Chương trình do Quân ủy Trung ương – Bộ Quốc phòng chỉ đạo thực hiện, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam chỉ đạo nội dung; Cục Tuyên huấn (TCCT) phối hợp cùng Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội tổ chức. Không chỉ mang ý nghĩa chào mừng Đảng quang vinh, mừng Xuân đất nước trong kỷ nguyên mới, chương trình còn hướng tới sự kiện chính trị quan trọng, đó là cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031.
Đặc biệt, “Thanh âm dưới ánh mặt trời” là cột mốc đánh dấu sự ra mắt chính thức của Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội – một lực lượng nghệ thuật vừa được thành lập theo Quyết định số 5399/QĐ-BQP ngày 26/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Đây không chỉ là một buổi biểu diễn, mà là lời khẳng định nghiêm túc về vị trí, vai trò và sứ mệnh của những người nghệ sĩ – chiến sĩ trên mặt trận văn hóa tư tưởng.
Dàn nhạc mang tinh thần mở và hơi thở đương đại
Chia sẻ về quá trình hình thành chương trình, Trung tá, nhạc sĩ Đỗ Bảo – Giám đốc MSO cho biết, chỉ vài tuần ngay sau khi có quyết định thành lập vào tháng 11-2025, Dàn nhạc đã bắt tay vào công tác chuẩn bị cho chương trình ra mắt chính thức. Từ thời điểm đó đến nay, MSO cũng đã thực hiện 2 chương trình biểu diễn song ý nghĩa của 2 đêm diễn "Thanh âm dưới ánh mặt trời" là rất lớn, đồng thời trách nhiệm và áp lực đặt ra cũng cao hơn so với các chương trình trước.
Cũng theo Trung tá Đỗ Bảo, nhà trường có lợi thế về đội ngũ nhạc sĩ, nghệ sĩ giỏi chuyên môn, được đào tạo bài bản, có nhiều năm kinh nghiệm thực tế trong dàn dựng và biểu diễn. Đây chính là nền tảng, thế mạnh của MSO, với sự hiện diện của những tên tuổi nhạc sĩ như: An Thuyên, Đức Trịnh, Nguyễn Xuân Thủy, Hồ Trọng Tuấn…Đây cũng chính là những người đặt niềm tin vào chất lượng của Dàn nhạc ngay từ những bước đi đầu tiên.
Theo định hướng, MSO sẽ là một dàn nhạc giao hưởng giao thoa, mang tính đương đại, cởi mở, gần gũi hơn với công chúng nhưng vẫn bảo đảm tính hàn lâm của dàn nhạc giao hưởng truyền thống.
Nói thêm về điều này, Trung tá Đỗ Bảo nhấn mạnh, khác với mô hình dàn nhạc truyền thống thường biểu diễn các tác phẩm hàn lâm, kinh điển trong không gian âm thanh “mộc”, khán phòng yên tĩnh, MSO là mẫu hình dàn nhạc kế thừa nền tảng giao hưởng truyền thống nhưng có sự mở rộng, kết hợp thêm nhạc cụ điện tử, giọng ca và cách hòa âm, phối khí đa dạng. Tất cả nhằm bảo đảm yêu cầu về tính hàn lâm, kỹ thuật và biểu diễn, đồng thời tạo nên sự tươi mới, gắn bó hơn với đời sống, qua đó thực hiện sứ mệnh đưa âm nhạc giao hưởng đến gần hơn với quân nhân và công chúng.
Hành trình âm nhạc kéo dài 105 phút
“Thanh âm dưới ánh mặt trời” có thời lượng 105 phút, được chia thành 3 chương, tái hiện 3 chặng đường song hành cùng lịch sử và nhịp sống của đất nước. Theo đó, tổng thể chương trình được kiến tạo như một hành trình âm nhạc xuyên suốt, nơi truyền thống và hiện đại, Việt Nam và thế giới, quá khứ và hiện tại gặp nhau trong cùng một không gian giao hưởng.
Chương I – "Ánh dương soi đường" mở ra không khí trang trọng, thiêng liêng với những tác phẩm quen thuộc gắn liền với Đảng, Bác Hồ và mùa xuân của đất nước, từ: “Ca ngợi Tổ quốc”, “Người về đem tới ngày vui”, “Đảng là cuộc sống của tôi” đến “Đảng đã cho ta cả một mùa xuân”, mỗi tác phẩm đều được chuyển soạn, xử lý bằng ngôn ngữ giao hưởng, tạo nên cảm xúc vừa thân thuộc, vừa mới mẻ. Đây là lời tri ân với cội nguồn, là sự khẳng định niềm tin và ánh sáng lý tưởng đã soi đường cho dân tộc đi qua những chặng đường khó khăn nhất.
Chương II – "Ngôi sao trên mũ – Màu cờ trong tim" được xây dựng là điểm nhấn giàu cảm xúc của chương trình. Tại chương này, những tác phẩm giao hưởng thơ, tổ khúc giao hưởng và thanh nhạc được sắp xếp đan xen, khắc họa hình tượng người lính “Bộ đội Cụ Hồ” trong cả chiến tranh và hòa bình. Ở đó có sự anh dũng, kiên cường, nhưng cũng có sự nhân văn, nghĩa tình; có những bước chân trên dải Trường Sơn, có màu hoa đỏ của ký ức và những mệnh lệnh vang lên từ trái tim. Âm nhạc không kể câu chuyện bằng lời, mà bằng cảm xúc, để người nghe tự nhìn thấy những tượng đài tinh thần được dựng lên trong lòng mình.
Chương III – "Thanh âm ngày mới" sẽ mở ra không gian âm nhạc rộng hơn, nơi MSO thể hiện rõ định hướng hội nhập và trách nhiệm xã hội. Từ trích đoạn Giao hưởng số 9 “Từ thế giới mới” của Dvořák đến giai điệu quen thuộc của Cinema Paradiso, từ những bản nhạc về biển, về Tổ quốc, đến ca khúc “Gửi niềm tin trong lá phiếu”, chương trình khẳng định tinh thần: nghệ thuật không đứng ngoài đời sống, mà đồng hành cùng vận mệnh đất nước, cùng mỗi công dân trong những thời khắc quan trọng.
Một trong những điểm đáng chú ý của “Thanh âm dưới ánh mặt trời” là cách xử lý chất liệu ca khúc vốn là “đặc thù” của âm nhạc quân đội. Thay vì trình diễn ca khúc theo hình thức quen thuộc, các nhạc sĩ đã chuyển soạn, mở rộng thành tổ khúc, fantasia hoặc kết hợp với các tác phẩm khí nhạc mới sáng tác. Nhờ đó, tinh thần giao hưởng được giữ vững, trong khi cảm xúc lại gần gũi hơn với người nghe.
Theo Trung tá Đỗ Bảo, 3 mảng chính xuyên suốt chương trình gồm: khí nhạc giao hưởng, thanh nhạc (đơn ca – song ca) và hợp xướng. Cả ba sẽ được khai thác song song, tạo nên bức tranh âm nhạc đa sắc. Cùng với đó, sự tham gia của gần 200 nghệ sĩ trong và ngoài quân đội, cùng những giọng ca nội lực như: Vũ Thắng Lợi, Phạm Thu Hà, nhóm OPlus, các nghệ sĩ độc tấu và lực lượng hợp xướng hứa hẹn mang đến một không gian thính phòng trang trọng nhưng không khô cứng, giàu cảm xúc mà không phô trương.
Bên cạnh âm nhạc, MSO cũng chú trọng đến yếu tố công nghệ biểu diễn, âm thanh, ánh sáng và hình ảnh sân khấu. Đây không còn là một buổi hòa nhạc “chỉ để nghe”, mà là một trải nghiệm tổng thể, nơi khán giả được dẫn dắt bằng cả thị giác lẫn thính giác.
Chỉ huy dàn nhạc, Đại tá, NSND Nguyễn Xuân Bắc cho biết, kịch bản chương trình đã được xây dựng trong gần 3 tháng, với sự chỉ đạo trực tiếp từ Quân ủy Trung ương và Tổng cục Chính trị. Đó không chỉ là câu chuyện nghệ thuật, mà còn là trách nhiệm, là niềm tin được gửi gắm vào từng nốt nhạc.“Thanh âm dưới ánh mặt trời” vì thế không dừng lại ở một Concert ra mắt. Đó là lời nguyện ước của những người nghệ sĩ khoác áo lính về sự phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, đem cái đẹp của nghệ thuật bồi đắp đời sống tinh thần xã hội. Những thanh âm ấy sẽ còn vang vọng, như mùa xuân của khát vọng, của tự cường dân tộc, và của một Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
Chia sẻ thêm về quá trình chuẩn bị chương trình, Trung tá, NSƯT Vũ Thắng Lợi - Phó Giám đốc MSO cho biết, từ khi Dàn nhạc được thành lập, nhạc sĩ Đỗ Bảo đã dành toàn bộ tâm sức cho MSO, tạm gác lại các dự án cá nhân để tập trung cho concert ra mắt. Khối lượng công việc của chương trình lớn hơn rất nhiều so với các concert cá nhân, kể cả với những nghệ sĩ thường xuyên đứng trên sân khấu lớn, đòi hỏi sự bao quát và kiểm soát đồng bộ ở tất cả các khâu, từ nghệ thuật đến tổ chức, nhằm bảo đảm chất lượng cao nhất cho từng “mặt trận” của chương trình.
