Con gái út nhạc sĩ Thanh Tùng kể về người cha tài hoa và những bản tình ca bất hủ

Dự án được gia đình nhạc sĩ Thanh Tùng thực hiện nhân dịp tròn 10 năm ngày vị nhạc sĩ tài hoa qua đời. Theo gia đình, tên gọi này không chỉ gợi nhắc một chặng đời nghệ thuật giàu cảm xúc của tác giả “Lời tỏ tình của mùa xuân”, mà còn mang ý nghĩa như một cuộc đối thoại với ký ức, nơi âm nhạc của ông tiếp tục vang lên theo cách mới mẻ hơn nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần và bản sắc âm nhạc riêng.

Khởi đầu cho dự án đặc biệt ý nghĩa này là triển lãm "Legacy of Love" trưng bày nhiều hình ảnh, tư liệu, kỷ vật và những câu chuyện chưa từng được công bố về nhạc sĩ Thanh Tùng. Tiếp đó sẽ là các đêm nhạc đường phố cùng chương trình Concert quy mô lớn với mong muốn đánh thức lại di sản âm nhạc mà ông để lại trong đời sống tinh thần của nhiều thế hệ khán giả.

Đây có lẽ không chỉ là một dự án tưởng niệm mà các con của nhạc sĩ Thanh Tùng thực hiện mang tính chất cá nhân, mà còn là hành trình đi tìm lại đầy đủ nhất chân dung của một một người viết tình ca nổi tiếng, một người đàn ông hào hoa, một người cha tình cảm và cũng là một cá tính âm nhạc lớn của đời sống nghệ thuật Việt Nam.

Chị Bạch Dương - con gái út nhạc sĩ Thanh Tùng tâm sự, ý tưởng thực hiện dự án này thực ra đã được chị và hai người anh trai ấp ủ từ rất lâu. Tuy nhiên, cũng như nhiều gia đình khác, có những giai đoạn ai cũng mải mê với cuộc sống riêng, bận bịu với guồng quay "cơm áo gạo tiền", con cái và công việc nên kế hoạch cứ bị lần lữa lại. Khoảng 8 năm trước, chị từng muốn thực hiện một album riêng về nhạc sĩ Thanh Tùng, thậm chí đã mời nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng phối lại các tác phẩm của ông theo phong cách giao thoa giữa giao hưởng và nhạc Pop đương đại. Nhưng rồi dự định ấy vẫn chưa thể thành hình.

Phải đến hơn hai năm trở lại đây, mọi thứ mới dần được triển khai nghiêm túc hơn. Năm nay vừa tròn 10 năm ngày mất của nhạc sĩ Thanh Tùng và dịp này cũng trở thành dấu mốc thôi thúc gia đình quyết định phải làm điều gì đó đủ lớn, đủ chỉn chu để xứng đáng với di sản mà ông để lại.

Theo chị Bạch Dương, cảm hứng lớn nhất đến từ việc chị nhận ra âm nhạc của cha mình từ lâu đã vượt ra khỏi phạm vi tài sản riêng của gia đình. Những ca khúc của ông đã sống trong ký ức của công chúng suốt nhiều thập niên và trở thành một phần đời sống tinh thần của rất nhiều người. Chính vì vậy, gia đình muốn dự án lần này được thực hiện theo hướng dài hơi, bài bản và có giá trị lưu giữ lâu dài hơn thay vì chỉ dừng ở một hoạt động tưởng niệm thông thường.

Nhưng càng đi sâu vào hành trình tìm lại cuộc đời của cha mình, chị càng bất ngờ khi nhận ra phía sau hình ảnh một nhạc sĩ nổi tiếng còn là một chân dung nghệ sĩ "đa di năng" phong phú hơn rất nhiều. Trước đây, chị chỉ nghĩ cha mình đơn giản là người sáng tác ra những bản tình ca nổi tiếng. Nhưng trong quá trình sưu tầm tư liệu, gặp lại bạn bè cũ, đồng nghiệp cũ của ông và đọc lại những bài phỏng vấn từ nhiều năm trước, chị mới hiểu ông từng có cả một giai đoạn hoạt động nghệ thuật cực kỳ mạnh mẽ.

Đó là thời kỳ những năm 1970-1980, khi nhạc sĩ Thanh Tùng là một nhạc sĩ hoạt động toàn thời gian đúng nghĩa. Không chỉ sáng tác, ông còn tham gia sản xuất, hòa âm phối khí, chỉ huy dàn nhạc, tổ chức biểu diễn và điều hành nhiều hoạt động âm nhạc khác. Ông đứng sau những dàn nhạc lớn với hàng chục, thậm chí hàng trăm nghệ sĩ và là một trong những gương mặt góp phần tạo nên đời sống âm nhạc sôi động của Sài Gòn thời kỳ ấy.

Điều khiến chị Bạch Dương xúc động hơn cả là khi gặp lại những người từng gắn bó với cha mình trong quá khứ, chị mới thấy một nhạc sĩ Thanh Tùng rất khác phía sau ánh hào quang sân khấu. Nhiều người kể với chị rằng ông không chỉ là nghệ sĩ mà còn giống như một “chiến sĩ trên mặt trận văn hóa”, một người luôn mang trong mình niềm tự hào rất lớn về bản sắc Việt Nam. Trong một kỷ niệm mà chị được nghe bạn bè cũ của cha mình nhắc lại, có chuyện về ngày ông còn học ở Triều Tiên, trong lễ tốt nghiệp, ông đã mặc bộ đồ Giải phóng quân và hát một ca khúc về Việt Nam. Những chi tiết ấy khiến chị có cảm giác như mình đang khám phá thêm một con người khác, một người cha mạnh mẽ, giàu lòng tự tôn dân tộc nhưng lại rất ít khi bộc lộ.

Cũng có những đêm, chị ngồi đọc lại các bài phỏng vấn cũ của cha mình và cảm giác như đang được trò chuyện với ông. Trong số đó, điều khiến chị nhớ nhất là quan điểm của nhạc sĩ Thanh Tùng về thế hệ trẻ. Ông từng cho rằng người trẻ có thể đi nhiều hơn, học hỏi nhiều hơn nhưng phải giữ được bản sắc của mình. Chị nghĩ đó cũng chính là điều thể hiện rõ nhất tính cách hiện đại, dám nghĩ dám làm, luôn sẵn sàng đổi mới nhưng vẫn giữ rất rõ tinh thần Việt Nam trong âm nhạc và trong cách sống của ông.

Quá trình tìm lại di sản của nhạc sĩ Thanh Tùng cũng mang đến cho con gái út nhạc sĩ Thanh Tùng nhiều bất ngờ. Đến hiện tại, gia đình chị vẫn chưa thể thống kê chính xác toàn bộ số lượng tác phẩm mà ông để lại. Mỗi năm lại xuất hiện thêm những ca khúc mới, những cuốn băng cũ, những tư liệu được bạn bè và người quen gửi lại. Có những thông tin mà chính gia đình cũng chưa từng biết trước đây, như việc bút danh Mai Đắc Linh từng xuất hiện trong một số sáng tác thực chất lại chính là nhạc sĩ Thanh Tùng (một cách nói lái của cụm từ tiếng Anh: "My Darling")

Nếu âm nhạc giúp công chúng nhớ tới Thanh Tùng như một người nghệ sĩ tài hoa thì trong ký ức của con gái út, ông trước hết vẫn là một người cha rất tình cảm. Như hồi tưởng của chị Bạch Dương, trong suốt hơn 10 năm chị đi học ở nước ngoài, lần nào trở về Việt Nam, chị cũng được cha hỏi: "hôm nay con thích ăn gì" rồi tự tay ông lại vào bếp nấu những món mà con gái thích.

Kỷ niệm khiến chị nhớ nhất là năm 16 tuổi, ông đã đặt đúng 160 bông hồng trong một lẵng hoa rất lớn cùng dòng chữ: “Mừng con gái ba đã lớn!”. Đến tận bây giờ, đó vẫn là ký ức khiến chị xúc động nhất mỗi khi nhắc về cha.

- Sau này khi trưởng thành, chị hiểu cha mình khác đi như thế nào?

+ Hồi nhỏ tôi chưa cảm nhận được nhiều, nhưng càng lớn càng hiểu cha là người sống rất tình nghĩa. Sau khi mẹ mất, quanh ông vẫn có những bóng hồng bầu bạn nhưng ông không đi bước nữa. Bây giờ nghĩ lại, tôi hiểu có lẽ cha đã hy sinh hạnh phúc cá nhân để giữ cho các con. Ông nhìn rất Tây, rất hào hoa nhưng lại có những suy nghĩ rất Á Đông và truyền thống.

- Điều gì khiến chị xúc động nhất trong hành trình tìm lại cuộc đời nhạc sĩ Thanh Tùng?

+ Khi gặp lại những người bạn cũ của cha, tôi mới biết ngoài âm nhạc, ông còn là một người rất yêu nước và tự hào về bản sắc Việt. Có những câu chuyện khiến tôi cảm giác như mình đang hiểu thêm một con người khác của cha mà trước đây chưa từng biết hết.

- Gia đình mong muốn điều gì lớn nhất từ dự án “Legacy of Love”?

+ Chúng tôi mong công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ, không chỉ nhớ đến những bài hit nổi tiếng mà còn cảm nhận được tinh thần sống, sự tử tế và tình yêu mà âm nhạc của cha đã mang lại cho rất nhiều thế hệ.

Cũng trong dòng hồi tưởng về cha mình, chị Bạch Dương chia sẻ, thật ra ở ngoài đời ông rất hài hước, hóm hỉnh, thích pha trò, thích tạo tiếng cười và luôn mang lại cảm giác vui vẻ cho mọi người xung quanh. Ông cũng thường xưng hô kiểu miền Nam rất gần gũi với con gái và có lần còn nói vui rằng chị Bạch Dương chắc sẽ khó lấy chồng vì quá thần tượng cha mình. Theo cách nói vui của ông, một người cha “quá tuyệt vời” sẽ khiến con gái khó tìm được hình mẫu nào tốt hơn. Sau này, ngay cả khi đã lập gia đình, chị Bạch Dương vẫn thường đùa rằng chồng mình chỉ có đúng 2 điểm hơn nhạc sĩ Thanh Tùng, đó là không uống rượu và không hút thuốc lá.

Trong ký ức của con gái út, Thanh Tùng là một người đàn ông rất phong lưu, hào hoa nhưng cũng cực kỳ tình nghĩa. Ông có mối quan hệ thân thiết với nhiều văn nghệ sĩ lớn của Việt Nam, trong đó có nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Nhà của Trịnh Công Sơn ngày trước cũng từng là nơi tụ họp quen thuộc của nhiều nghệ sĩ, nơi Thanh Tùng và bạn bè gặp gỡ, trò chuyện, chơi nhạc cùng nhau. Nhưng phía sau hình ảnh của một nghệ sĩ nổi tiếng, cuộc đời nhạc sĩ Thanh Tùng cũng trải qua những biến cố lớn.

Theo chị Bạch Dương, bước ngoặt quan trọng nhất có lẽ là thời điểm mẹ chị qua đời. Khi ấy chị còn nhỏ nên chưa hiểu nhiều, nhưng càng trưởng thành chị càng nhận ra vì sao cha mình từ bỏ quãng đời làm nhạc sĩ "fulltime” để chuyển sang kinh doanh. Trước đó, mẹ là người đứng phía sau lo toàn bộ cuộc sống gia đình để ông có thể toàn tâm cho âm nhạc. Không chỉ chăm sóc gia đình, bà còn hỗ trợ rất nhiều cho các hoạt động nghệ thuật của chồng. Sau này, chị còn được nghe kể rằng có thời điểm mẹ từng cho các dàn nhạc mượn tiền để thuê âm thanh, ánh sáng và nhạc cụ. Chính sự hậu thuẫn ấy đã giúp nhạc sĩ Thanh Tùng có điều kiện quy tụ được rất nhiều nghệ sĩ tài năng và tạo nên những sản phẩm âm nhạc vang danh cả nước.

Sau khi vợ mất, nhạc sĩ Thanh Tùng vẫn có những người phụ nữ ở bên bầu bạn nhưng ông không đi thêm bước nữa. Càng lớn, chị Bạch Dương càng hiểu đó là lựa chọn nhiều hy sinh của cha mình. Dù mang vẻ ngoài rất "tay chơi" và phong lưu song nhạc sĩ Thanh Tùng lại có nhiều suy nghĩ truyền thống, đặc biệt trong chuyện gia đình. Theo chị, ông đã chấp nhận hy sinh hạnh phúc cá nhân để giữ cho các con một mái nhà trọn vẹn.

Hiện tại, chị Bạch Dương là người đại diện gia đình quản lý tác quyền các sáng tác của nhạc sĩ Thanh Tùng. Gia đình vẫn tiếp tục ủy quyền cho Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, đồng thời nghiên cứu thêm những hướng đi mới để việc bảo tồn, lan tỏa và phát triển di sản âm nhạc của ông được chủ động hơn.

Không chỉ gìn giữ âm nhạc của cha, chị cũng hy vọng tình yêu nghệ thuật ấy sẽ tiếp tục được nối dài ở thế hệ con cháu. Theo chị, cả ba người con của mình đều có năng khiếu âm nhạc, con của anh trai chị cũng có “gen" nghệ thuật. Có thể các cháu không trở thành những tài năng đặc biệt như ông ngoại, nhưng gia đình vẫn hy vọng thế hệ sau sẽ tiếp tục giữ được niềm đam mê và sự bền bỉ với nghệ thuật.

10 năm sau ngày nhạc sĩ Thanh Tùng đi xa, những ca khúc của ông vẫn vang lên như một phần ký ức của nhiều thế hệ khán giả. Và với gia đình ông, hành trình lần này không chỉ là một cuộc tưởng niệm. Đó còn là hành trình đánh thức lại di sản của một người nghệ sĩ tài hoa, một người cha đáng yêu và một con người đã sống trọn vẹn với âm nhạc, với tình yêu và với bản sắc Việt.

- Dự án “Thanh Tùng – Legacy of Love” được thực hiện nhân dịp tròn 10 năm ngày nhạc sĩ Thanh Tùng qua đời (2016-2026), mở đầu bằng triển lãm cùng tên diễn ra từ ngày 25-5 đến 8-6-2026 tại Nhà Triển lãm 16 Ngô Quyền (Hoàn Kiếm, Hà Nội), mở cửa tự do cho công chúng tham quan. Triển lãm giới thiệu hơn 100 hình ảnh, tư liệu quý, bản nhạc viết tay và nhiều hiện vật lần đầu được công bố từ kho lưu trữ riêng của gia đình nhạc sĩ Thanh Tùng, đồng thời tái hiện hành trình nghệ thuật của ông từ thời du học tại Nhạc viện Bình Nhưỡng cho đến giai đoạn trở thành một trong những nhạc sĩ đại chúng có ảnh hưởng lớn từ thập niên 1980-2000. Không gian trưng bày còn giới thiệu nhiều băng cassette, đĩa than, đĩa CD, tư liệu ghi âm, nhạc phim như “Ván bài lật ngửa”, “Hòn đất”… cùng hệ thống nghe nhìn giúp khán giả trực tiếp trải nghiệm các ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Thanh Tùng đã được số hóa.

​

- Tiếp nối triển lãm sẽ là chương trình ca nhạc đường phố “Legacy of Love” diễn ra ngày 29-5-2026 tại khu vực phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm và đêm hòa nhạc “Thanh Tùng – Legacy of Love” vào ngày 28-6-2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ tên tuổi cùng dàn nhạc giao hưởng quy mô lớn. Dịp này, gia đình nhạc sĩ cũng chính thức giới thiệu “Thanh Tùng Foundation” – dự án dài hạn hướng tới việc lưu trữ, bảo tồn và lan tỏa di sản âm nhạc cùng tinh thần nhân văn mà nhạc sĩ Thanh Tùng để lại.