Bộ Xây dựng nói gì về đề xuất xây dựng cao tốc Quảng Ngãi- Măng Đen hơn 25.000 tỷ theo BT?

Bộ Xây dựng vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ về phương án đầu tư tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, trong đó có nêu rõ ý kiến về đề xuất đầu tư đoạn Quảng Ngãi - Măng Đen.

Bộ Xây dựng cho biết, để sớm triển khai đầu tư tuyến đường cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, đáp ứng nhu cầu vận tải, từng bước hoàn thiện mạng lưới cao tốc theo hành lang Đông - Tây, kết nối vùng Tây Nguyên với vùng Duyên hải Trung bộ, góp phần bảo đảm quốc phòng - an ninh và thúc đẩy phát triển KT-XH các địa phương, Thủ tướng Chính phủ đã giao UBND tỉnh Quảng Ngãi làm cơ quan chủ quản triển khai đầu tư tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum theo hình thức đầu tư công.

Mặt khác, do vai trò quan trọng và sự cần thiết của dự án, Chương trình hành động của Ban Chấp hành trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đưa dự án xây dựng đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum vào danh mục các dự án, công trình quan trọng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Theo Bộ Xây dựng, trong điều kiện nguồn ngân sách Nhà nước cần tập trung cho các công trình trọng điểm, quan trọng của quốc gia việc đề xuất nghiên cứu đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum đoạn Quảng Ngãi - Măng Đen theo phương thức PPP sẽ giảm áp lực của ngân sách Nhà nước.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng lưu ý, ngày 3/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 12/CT- TTg về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu, trong đó có yêu cầu: "Tổ chức rà soát các dự án BT đã, đang và dự kiến triển khai, chỉ quyết định chủ trương đầu tư, phê duyệt các dự án thật sự cần thiết, cấp bách, có hiệu quả kinh tế - xã hội, phù hợp quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt; không đề xuất triển khai dự án BT đối với các công trình có thể thực hiện bằng hình thức đầu tư khác (như áp dụng loại hợp đồng BOT, BLT hoặc có thể bố trí vốn đầu tư công hoặc thu hút nguồn vốn tư nhân thông qua dự án đầu tư kinh doanh).

Trường hợp sử dụng quỹ đất để thanh toán, phải xác định rõ vị trí, diện tích, sự phù hợp với quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt, giá trị dự kiến của quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư khi lập dự án theo đúng quy định của pháp luật, hiệu quả, tính khả thi, tránh nguy cơ dẫn đến phát sinh lãi vay chậm thanh toán và các vướng mắc, tranh chấp khác khi thanh toán cho nhà đầu tư".

Hiện Bộ Tài chính đang nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về xử lý khó khăn, vướng mắc về quỹ đất dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT. Trong đó có nội dung xử lý khó khăn, vướng mắc trong việc khấu trừ chi phí xây dựng hạ tầng khi xác định quỹ đất dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT.

Cũng theo ý kiến tham gia của Bộ Tài chính, đề xuất của UBND tỉnh Quảng Ngãi và Tập đoàn Sun Group chưa thống nhất về phương thức thanh toán. Trong khi địa phương đề xuất thanh toán 50% tổng mức đầu tư bằng tiền từ ngân sách Trung ương và phần còn lại từ quỹ đất của địa phương thì Tập đoàn Sun Group không đề xuất phương thức thanh toán.

Dưới góc độ quản lý chuyên ngành, Bộ Xây dựng nhìn nhận, đề xuất chuyển đổi hình thức nghiên cứu đầu tư dự án đường cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum đoạn Quảng Ngãi - Măng Đen từ đầu tư công sang đầu tư theo phương thức PPP của UBND tỉnh Quảng Ngãi là có cơ sở.

Tuy nhiên, UBND tỉnh Quảng Ngãi và Tập đoàn Sun Group cần rà soát, cập nhật nội dung Nghị quyết về xử lý khó khăn, vướng mắc về quỹ đất dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư và nghiên cứu Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 nêu trên để tính toán và đề xuất hình thức đầu tư phù hợp, đảm bảo hiệu quả, khả thi và đáp ứng tiến độ triển khai dự án; không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tham nhũng, tiêu cực.

Để huy động nguồn lực xã hội, sớm triển khai đầu tư đảm bảo khai thác đồng bộ, phát huy hiệu quả dự án, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, đồng ý về nguyên tắc cho phép UBND tỉnh Quảng Ngãi triển khai nghiên cứu đầu tư dự án đường cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum theo kiến nghị của địa phương.