Đăng kiểm giữ nguyên quan điểm "đạp lút chân ga" khi kiểm tra khí thải

"Đạp lút chân ga" chưa tối ưu

Ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, sau khi kiểm tra khí thải theo quy định mới từ 1/3, thống kê cho thấy số lượng xe ô tô chạy xăng không đạt kiểm định khí thải tăng gấp 2 lần, trong khi đó xe chạy dầu diesel không đạt tăng gấp 3 lần trước đây.

Trước đó, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam có văn bản gửi Cục Đăng kiểm Việt Nam kiến nghị chỉ đạp ga khoảng 1/2 hành trình (tương đương 2.000 - 3.000 vòng/phút) với xe thế hệ cũ. Hiệp hội cũng dẫn thực tế nhiều xe cũ bị hư hỏng khi đạp hết ga để kiểm định khí thải.

Ông Nguyễn Văn Chung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam nêu quan điểm, phương pháp kiểm định khí thải với xe diesel bằng cách đạp hết ga là "chưa tối ưu". Tác hại trực tiếp với nhiều xe cũ, nhất là xe vận tải hàng hóa là gây hư hỏng động cơ.

Đại diện Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng, quy định này xa rời thực tế. Trong quá trình lưu thông bình thường, kể cả khi chở hàng nặng leo đèo dốc hay chạy tốc độ tối đa 120km/h trên cao tốc, tài xế cũng hiếm khi phải đạp hết ga, mà thường chỉ dùng khoảng 1/2 hành trình bàn đạp (tương đương 2.000 - 3.000 vòng/phút). Việc ép động cơ cũ chạy tối đa công suất ở chế độ không tải không chỉ gây nguy cơ vỡ máy mà còn lãng phí nhiên liệu, xả lượng khói lớn làm ô nhiễm ngay tại trung tâm đăng kiểm.

Do vậy, Hiệp hội này đề xuất giải pháp phân loại phương tiện. Theo đó, với xe thế hệ mới (có hệ thống tự động hạn chế tốc độ không tải) tiếp tục đo theo quy trình hiện tại (đạp hết chân ga). Đối với xe thế hệ cũ (không có hệ thống hạn chế tốc độ) thay đổi phương pháp đo, chỉ yêu cầu đạp ga tối đa đến khoảng 1/2 hành trình (tương đương 2.000 - 3.000 vòng/phút), tương tự như đo khí thải xe máy xăng.

Hiệp hội cũng đề xuất Cục Đăng kiểm Việt Nam phối hợp với các nhà sản xuất ô tô và các chuyên gia có phương pháp kiểm định phù hợp với xe cũ chạy diesel.

Cùng quan điểm này, ông Đỗ Văn Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội, chia sẻ từ thực tiễn những phương tiện nào đã đạt khí thải thì "tốc độ nào cũng đạt, quy trình nào cũng đạt", nên thay vì "đạp hết ga" chỉ nên "đạp ga" khi kiểm định khí thải. "Tránh để tình trạng chủ xe lo ngại khi mỗi lần vào kiểm định lại bị đạp hết ga", ông Bằng nói.

Nhiều nước làm được sao Việt Nam không làm được?

Dù vậy, Cục Đăng kiểm Việt Nam không đồng ý với các kiến nghị này và cho rằng, khi xe chở hàng nặng, leo dốc (có tải), người lái xe chỉ cần đạp 1/2 hành trình bàn đạp ga, bơm cao áp đã phải phun lượng nhiên liệu rất lớn vào buồng đốt để thắng lực cản. Đây chính là thời điểm động cơ xả ra nhiều khói đen nhất, nhưng vòng tua máy chỉ tăng từ từ lên 2.000 - 3.000 vòng/phút.

Khi xe đỗ tại cơ sở đăng kiểm (trạng thái không tải, không gài số), động cơ không phải chịu lực cản. Nếu đăng kiểm viên chỉ đạp 1/2 hành trình ga, bơm cao áp chỉ cần cung cấp một lượng nhiên liệu rất nhỏ cũng đã dễ dàng đạt mức 2.000 - 3.000 vòng/phút. Lượng nhiên liệu nhỏ này cháy hoàn toàn và phát sinh lượng khói đen rất thấp.

Việc lập mốc so sánh ở dải vòng tua thấp này sẽ dẫn đến bỏ lọt hàng loạt phương tiện đã hư hỏng hệ thống kim phun, bơm cao áp…, làm sai lệch hoàn toàn kết quả kiểm tra khí thải.

Lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng, quy trình kiểm định khí thải mới đã được xây dựng dựa trên quy chuẩn thế giới. "Tại sao thế giới đã kiểm định khí thải theo quy trình này, nhiều nước như Nhật Bản làm được, mà Việt Nam không làm được?", ông Tô An nêu và khẳng định quy chuẩn đúng và đã được nghiên cứu kỹ.

Cũng theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, về mặt kỹ thuật có 2 nguyên nhân khiến một chiếc xe bị vỡ lốc máy, gãy tay biên hoặc tăng tốc mất kiểm soát (cuồng máy, rồ máy) khi chạy ở vòng tua tối đa (tốc độ thiết kế an toàn của bộ điều tốc).

Thứ nhất, do bộ điều tốc đã bị hỏng hoặc bị cố tình tháo bỏ, chỉnh sửa sai quy định của nhà sản xuất xe để chở quá tải.

Thứ hai, do động cơ không được bảo dưỡng định kỳ, hệ thống cơ khí đã mòn, mỏi, lọt dầu bôi trơn lên buồng đốt...

Theo luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, trách nhiệm bảo dưỡng, bảo đảm tình trạng kỹ thuật của phương tiện giữa 2 kỳ kiểm định hoàn toàn thuộc về chủ xe.

"Một động cơ không thể chịu đựng được phép thử gia tốc tự do tại cơ sở đăng kiểm (trong khoảng thời gian vài giây) là một phương tiện không đủ điều kiện an toàn tối thiểu", lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định và cho rằng, nếu các phương tiện này tham gia giao thông, chở nặng và leo dốc, đổ đèo, nguy cơ vỡ máy, mất phanh động cơ gây tai nạn thảm khốc là rất cao.

Việc kiểm định đã giúp loại bỏ rủi ro này cho xã hội.