Cần có cơ chế phối hợp kiểm soát ô nhiễm không khí
Tại văn bản góp ý kiến về việc sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, UBND TP Hà Nội cho rằng, việc sửa đổi là cần thiết nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước; đồng thời khắc phục tồn tại, bất cập phát sinh trong quá trình thực thi Luật.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, dự thảo luật lần này tập trung sửa đổi nhiều nội dung quan trọng như đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, quản lý chất lượng không khí, quản lý chất thải, kiểm kê khí nhà kính, thị trường carbon và chuyển đổi số trong lĩnh vực môi trường. Đây đều là những vấn đề lớn, có tác động trực tiếp đến quá trình phát triển bền vững của Thủ đô.
Đáng chú ý, TP Hà Nội đánh giá cao việc bổ sung quy định về dự báo, cảnh báo ô nhiễm không khí; đồng thời cho phép địa phương áp dụng các biện pháp điều tiết phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch theo mức phát thải. Đây là hướng đi phù hợp với thực tiễn, nhất là trong bối cảnh ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn đang có xu hướng gia tăng.
Tuy nhiên, thành phố cũng thẳng thắn chỉ ra, để các quy định này đi vào cuộc sống, cần làm rõ cơ chế phối hợp liên vùng, liên tỉnh trong kiểm soát ô nhiễm - bởi thực tế ô nhiễm không khí không dừng lại ở ranh giới hành chính. Bên cạnh đó, cần xây dựng khung xác định cấp độ ô nhiễm và các kịch bản ứng phó khẩn cấp tương ứng, bảo đảm tính chủ động và kịp thời.
Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường nước, TP Hà Nội đồng tình với cách tiếp cận quản lý nguồn thải gắn với khả năng chịu tải của nguồn tiếp nhận. Tuy nhiên, thành phố đề nghị bổ sung cơ chế phối hợp liên tỉnh trong quản lý lưu vực sông, đặc biệt là việc chia sẻ dữ liệu, giám sát chất lượng nước và kiểm soát nguồn thải, nhằm bảo đảm quản lý thống nhất đối với các nguồn nước liên thông.
Ở một số quy định cụ thể, thành phố đề xuất chỉnh sửa theo hướng chặt chẽ hơn. Chẳng hạn, đối với giấy phép môi trường, cần quy định rõ việc xả thải chỉ được thực hiện khi đạt quy chuẩn cho phép; tránh cách diễn đạt dễ gây hiểu nhầm là “được phép xả thải”.
Trong quản lý chất thải, TP đề nghị siết chặt điều kiện đối với các đơn vị thu gom, tái chế, yêu cầu phải là tổ chức có chức năng, được cấp phép phù hợp. Điều này nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh ô nhiễm thứ cấp từ hoạt động tái chế không bảo đảm tiêu chuẩn.
Hà Nội đề xuất phân loại rác thải sinh hoạt làm 3 nhóm
Một điểm đáng chú ý trong góp ý của Hà Nội là đề xuất lựa chọn phương án phân loại rác thải sinh hoạt thành 3 nhóm: Rác tái chế, rác thực phẩm và rác còn lại. Cách phân loại này phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, trong đó rác thực phẩm có thể được tách riêng để tái chế, tái sử dụng.
TP Hà Nội cũng nhấn mạnh cần có lộ trình thực hiện phù hợp với điều kiện hạ tầng và công nghệ, tránh gây áp lực cho người dân và hệ thống thu gom. Cùng với đó, thành phố đề nghị xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với sản phẩm tái chế, nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, thúc đẩy thị trường sản phẩm tái chế phát triển minh bạch, bền vững.
Một nội dung xuyên suốt trong góp ý của TP Hà Nội là yêu cầu làm rõ trách nhiệm của các cấp chính quyền, đặc biệt là cấp cơ sở. Thành phố đề nghị bổ sung quy định cụ thể về vai trò của UBND cấp xã, phường trong phát hiện, cảnh báo và xử lý ban đầu các sự cố môi trường.
Đồng thời, cần xác định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh, thành phố trong việc xử lý các sự cố vượt quá khả năng của cấp cơ sở hoặc có phạm vi ảnh hưởng rộng, bảo đảm sự phối hợp hiệu quả, kịp thời.
