Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung hoài niệm tháng Tư cùng "nàng thơ" mới

"Ám ảnh tháng Tư" được nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung chọn ra mắt vào thời điểm những ngày cuối cùng của tiết Thanh minh, tiếp nối hành trình sáng tạo bền bỉ của anh với những giai điệu giàu cảm xúc và nhiều suy tư. Trong văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam, đây là dịp để con cháu hướng về nguồn cội, sửa sang phần mộ tổ tiên, tưởng nhớ người đã khuất và vun đắp sự gắn kết gia đình. Đây cũng là khoảng thời gian mang nhiều chiều sâu cảm xúc, nơi những giá trị về hiếu đạo, ký ức và cội rễ được nhắc nhớ một cách tự nhiên. Chính trong không khí ấy, "Ám ảnh tháng Tư" xuất hiện như một sự gặp gỡ đầy duyên với tinh thần của mùa Thanh minh.

Dưới lớp vỏ của một bản tình ca mùa hạ với hình ảnh hoa loa kèn, hoa sưa và những cơn mưa bất chợt, ca khúc lại mang kết cấu của một khúc tưởng niệm giàu chất tự sự. Điểm tựa cảm xúc của toàn bộ tác phẩm nằm ở câu hát: “Anh tìm về nấm cỏ xanh tháng Tư”. Chỉ một hình ảnh ngắn gọn nhưng mở ra nhiều liên tưởng về sự trở về, nỗi nhớ, lòng thành kính và mối liên kết giữa người đang sống với những người đã đi xa.

Để chuyển tải tinh thần vừa gần gũi vừa bảng lảng ấy, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung lựa chọn cộng tác với những nghệ sĩ có khả năng đồng điệu về cảm xúc. Đảm nhận phần hòa âm phối khí là nhạc sĩ Thanh Tùng (nghệ danh Thanh Tùng guitarist), người được biết đến với sự kỹ lưỡng và khắt khe trong công việc. Việc anh nhận lời tham gia dự án lần này được xem là sự đồng cảm dành cho câu chuyện mà tác giả muốn kể qua âm nhạc.

Chia sẻ về lần hợp tác này, nhạc sĩ phối khí Thanh Tùng cho biết, Nguyễn Thành Trung thường khiêm tốn nhận bản thân là người “tay ngang” trong âm nhạc. Tuy nhiên, anh lại thấy trong sự “tay ngang” ấy chứa đựng tinh thần cầu thị hiếm có. Những sáng tác của Nguyễn Thành Trung có màu sắc riêng, ca từ nhiều khi gai góc, tiết tấu và quãng nhạc đôi lúc trở thành thử thách cho người làm hòa âm. Nhưng cũng từ đó, cảm xúc thật được giữ lại, không bị tô vẽ hay vay mượn. Với anh, đây là điều thú vị nhất khi đồng hành cùng Nguyễn Thành Trung để tìm ra một không gian âm nhạc riêng biệt.

Cũng theo nhạc sĩ phối khí Thanh Tùng, sự đồng hành trong âm nhạc lần này của anh với Nguyễn Thành Trung không chỉ xuất phát từ tình cảm anh em, mà còn là sự trân trọng dành cho một tâm hồn yêu nhạc luôn chịu khó tìm tòi, không ngừng học hỏi và sẵn sàng bước ra khỏi vùng an toàn sáng tạo.

Một điểm nhấn nổi bật của tác phẩm là sự góp mặt của nghệ sĩ Oboe Hoàng Mạnh Lâm – người từng giành giải Nhất cuộc thi "Âm nhạc Mùa thu 2024". Việc đưa Oboe vào ca khúc tạo nên thay đổi đáng kể trong màu sắc âm nhạc của Nguyễn Thành Trung. Nếu trước đây các sáng tác của anh thường nghiêng về giọng hát và giai điệu kể chuyện, thì lần này phần nhạc cụ được đặt vào vị trí quan trọng hơn như một lớp ngôn ngữ cảm xúc song song với ca từ.

Trong âm nhạc, Oboe là nhạc cụ có âm sắc mảnh, sâu và giàu khả năng biểu đạt nội tâm. Ở "Ám ảnh tháng Tư", tiếng Oboe không chỉ làm nhiệm vụ đệm nền mà trở thành linh hồn của bầu không khí hoài niệm. Âm thanh ấy hòa quyện với hình ảnh hoa sưa trắng, hoa loa kèn và chi tiết “nấm cỏ xanh”, tạo nên cảm giác mong manh, tĩnh lặng nhưng ám ảnh. Sự xuất hiện của nhạc cụ này giúp ca khúc có thêm chiều sâu thính phòng, đồng thời mở rộng biên độ cảm xúc cho người nghe.

Nếu phần nhạc cụ mang đến sự day dứt và chiều sâu, thì giọng hát của ca sĩ Bùi Yên Hà lại đem đến nét mềm mại, tươi mới cho tác phẩm. Thay vì tiếp tục cộng tác với những giọng ca quen thuộc từng thể hiện sáng tác của mình như: NSND Quốc Hưng, NSND Mai Hoa, NSƯT Hoàng Tùng, Minh Chuyên, Tô Ngọc Hà, lần này Nguyễn Thành Trung cùng êkíp quyết định lựa chọn một gương mặt mới. Đây được xem là bước đi mang tính thử nghiệm nhưng thể hiện sự tự tin của đội ngũ sản xuất.

Bùi Yên Hà sở hữu chất giọng đẹp, tròn trịa và sáng. Điều đáng chú ý là cô không lựa chọn lối hát kịch tính hay phô diễn kỹ thuật quá nhiều. Thay vào đó, nữ ca sĩ ưu tiên cách thể hiện tự nhiên, nương theo ngữ điệu tiếng Việt để truyền tải cảm xúc. Nhờ vậy, bài hát giữ được sự gần gũi, như lời thủ thỉ của một người con xa quê trở về thăm mộ tổ tiên trong dịp Thanh minh. Cách hát tiết chế của Bùi Yên Hà cũng giúp những khoảng lặng trong ca khúc được phát huy hiệu quả, để người nghe có không gian cảm nhận câu chuyện phía sau giai điệu.

Về cấu trúc, "Ám ảnh tháng Tư" được xây dựng theo dạng vòng tròn khi mở đầu và kết thúc đều bằng hình ảnh hoa loa kèn trắng. Đây là chi tiết giàu dụng ý nghệ thuật. Nếu ở phần đầu, hoa loa kèn gợi nhắc mùa tháng Tư Hà Nội với vẻ đẹp tinh khôi, thì đến cuối tác phẩm, hình ảnh ấy mang thêm tầng nghĩa về sự thanh sạch, tiếc nhớ và lòng biết ơn. Sự lặp lại có chủ đích này giúp ca khúc đạt được tính thống nhất cả về nội dung lẫn cảm xúc. Qua tư duy âm nhạc của Nguyễn Thành Trung cùng bàn tay hòa âm của Thanh Tùng guitarist, tháng Tư trong ca khúc không chỉ là một mốc thời gian mà trở thành không gian tâm lý. Ở đó, thiên nhiên vẫn tuần hoàn với mùa hoa nở rồi tàn, mưa đến rồi đi, trong khi đời người là hữu hạn và ký ức không thể quay trở lại nguyên vẹn. Chính sự đối lập giữa cái vĩnh cửu của đất trời và sự ngắn ngủi của kiếp người đã tạo nên cảm giác day dứt, cũng là nguồn gốc cho tên gọi "Ám ảnh tháng Tư".

Trong mùa Thanh minh năm nay, tác phẩm được kỳ vọng sẽ chạm tới những khán giả yêu sự tinh tế, yêu những ca khúc biết kể chuyện và đánh thức ký ức. Bởi đôi khi, âm nhạc không chỉ để nghe, mà còn để nhớ, để tri ân và để mỗi người tìm thấy một phần cội nguồn của mình trong đó