải gõ phím mà quên mất. "Có những việc ban ngày họp hành, tranh luận rát cổ họng không chốt được, đến đêm anh em ngồi tĩnh lại, xâu chuỗi mọi thứ thì lại ra vấn đề", đồng chí Thượng tá Bùi Nhật Quang, Trưởng phòng Tham mưu CATP nhớ lại. Tài liệu được hoàn thiện ngay trong đêm. Sáng sớm hôm sau, lãnh đạo CATP xem xét và tiếp tục tham vấn, hội thảo khoa học trước khi ký duyệt tham mưu chính thức lãnh đạo thành phố Hà Nội.

Đó là câu chuyện không mấy lạ tại Bộ phận giúp việc thuộc Tổ Giúp việc Hội đồng điều phối xây dựng Đề án đô thị Hà Nội thông minh – thuộc Phòng Tham CATP. Bộ phận này có nhiệm vụ điều phối, tham mưu cho một Đề án tầm cỡ toàn thành phố. Qua nhiều Hội nghị, buổi họp với các Sở ngành, chuyên gia, nhà khoa học; Đề án đã chính thức được UBND Thành phố phê duyệt ban hành vào tháng 02/2026. Đây là niềm vui, sự tự hào của Tổ giúp việc khi đã hoàn thành một nhiệm vụ quan trọng, hết sức vinh dự.

"Nhiều người nghĩ chúng tôi ngồi gõ code"

"Người ngoài cứ nghĩ làm đô thị thông minh là ngồi code thôi, nhưng thật ra phần đau đầu nhất là kéo các đầu việc về cùng một nhịp. Từ Ban Giám đốc CATP đến chúng tôi đều phải nghĩ, nghĩ rất nhiều…", chỉ huy Phòng Tham mưu cho biết.

Nhưng để tham mưu được và sau đó là điều phối được trong một lĩnh vực hoàn toàn mới, chưa từng có tiền lệ, phần lớn nội dung về công nghệ, kỹ thuật thì lực lượng vũ trang cần làm chủ "cuộc chơi", dù câu chuyện có thể phức tạp và phát sinh rất nhiều tình huống cần phải giải quyết.

Có một giai đoạn, nhóm tổ chức nhiều phiên làm việc chuyên sâu với chuyên gia Singapore – những người đã vận hành thực tế một trong những mô hình đô thị thông minh thành công nhất châu Á. Sau từng ấy vòng thảo luận, nhóm giúp việc đã tham mưu, giúp chỉ huy phòng và lãnh đạo CATP lựa chọn phương án tối ưu để trình UBND TP… Mỗi một cuộc họp liên ngành lại mở ra một góc kỹ thuật chưa được tính đến. Mỗi lần chỉnh là một lần cả nhóm ngồi lại, rà từng thông số, từng câu chữ, từng lộ trình triển khai – phải khớp với nhau và khớp với thực tế địa bàn. Mười mấy lần viết đi xóa lại, cộng với những cuộc họp trực tuyến từ chiều cho đến tận rạng sáng… đã góp phần hoàn thiện đúng tiến độ Đề án đô thị Hà Nội thông minh.

Thi đua "Ba nhất" đo bằng sản phẩm cụ thể

Từ lát cắt đó, nhìn rộng ra để thấy không khí thi đua “Ba Nhất” tại bộ não – Phòng Tham mưu CATP Hà Nội. Tại Nghị quyết số 11 ngày 16/12/2025 của Đảng ủy Công an Thành phố Hà Nội, phong trào thi đua "Ba nhất" được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt, là thước đo cốt lõi để đánh giá chất lượng phong trào "Vì an ninh Tổ quốc". Trước yêu cầu bảo đảm an ninh trật tự cho một siêu đô thị đang chuyển sang mô hình chính quyền hai cấp tinh gọn, lực lượng Tham mưu không dừng lại ở phổ biến và báo cáo. Họ số hóa từng tiêu chí, biến nó thành sản phẩm cụ thể, đo đếm được, kiểm chứng được.

Tiêu chí "Kỷ luật nhất" được đặt lên trục vận hành bằng Phần mềm Quản lý văn bản và điều hành phiên bản thứ ba, đưa vào vận hành từ năm 2026, xử lý toàn bộ tài liệu trên môi trường điện tử theo quy trình 100% toàn trình. Hệ thống theo dõi từng văn bản đang ở bước nào, tự động cảnh báo khi sắp đến hạn, và nếu xảy ra chậm muộn thì chỉ thẳng tên cán bộ chịu trách nhiệm tại điểm đó.

Cách làm này triệt tiêu thói quen đùn đẩy – khi hệ thống ghi nhận tất cả, không còn chỗ cho kiểu "tôi tưởng anh kia lo". Song hành với đó là Trợ lý ảo Chatbot AI nội bộ, được huấn luyện từ hàng trăm bộ luật, nghị định, thông tư. Cán bộ cơ sở cần tra cứu quy trình nghiệp vụ thì hỏi chatbot – nhanh hơn lục văn bản, chính xác hơn hỏi người, và không có chuyện trả lời sai vì chưa kịp cập nhật thông tư mới ban hành.

Tiêu chí "Trung thành nhất" được đưa vào trận địa thông tin trên không gian mạng. Phòng Tham mưu trực tiếp vận hành hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng của Công an Thành phố gồm Facebook, cổng thông tin điện tử và Zalo OA. Qua đó, thu thập và phân tích các luồng thông tin trái chiều, xuyên tạc trên mạng xã hội theo thời gian thực, từ đó lực lượng tham mưu kịp thời đề xuất phương án đấu tranh, phản bác từ sớm – trước khi thông tin sai lệch kịp lan rộng đủ để gây hoang mang trong dư luận.

Còn "Gần dân nhất" được đo bằng mô hình Trợ lý ảo tích hợp tổng đài 1900.0113, kết hợp Callbot và Chatbot, tích hợp trực tiếp trên ứng dụng iHanoi của Thành phố, hoạt động 24/7. Người dân Hà Nội có thể hỏi thủ tục hành chính, phản ánh an ninh trật tự bất kỳ lúc nào mà không cần ra phường, không cần chờ giờ hành chính. Điểm khác biệt của hệ thống là tự động cung cấp số điện thoại Trưởng Công an cấp xã để người dân kết nối thẳng, cắt bỏ các khâu trung gian không cần thiết.

Sự "đồng lòng, đồng tốc nhanh nhất"

Quay lại với chuyện của những cán bộ thầm lặng đằng sau Đề án Đô thị thông minh TP Hà Nội. Đại úy Nguyễn Phú Cường và Đại úy Đinh Đăng Quang, hai sĩ quan trẻ, buộc phải tự thành thạo các công cụ AI phân tích dữ liệu, tự học đọc hiểu tài liệu kỹ thuật chuyên sâu bằng tiếng Anh – những thứ không có trong bất kỳ giáo trình đào tạo lực lượng vũ trang nào. Các thuật ngữ về camera đo đếm lưu lượng giao thông, phương án kết nối chia sẻ dữ liệu liên ngành theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ – vốn hoàn toàn xa lạ – dần trở thành nội dung quen thuộc trong ngày làm việc.

Nhưng câu chuyện đáng chú ý hơn lại đến từ Thiếu tá Phạm Ngọc Lâm, sĩ quan mới chuyển công tác từ phường lên đơn vị hơn 1 năm vốn quen làm việc với văn bản giấy và quy trình hành chính truyền thống. Khi được điều động vào Bộ phận giúp việc, đồng chí Lâm phải làm quen với phần mềm quản trị tiến độ trực tuyến, học cách đọc và phân tích biểu đồ dữ liệu thời gian thực – những thứ trước đây Thiếu tá Lâm chưa bao giờ cần đụng đến. Chuyển đổi số với Thiếu tá Phạm Ngọc Lâm không phải là cài thêm một phần mềm mới, mà là thay đổi cả cách tiếp cận công việc, từ tư duy xử lý từng văn bản đơn lẻ sang tư duy theo hệ thống và dòng dữ liệu.

Người đứng đầu và tinh thần "đồng lòng, đồng tốc"

Không có nhóm công tác nào duy trì được cường độ làm việc như vậy nếu thiếu đi sự chỉ đạo rõ ràng và quyết liệt từ người đứng đầu là Trung tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội.

"Chỉ đạo của đồng chí Giám đốc luôn mở ra hướng đi, nhưng áp lực thì rất lớn", Thượng tá Bùi Nhật Quang chia sẻ. Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng không chỉ đạo theo kiểu ra lệnh hành chính rồi chờ báo cáo. Ông đặt thẳng câu hỏi vào điểm nghẽn, yêu cầu sản phẩm thực chất và đo được, không chấp nhận hình thức. Tư duy của người đứng đầu luôn đi trước một bước, nhìn thẳng vào những vấn đề cốt lõi của đô thị để từ đó đặt yêu cầu cho công tác tham mưu phải tìm được giải pháp điều phối phù hợp nhất.

Tinh thần mà Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng liên tục quán triệt trong các cuộc họp và phiên làm việc là "đồng lòng, đồng tốc nhanh nhất". Người đứng đầu Công an Thủ đô nhiều lần nhấn mạnh chuyển đổi số là thời cơ có giới hạn, người dân Thủ đô đang chờ những tiện ích cụ thể, lực lượng tham mưu phải làm nhanh, đồng bộ và thực chất.

"Anh em trong bộ phận nhiều lúc bị cuốn vào việc nên quên cả mệt, ai cũng làm việc bằng hai, bằng ba công suất bình thường", Thượng tá Quang kể lại, rồi bắt đầu đi sâu vào chi tiết về từng đêm trắng, từng tài liệu và những cuộc họp căng thẳng đã diễn ra.

Từ những bản thảo tham mưu được hoàn thiện trong đêm dưới sự chỉ đạo sát sao của đồng chí Giám đốc CATP, các dự án camera AI, hệ thống tổng đài trợ lý ảo phục vụ nhân dân đã lần lượt bước ra khỏi trang giấy, triển khai thực tế xuống cơ sở xã, phường trên địa bàn thành phố.

Hà Nội đang thay đổi, không phải tự nhiên

Người dân Thủ đô bây giờ gọi tổng đài 1900.0113 lúc nửa đêm vẫn có hệ thống phản hồi. Mở iHanoi hỏi thủ tục là ra ngay kết quả. Nhìn lên góc phố thấy camera AI. Những điều đó dần trở nên bình thường đến mức ít ai còn để ý.

Nhưng phía sau từng chi tiết nhỏ ấy là hàng chục phiên bản tài liệu được viết đi xóa lại, những cuộc họp kéo dài đến sáng với các sở ngành, những buổi làm việc xuyên ngôn ngữ với chuyên gia nước ngoài, và không ít đêm ngồi gỡ nốt một nút thắt kỹ thuật cuối cùng trước khi trình ký.

Nhóm cán bộ tham mưu thầm lặng không màng đến chuyện ai biết tên mình. Khi đô thị thông minh dần hiển hiện mỗi ngày trên những con phố, việc của họ là tiếp tục tham mưu, điều phối, và đảm bảo mọi hệ thống chạy đúng nhịp, để người dân được thụ hưởng những tiện ích mới, và chất lượng cuộc sống phải tốt hơn từng ngày…