Hợp tác chặt chẽ với chuyên gia Singapore, Công an Hà Nội tìm lời giải sớm nhất cho bài toán "Đô thị thông minh"

Tham dự buổi làm việc tại Phòng làm việc đô thị Hà Nội thông minh tại Trụ sở CATP có ông Tan Eng Kiat, Tổng Giám đốc khu vực Việt Nam của Tập đoàn Surbana Jurong ("gã khổng lồ" quy hoạch đô thị thông minh với 16.000 nhân sự toàn cầu, hiện diện tại 50 quốc gia); ông Nguyễn Tuấn Huy, Phó ban công nghệ Tổng công ty MobiFone - chuyên gia tư vấn của Hội đồng phát triển đô thị thông minh TP Hà Nội; ông Trần Quang Hưng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội, cùng đại diện các phòng chức năng của CATP.

Hà Nội xây dựng đề án thông minh theo đặc thù, trăn trở riêng của Thủ đô

Mở đầu buổi làm việc, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng gửi lời cảm ơn tới Đại sứ quán Singapore tại Việt Nam và cá nhân ông Tan Eng Kiat đã dành thời gian hỗ trợ, giúp đỡ CATP Hà Nội trong việc nghiên cứu, phát triển thành phố thông minh.

Trao đổi với đối tác, đồng chí Giám đốc CATP cho biết, trước đó CATP cũng đã tiếp đón, tìm hiểu giải pháp từ nhiều tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới. Và qua nghiên cứu, đánh giá, CATP Hà Nội thống nhất lựa chọn các chuyên gia, tập đoàn của Singapore để tham vấn. Nguyên nhân là do Singapore có những nét tương đồng nhất định về quy mô dân số và đặc thù đô thị, đồng thời đã có những sản phẩm về thành phố thông minh được khẳng định trên toàn cầu.

Tuy nhiên, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng chia sẻ: "Singapore là một trong những địa danh tương đồng để Hà Nội có thể làm đối xứng, vận dụng. Thế nhưng, không thể lấy nguyên bản thành phố thông minh của Singapore để đặt vào Hà Nội được. Hà Nội phải xây dựng đề án thông minh theo đặc thù, trăn trở riêng của Thủ đô".

Định hướng về nguyên tắc làm việc, đồng chí Giám đốc CATP đề nghị hai bên phối hợp trên tinh thần thẳng thắn, rõ ràng về cơ chế "win - win" (hai bên cùng có lợi): Cùng khai thác, cùng thực hiện các sản phẩm cụ thể, vừa phục vụ lợi ích, sự phát triển của công ty, vừa đáp ứng mục tiêu chung của Thủ đô.

"Kích hoạt" sự thông minh từ hạ tầng hiện hữu

Người đứng đầu CATP Hà Nội nhận định, hiện nay ở Việt Nam chưa có một tỉnh, thành nào xây dựng hoàn thiện đô thị hay thành phố thông minh. Hà Nội đang là địa phương đi tiên phong, mạnh dạn đề xuất và được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thành phố cũng như người dân đặc biệt kỳ vọng, mong đợi đưa đề án vào thực hiện càng nhanh càng tốt.

Chia sẻ về những khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ này, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng vạch rõ: "Cái khó của Hà Nội là một thành phố đã tồn tại từ hàng trăm, hàng nghìn năm nay. Bây giờ không thể đập phá vỡ toàn bộ đi để thay thế bằng cái mới. Đối với các khu vực xây dựng mới, việc áp dụng đô thị thông minh sẽ dễ dàng hơn. Nhưng quan trọng nhất hiện tại là phải tìm cách kích hoạt những cơ sở hạ tầng đang có – từ dưới mặt đất, trên địa tầng cho đến trên không – để tất cả trở thành một hệ thống thông minh, hợp nhất".

Dù đối mặt với nhiều thách thức, nhưng việc xây dựng Đề án đô thị thông minh của Hà Nội đang đứng trước những cơ hội và nền tảng pháp lý vô cùng thuận lợi. Chính phủ, Nhà nước và Thành phố luôn tạo điều kiện tối đa. Vừa qua, Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Đặc biệt, theo dự kiến, sắp tới Quốc hội sẽ thông qua Luật Thủ đô với việc ban hành nhiều cơ chế mới, đặc thù cho sự phát triển của Hà Nội. Trong bối cảnh thành phố đang vận hành hiệu quả mô hình chính quyền đô thị 2 cấp, việc tinh gọn bộ máy và ứng dụng công nghệ để giải bài toán quản lý trật tự, an toàn xã hội càng trở nên cấp thiết.

"Đô thị thông minh không chỉ là công nghệ, mà cốt lõi là phục vụ con người"

Đồng tình với những trăn trở của đồng chí Giám đốc CATP, ông Tan Eng Kiat - Tổng Giám đốc khu vực Việt Nam của Surbana Jurong đã chia sẻ những bài học kinh nghiệm sâu sắc từ quá trình quy hoạch đô thị tại Singapore. Ông nhấn mạnh, xây dựng thành phố thông minh không nhất thiết phải là những dự án khổng lồ, tốn kém, mà có thể bắt đầu từ những giải pháp công nghệ tinh tế, hướng tới chất lượng cuộc sống của người dân.

Lấy ví dụ từ dự án không gian xanh Gardens by the Bay do chính Surbana Jurong thực hiện, ông Tan cho biết hệ thống điều hòa nhiệt độ tại đây giúp giảm nhiệt độ môi trường từ 10 đến 15 độ, đồng thời sử dụng 100% năng lượng tái tạo từ rác thải sinh hoạt như lá khô, cành cây gãy. Bên cạnh đó, việc khéo léo sử dụng các mảng xanh dọc hệ thống thoát nước vừa giúp làm sạch nước tự nhiên, vừa tạo cảnh quan sinh thái và không gian tập luyện cho người dân.

Về quy hoạch giao thông và hạ tầng, triết lý của Singapore từ những năm 1960 là tạo ra đô thị mà người dân không cần lái xe ô tô, mọi nhu cầu cơ bản của các thế hệ đều được đáp ứng trong bán kính 15 phút đi bộ. Ông Tan cũng đánh giá cao tiềm năng phát triển hạ tầng cho xe đạp tại Việt Nam dựa trên thói quen sử dụng xe máy hiện có của người dân.

Đặc biệt, một thành phố thông minh phải mang dáng dấp của một đô thị "không rào chắn", nơi người đi xe lăn hay người lớn tuổi có thể di chuyển thuận lợi khắp nơi. Để hiện thực hóa sự đồng bộ này, các kỹ sư quy hoạch thậm chí phải trực tiếp ngồi xe lăn để trải nghiệm thực tế và kiểm chứng thiết kế.

Cuối cùng, yếu tố cốt lõi nhất để đánh giá sự thành công của đô thị thông minh chính là cảm giác hạnh phúc của cư dân. Điều này đòi hỏi một nền tảng kết nối IoT chung, nơi người dân có thể phản ánh ngay lập tức các vấn đề chưa hài lòng qua một ứng dụng thống nhất, qua đó giúp chính quyền thành phố kịp thời tiếp nhận và có những bước cải thiện liên tục.

Trong phần trao đổi giữa 2 bên, ông Tan Eng Kiat đã đánh giá rất cao đối với dự thảo Đề án Đô thị thông minh của thành phố Hà Nội, nhận định rằng đề án đã bao quát đầy đủ các nội dung, đặc biệt là về công nghệ. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm thực tiễn, vị chuyên gia Singapore đề xuất bổ sung hai yếu tố mang tính sống còn đối với mọi đô thị: quản lý nước và năng lượng.

Ông Tan phân tích, hệ thống mạng lưới cấp nước tại nhiều thành phố thường bị thất thoát khoảng 20% lượng nước do rò rỉ trên đường ống. Tương tự, hệ thống điện cũng đối mặt với tình trạng hao hụt năng lượng lớn. Do đó, việc ứng dụng công nghệ để ngăn chặn tình trạng thất thoát điện, nước cần được xem là một trong những ưu tiên hàng đầu để đảm bảo tính hiệu quả của đề án.

Gỡ khó từ hạ tầng hiện hữu

Trao đổi thẳng thắn với đối tác, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh tính đặc thù của Thủ đô. Đồng chí Giám đốc CATP cho biết: "Chúng tôi đang quyết tâm giải quyết 5 điểm nghẽn: trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập và vệ sinh an toàn thực phẩm...để phục vụ phát triển và người dân. Quan trọng nhất hiện tại là phải tìm cách kích hoạt những cơ sở hạ tầng đang có – từ dưới mặt đất, trên địa tầng cho đến trên không – để tất cả trở thành một hệ thống thông minh, hợp nhất".

Hoàn toàn đồng tình với tầm nhìn thực tế của đồng chí Giám đốc CATP, ông Tan Eng Kiat cho rằng, để người dân tin tưởng và ủng hộ sự thay đổi, thành phố cần triển khai ngay những giải pháp giải quyết các "điểm nghẽn" mà người dân có thể nhìn thấy và thụ hưởng ngay lập tức.

Điển hình là bài toán bãi đỗ xe - một nhu cầu đang rất cấp thiết tại Hà Nội hiện nay. Từ 20 năm trước, Singapore đã số hóa toàn bộ điểm đỗ xe ở khu vực trung tâm, lắp đặt cảm biến và biển báo điện tử để người dân dễ dàng nhận biết tòa nhà nào còn bao nhiêu chỗ trống.

Đối với "đề bài" kích hoạt" hạ tầng cũ kỹ mà Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng trăn trở, đại diện Surbana Jurong khẳng định điều này hoàn toàn khả thi. Thực tế tại Singapore, chính phủ đã áp dụng thành công các công nghệ thông minh vào những khu nhà ở đã có tuổi đời 50 năm, vốn ban đầu không hề được lắp đặt cảm biến. Đối với mạng lưới điện ngầm lâu năm, họ sử dụng hệ thống áo khoác dầu (oil jacket) bọc quanh đường dây; khi có sự cố đứt gãy, sự thay đổi áp suất dầu sẽ lập tức báo động vị trí cần sửa chữa....

Kết thúc buổi làm việc, dựa trên tinh thần hợp tác và sự chia sẻ cởi mở từ phía đối tác Singapore, các định hướng tiếp theo đã được vạch ra cụ thể. Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng đề nghị ông Nguyễn Tuấn Huy nhanh chóng kết nối với ông Tan Eng Kiat và đại diện phía Singapore để gửi các tài liệu nghiên cứu.

Các bên sẽ khẩn trương phối hợp, xác nhận tài liệu và thống nhất lịch trình làm việc tiếp theo trong thời gian sớm nhất, quyết tâm đưa Đề án đô thị thông minh của Thủ đô Hà Nội có những bước tiến vững chắc và thực tiễn.

Ông Tan Eng Kiat cũng khẳng định đơn vị sẽ cử các chuyên gia giỏi nhất để hỗ trợ CATP Hà Nội để sự phối hợp giữa 2 bên sẽ sớm có những kết quả cụ thể, lâu dài...