Giám sát an ninh bằng camera AI
Quần thể di tích danh thắng Hương Sơn (thường gọi là chùa Hương, thuộc xã Hương Sơn, Hà Nội) được đánh giá là một trong những danh lam thắng cảnh đặc sắc bậc nhất Việt Nam. Nơi đây hội tụ hệ thống núi non hùng vĩ, rừng Hương Sơn với 3 tầng thực vật cùng dòng suối Yến trong xanh uốn lượn đưa du khách vào miền linh thiêng. Lễ hội truyền thống du lịch chùa Hương năm 2026 diễn ra từ ngày 18-2 đến hết ngày 11-5-2026 (tức từ mùng 2 tháng Giêng đến ngày 25-3 năm Bính Ngọ) với lễ khai hội tổ chức ngày 22-2 (mùng 6 tháng Giêng). Không gian lễ hội bao trùm toàn bộ khu di tích, gồm 4 tuyến tham quan chính với 20 điểm đền, chùa, động thờ Phật. Sau lễ hội truyền thống, các hoạt động du lịch văn hóa, tín ngưỡng, trải nghiệm, thể thao và nghệ thuật tiếp tục được tổ chức nhằm kéo dài mùa du lịch, hướng tới hoạt động du lịch quanh năm.
Ngay từ những ngày đầu năm 2026, đến với chùa Hương, du khách đã cảm nhận rõ sự đổi mới, diện mạo cảnh quan được chỉnh trang gọn gàng, sạch đẹp. Dọc tuyến từ bến đò suối Yến đến chùa Thiên Trù, động Hương Tích, nhiều hàng quán đã được dỡ bỏ, trả lại không gian thoáng rộng cho cảnh quan thiên nhiên. Những khoảng trống mở ra giúp du khách dễ dàng ngắm cảnh, chụp ảnh và tận hưởng vẻ đẹp nguyên sơ của vùng non nước.
Bắt đầu từ mùa lễ hội 2026, Ban tổ chức đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác tổ chức và quản lý. Hạ tầng mạng viễn thông được đầu tư đồng bộ; hệ thống camera AI được xã hội hóa lắp đặt tại các điểm trọng tâm để giám sát an ninh, trật tự và văn minh lễ hội. Công tác bán vé, kiểm soát vé thắng cảnh và dịch vụ đò thuyền được thực hiện bằng phương thức điện tử, mã QR, bảo đảm công khai, minh bạch. Trung tâm điều hành lễ hội và đường dây nóng được vận hành liên tục để tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh của du khách.
Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, công tác an ninh trật tự, an toàn giao thông được đặt lên hàng đầu. Các chốt, tổ công tác được bố trí hợp lý; tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các tuyến đường bộ, bến bãi, đặc biệt là trên suối Yến và suối Tuyết Sơn. Hoạt động vận chuyển khách bằng đò thuyền phải bảo đảm an toàn tuyệt đối, trang bị đầy đủ áo phao cứu sinh, nghiêm cấm thuyền gắn động cơ trái phép và bán hàng rong trên sông suối. Các phương tiện, điểm trông giữ xe tự phát, hoạt động lấn chiếm lòng đường, không gian di tích bị xử lý nghiêm.
Ông Trần Đức Hải - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hương Sơn cho biết, xã xác định việc tổ chức lại không gian văn hóa, du lịch chùa Hương là nhiệm vụ trọng tâm. Mục tiêu là khôi phục diện mạo của danh thắng từng được mệnh danh là “biệt chiếm nhất Nam thiên” (đẹp nhất trời Nam). Và một trong những việc đầu tiên là rà soát, chỉnh trang lại 135 hàng quán. Những điểm lấn chiếm, hoạt động sai quy định sẽ bị dỡ bỏ; những khu vực được quy hoạch làm dịch vụ sẽ được xây dựng lại đồng bộ, theo tiêu chuẩn mới. Các tuyến đường lên chùa được mở rộng, tăng diện tích cây xanh, cải thiện cảnh quan.
Đặc biệt, lối lên động Hương Tích từng bị che khuất bởi hàng quán thì nay đã thông thoáng, sạch, đẹp. “Có được sự thay đổi này là nhờ sự đồng thuận của người dân. Khi họ hiểu được lợi ích lâu dài của việc chỉnh đốn không gian, họ sẵn sàng chung tay thực hiện. Tôi tin rằng, với sự vào cuộc của cả chính quyền và người dân, du lịch chùa Hương sẽ mang đến nhiều trải nghiệm mới mẻ trong thời gian tới. Đây cũng là điểm nhấn quan trọng của Lễ hội chùa Hương 2026” - ông Trần Đức Hải nhấn mạnh.
Xây dựng chùa Hương là điểm đến 4 mùa
Theo số liệu thống kê, mỗi năm quần thể Hương Sơn đón khoảng 1 triệu lượt khách. Sau ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, xu hướng du lịch của du khách có nhiều thay đổi, lượng khách đến chùa Hương cũng vì thế mà sụt giảm đặt ra bài toán cho chính quyền và người dân địa phương.
Thực tế cho thấy, chùa Hương là một trong số rất ít điểm đến ở miền Bắc hội tụ đồng thời giá trị tâm linh, hệ thống hang động, rừng nguyên sinh và cảnh quan sông suối. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, không gian này vẫn gần như chỉ nhộn nhịp đông đúc mùa lễ hội đầu Xuân. Phần lớn là khách đi trong ngày và đều là đi lễ trong khi những tháng còn lại, khu di tích tương đối vắng khách, hay nói đúng hơn là gần như bị bỏ quên, du lịch địa phương rơi vào trạng thái “ngủ đông”.
Ông Bùi Văn Triều - Giám đốc Ban Quản lý Khu di tích và danh thắng Hương Sơn cho biết, hiện khu di tích có 4 tuyến du lịch chính. Ngoài tuyến truyền thống Thiên Trù - Hương Tích, còn có tuyến Thanh Sơn - Hương Đài, tuyến Long Vân và tuyến Tuyết Sơn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn du khách vẫn tập trung ở tuyến chính để lễ Phật và du ngoạn ngắm cảnh non nước, trong khi các tuyến còn lại trong quần thể di tích chưa được khai thác hiệu quả. Những tuyến còn lại đều đặc sắc và đều mang đến những trải nghiệm riêng biệt. Với tuyến Thanh Sơn - Hương Đài, du khách có thể dạo thuyền trên suối Yến, ghé thăm chùa Thanh Sơn, ngắm cảnh sông nước hữu tình. Tuyến này đặc biệt đẹp vào mùa thu khi hoa súng nở rộ. Tuyến Long Vân phù hợp với du khách yêu thích trekking, khám phá thiên nhiên và các di tích cổ như động Người Xưa, chùa Cây Khế. Trên hành trình, du khách được hòa mình vào hệ sinh thái rừng Hương Sơn với nhiều cây cổ thụ quý hiếm. Tuyến Tuyết Sơn lại nổi bật với rừng mơ đặc trưng, tạo nên không gian thơ mộng.
Và để chùa Hương - với tiềm năng hiếm có, thoát khỏi định kiến du lịch mùa vụ, bắt đầu từ cuối năm 2025 đầu năm 2026, UBND xã Hương Sơn đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, đẩy mạnh khai thác cả 4 tuyến, hướng tới mục tiêu đưa chùa Hương trở thành điểm đến 4 mùa.
Ông Trương Quốc Hùng - Chủ tịch Câu lạc bộ lữ hành UNESCO Hà Nội nhận định, Hương Sơn còn nhiều dư địa để phát triển các loại hình du lịch như tâm linh, trekking, tour thiền - chữa lành…. Để thu hút khách, địa phương cần tăng cường liên kết với các doanh nghiệp lữ hành, xây dựng sản phẩm phù hợp với từng phân khúc khách. Đồng thời, đổi mới mạnh mẽ công tác quảng bá, chủ động xây dựng kế hoạch truyền thông ngay từ đầu năm để kết nối với các đơn vị lữ hành và cộng đồng du lịch. Ông Trần Trung Hiếu - Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết, thời gian tới Sở sẽ triển khai nhiều chương trình quảng bá quy mô lớn, trong đó chùa Hương là điểm đến ưu tiên nhằm nâng cao vị thế trong bức tranh chung của du lịch Hà Nội.
