Theo Bộ Nội vụ, Luật Bảo hiểm xã hội quy định lương hưu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng (CPI), phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội.
Tuy nhiên, giai đoạn 2016- 2025, mức điều chỉnh lương hưu luôn cao hơn đáng kể so với mức tăng của CPI và vượt lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội.
Chẳng hạn, năm 2022, lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội là 4,19%, mức tăng CPI là 2,59% nhưng mức tăng lương hưu là 7,4%; năm 2023, lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội là 4,36%, mức tăng CPI là 3,25%, lương hưu tăng 12,5 và 20,8% (tùy đối tượng)...
Lần tăng lương hưu gần đây nhất là vào ngày 1/7/2024 với mức tăng 15% so với mức hưởng tháng 6/2024. Theo báo cáo của cơ quan bảo hiểm xã hội, thời điểm đó đã có hơn 3,12 triệu người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh tăng thêm 15%.
Kinh phí tăng thêm trong 6 tháng cuối năm 2024 để điều chỉnh theo mức tăng trên là 16.786 tỷ đồng, trong đó, kinh phí từ nguồn ngân sách nhà nước đảm bảo tăng thêm 3.597 tỷ đồng, kinh phí từ nguồn quỹ bảo hiểm xã hội đảm bảo tăng thêm 13.189 tỷ đồng.
Mức tăng 15% trong năm 2024 là mức tăng gần như cao nhất trong 10 năm qua (giai đoạn 2016-2025). Với việc thực hiện điều chỉnh tăng ở mức khá cao như trên đã giúp nâng cao mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng; góp phần ổn định, nâng cao cuộc sống của người đang hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.
Tính cả giai đoạn 2016-2025, tổng mức tăng lương hưu là 71,09%, trong khi tổng mức tăng của CPI là 34,85%; tổng lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội là 67,28%.
Bộ Nội vụ đánh giá việc tăng lương hưu ở mức cao thời gian qua không chỉ không đảm bảo nguyên tắc "đóng - hưởng" của chính sách mà còn ảnh hưởng đến khả năng đảm bảo cân đối quỹ bảo hiểm xã hội trong dài hạn, nhất là khi kết hợp cùng với tác động của việc già hóa dân số khiến số người nghỉ hưu đang có xu hướng gia tăng hằng năm.
Hiện tại tốc độ tăng số chi chế độ (quỹ hưu trí và tử tuất) đã vượt tốc độ tăng thu quỹ hưu trí và tử tuất. Cụ thể, số chi chế độ hưu trí và tử tuất của năm 2024 đã gấp 2,63 lần số chi của năm 2016; số thu quỹ hưu trí và tử tuất năm 2024 đã gấp 2,19 lần số thu của năm 2016. Tỉ lệ số chi quỹ trên số thu quỹ đã tăng từ 65,14% của năm 2016 lên 78,37% của năm 2024.
Bảng tổng hợp mức tăng lương hưu, lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, mức tăng CPI qua các năm:
| Năm | Lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội | Mức tăng của CPI | Mức tăng lương hưu |
| 2016 | 7,90% | 2,66% | 0%/8% |
| 2017 | 7,25% | 3,53% | 7,44% |
| 2018 | 6,40% | 3,54% | 6,92% |
| 2019 | 5,80% | 2,79% | 7,19% |
| 2020 | 5,02% | 3,23% | - |
| 2021 | 4,39% | 1,84% | - |
| 2022 | 4,19% | 2,59% | 7,40% |
| 2023 | 4,36% | 3,25% | 12,5%/20,8% |
| 2024 | 3,86% | 3,63% | 15,00% |
| 2025 | 3,72% | 3,31% | - |
| Mức tăng cả giai đoạn | 67,28% | 34,85% | 71,09% |
