Những trò lừa từ bên kia biên giới
Những ngày đầu năm 2025, từ tin báo của một người dân tại Cao Bằng bị lừa mất 40 triệu đồng qua hình thức mua bán online kết hợp “chơi Vietlott”, Công an tỉnh Cao Bằng đã lần theo dấu vết trên không gian mạng. Từ những manh mối ban đầu tưởng chừng rời rạc, một đường dây lừa đảo công nghệ cao với quy mô xuyên quốc gia dần lộ diện.
Qua công tác trinh sát, đến tháng 6-2025, Công an tỉnh Cao Bằng phát hiện ổ nhóm tội phạm hoạt động dưới vỏ bọc “công ty” tại tòa nhà V2, khu Hoàng Nam, thành phố Bavet, tỉnh Svay Rieng, Campuchia, do đối tượng người Trung Quốc cầm đầu. Nhóm này sử dụng mạng viễn thông và các nền tảng số để giả mạo Công ty Vietlott hoặc các sàn thương mại điện tử, từ đó dựng lên những kịch bản lừa đảo tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người dân Việt Nam. Chỉ trong hơn 2 năm (từ cuối năm 2023 đến đầu 2026), hàng nghìn nạn nhân trên cả nước đã sập bẫy với tổng số tiền bị chiếm đoạt lên tới hơn 200 tỷ đồng.
Trước tính chất phức tạp, ngày 1-2-2026, Công an tỉnh Cao Bằng đã tiến hành xác lập 2 chuyên án, quyết tâm bóc tách toàn bộ hành vi phạm tội và xử lý nghiêm các đối tượng theo quy định pháp luật. Sau thời gian dày công thu thập chứng cứ, nhận thấy lúc này lực lượng chức năng Campuchia đang mở cao điểm truy quét các ổ nhóm lừa đảo trực tuyến, ban chuyên án nhận định đây là “thời cơ vàng” để hành động. Một cuộc họp khẩn được triển khai, các mũi trinh sát lập tức được phân công, khẩn trương xác minh, sẵn sàng phối hợp bắt giữ. Công an tỉnh Cao Bằng đã nhanh chóng cung cấp tài liệu, chứng cứ cho Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Campuchia, đồng thời đề nghị phối hợp với lực lượng chức năng nước bạn để kiểm tra, triệt phá toàn bộ nhóm đối tượng tại tòa nhà V2. Kết quả, 176 đối tượng là công dân Việt Nam đã bị bắt giữ cùng nhiều tang vật như máy tính, điện thoại... qua đó từng bước làm rõ quy mô và phương thức vận hành của đường dây lừa đảo xuyên quốc gia.
Sau quá trình khai thác, phân loại, Công an tỉnh Cao Bằng đã di lý 68 đối tượng ở Campuchia có liên quan đến hành vi sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản về Cao Bằng. Những đối tượng còn lại được bàn giao lại cho công an các tỉnh nơi chúng cư trú để quản lý, theo dõi và tiếp tục xác minh làm rõ.
Kịch bản hoàn hảo
Qua đấu tranh, các đối tượng khai nhận đã thông qua môi giới để xuất cảnh sang Campuchia. Trong đó có đối tượng đi hợp pháp, có đối tượng vượt biên qua đường tiểu ngạch, thậm chí bị bán rồi bị đưa vào làm việc tại “công ty”. Tại đó chúng bị cuốn vào guồng máy lừa đảo được vận hành như một doanh nghiệp thực thụ. Bên trong tòa nhà V2, các đối tượng chia thành 2 “mũi nhọn” hoạt động hoàn toàn tách biệt: Một nhóm triển khai ứng dụng “Quay đơn” với chiêu bài mua bán các đơn hàng mỹ phẩm, thời trang cao cấp để hưởng hoa hồng; nhóm còn lại dựng lên ứng dụng “Xổ số Vietlott” giả mạo, tung tin có thể “can thiệp hệ thống” để người chơi luôn thắng cược. Mỗi nhóm ở một phòng kín, nơi mọi kịch bản lừa đảo được vận hành trơn tru, không để lộ sơ hở. Trong phòng, từng mắt xích được phân vai rõ ràng.
Ông chủ người Trung Quốc đứng sau điều hành toàn bộ, đặt ra chỉ tiêu doanh thu là số tiền phải lừa đảo được mỗi ngày. Dưới ông chủ là các quản lý người Việt chịu trách nhiệm giám sát, thúc ép, tổng hợp kết quả và báo cáo cuối ngày. Mỗi con số đều gắn với thưởng - phạt, tạo áp lực khiến guồng quay lừa đảo chạy không ngừng nghỉ. Các tổ trưởng chính là đạo diễn của những màn kịch. Chúng tạo ra những nhân vật “ảo” hoàn hảo rồi giao cho nhân viên “sale” tiếp cận nạn nhân. Khi “con mồi” đã sập bẫy và bắt đầu nạp tiền, tổ trưởng lập tức tiếp quản, điều khiển câu chuyện, liên tục đưa ra lý do để buộc nạn nhân đầu tư tiền nhiều lần cho đến khi cạn kiệt. Ở tuyến đầu, đội ngũ “sale” sử dụng những nhân vật “ảo” để tiếp cận, trò chuyện, dẫn dắt nạn nhân. Phía sau là hậu trường âm thầm thao túng hệ thống, cộng điểm “ảo” mỗi khi tiền được chuyển vào, tạo cảm giác lợi nhuận đang tăng lên. Bộ phận chăm sóc khách hàng tiếp tục “giữ lửa”, giải thích, thúc ép nạn nhân nạp thêm tiền, còn phiên dịch đảm bảo mọi mệnh lệnh từ ông chủ được truyền đạt trơn tru.
Theo Đại úy Phạm Anh Trung - cán bộ Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Cao Bằng, thủ đoạn tinh vi nhất mà các đối tượng sử dụng là “chiêu bài tình cảm”, thứ vũ khí khiến nhiều nạn nhân không kịp nhận ra mình đang rơi vào bẫy. Các đối tượng tạo dựng hàng loạt nhân vật “ảo” là những phụ nữ xinh đẹp, thành đạt, cuộc sống sang chảnh nhưng cô đơn. Từng bức ảnh, từng dòng trạng thái đều được sao chép từ tài khoản thật, được “chăm sóc” tỉ mỉ để tạo vỏ bọc hoàn hảo. Từ chính những chi tiết nhỏ nhất được lần theo, Công an tỉnh Cao Bằng đã từng bước bóc gỡ, đưa toàn bộ đường dây tội phạm ra ánh sáng.
Lật tẩy sự tinh vi chưa từng có
Thiếu tá Chu Phương Khải - cán bộ Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh, mỗi vụ là sự tinh vi chưa từng có của các băng nhóm lừa đảo công nghệ cao. Hai chuyên án vừa được đơn vị triệt phá cho thấy các đối tượng không chỉ dùng thủ đoạn tinh vi mà còn vận hành “cỗ máy lừa đảo” chặt chẽ, đánh trúng tâm lý và lòng tham của nạn nhân. Cụ thể, trên không gian mạng, các đối tượng thu thập thông tin cá nhân chi tiết, từ họ tên cho đến số dư trong tài khoản ngân hàng, từ đó từng bước dẫn dắt “con mồi” vào vòng xoáy nạp tiền. Khi hết tiền, tài khoản của họ lập tức bị khóa. Mỗi máy tính có thể điều khiển hàng chục tài khoản, chạy đồng thời cả trăm tài khoản Zalo, Viber, Telegram... Nhiều nạn nhân mất từ vài chục triệu, hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng, thậm chí có người mất tới hơn 5 tỷ đồng. Một nạn nhân tại Hà Nội bị lừa 3,5 tỷ đồng bàng hoàng cho biết: “Tôi như bị thao túng tâm lý, không hiểu sao cứ nạp tiền mãi vào tài khoản”.
Theo Đại úy Phạm Anh Trung, trong số 63 đối tượng bị bắt thì phần lớn tự nguyện sang Campuchia làm việc, có nhiều người đi lại giữa Việt Nam và Campuchia nhiều lần. Nổi bật là cặp vợ chồng P.V.L và L.T.K.N được “thăng tiến” lên cấp tổ trưởng, chăm sóc khách hàng, được nhận lương cứng và có thêm hoa hồng. “Thu nhập từ lừa đảo rất cao và dễ nên ai cũng tự nguyện tham gia. Sau giờ làm, họ được thoải mái dùng điện thoại và tận hưởng cuộc sống sung túc ngay trong tòa V2, khu Hoàng Nam. L thấy kiếm tiền dễ dàng nên đã bảo vợ sang làm cùng, chuyên phụ trách chăm sóc khách hàng” - Đại úy Phạm Anh Trung chia sẻ.
Đối tượng P.B.T (trú tại tỉnh Đồng Nai) tiết lộ cơ chế “làm giàu nhanh chóng” trong công ty, đó là mỗi người chỉ làm một khâu riêng, hoạt động độc lập. Nhân viên sale nhận 8% tiền hoa hồng nếu chiếm đoạt dưới 200 triệu đồng, 10 - 15% nếu trên 200 triệu. Quản lý hưởng mức lương cứng cao kèm phần trăm doanh thu công ty, thu nhập hấp dẫn khiến nhiều người tự nguyện đến làm. Tuy nhiên, lợi nhuận luôn đi kèm áp lực tàn nhẫn. Các ông chủ sẽ phạt rất nặng nếu nhân viên không đạt doanh số và sẽ cộng dồn nếu tiếp tục thất bại. Những người không hoàn thành doanh số còn có nguy cơ bị bán sang các “công ty” khác. Điều đặc biệt, chủ người Trung Quốc quản lý hoàn toàn bằng mã số, mỗi bộ phận ở khu riêng biệt, gần như không biết đến nhau, tạo nên một guồng máy lừa đảo chuyên nghiệp, bí ẩn và đầy ám ảnh.
Đại tá Sầm Minh Hồ - Phó Giám đốc Công an tỉnh Cao Bằng, người trực tiếp chỉ đạo điều tra chuyên án cho biết, sau khi triệt phá thành công đường dây lừa đảo công nghệ cao xuyên quốc gia hoạt động tại Campuchia, bắt giữ 63 đối tượng, thu giữ nhiều thiết bị điện tử và làm rõ số tiền chiếm đoạt hơn 2.300 tỷ đồng, Bộ Công an đã kịp thời ghi nhận, biểu dương chiến công. Ngày 8-3-2026, Thượng tướng Nguyễn Văn Long - Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã gửi thư khen Công an tỉnh Cao Bằng, đánh giá cao nỗ lực đấu tranh quyết liệt, hiệu quả của lực lượng tham gia chuyên án; yêu cầu tiếp tục mở rộng điều tra, truy xét toàn bộ các mắt xích còn lại trong đường dây, xử lý triệt để các đối tượng theo quy định pháp luật. Theo lãnh đạo Bộ Công an, đây là chuyên án đặc biệt lớn, phản ánh rõ tính chất tinh vi, phức tạp và xuyên biên giới của tội phạm lừa đảo công nghệ cao hiện nay. Kết quả phá án không chỉ thể hiện bản lĩnh, sự mưu trí của Công an tỉnh Cao Bằng mà còn là minh chứng cho sự phối hợp nhịp nhàng giữa công an địa phương, các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và lực lượng chức năng Việt Nam ở nước ngoài.