"Sol Vàng 2025": Dung hòa giữa âm nhạc thị trường và chiều sâu nghệ thuật

Tại lễ trao giải, Ban tổ chức đã vinh danh nhiều tác phẩm thuộc các lĩnh vực thanh nhạc, khí nhạc, lý luận phê bình… với hệ thống giải thưởng gồm 6 giải A, 21 giải B, 24 giải C và 25 giải Khuyến khích. Trong khi đó, hạng mục "Sol Vàng" tiếp tục tạo dấu ấn khi gọi tên nhiều nghệ sĩ và sản phẩm nổi bật của năm qua, từ các gương mặt giàu bề dày cống hiến như: NSND Thanh Lam, ca sĩ Hồng Nhung, nhạc sĩ Giáng Son… đến những cái tên đang được thị trường yêu thích như: Đen Vâu, Soobin Hoàng Sơn, Hoàng Dũng.

"Sol Vàng" là hạng mục chính thức thuộc hệ thống "Giải thưởng Âm nhạc Việt Nam", được Hội Nhạc sĩ Việt Nam khởi xướng từ mùa giải 2024. Ngay từ khi ra đời, "Sol Vàng" hướng đến việc ghi nhận các sản phẩm âm nhạc phổ biến trong đời sống đương đại như: live show, live-concert, MV, album, cũng như tôn vinh nghệ sĩ tiêu biểu. Sau mùa giải đầu tiên, hạng mục này nhanh chóng tạo được sự chú ý, đặc biệt đối với những nghệ sĩ hoạt động sôi nổi trong mảng âm nhạc đại chúng.

Đáng chú ý, bước sang mùa giải thứ hai, "Sol Vàng" bổ sung thêm hạng mục "Chương trình nghệ thuật chính luận". Đây được xem là điểm mới phản ánh bối cảnh một năm có nhiều sự kiện chính trị – xã hội quan trọng, kéo theo sự ra đời của nhiều chương trình nghệ thuật được đầu tư công phu, bài bản. Theo đó, "Sol Vàng" ở hạng mục này được trao cho chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” của báo Nhân Dân – chương trình thu hút hơn 50.000 khán giả tham dự. Giải "Sol Bạc" thuộc về chương trình “Hẹn ước Bắc Nam” của Trung tâm Phát thanh – Truyền hình Quân đội Nhân dân.

Bên cạnh các hạng mục chính, Ban Tổ chức cũng trao giải Đặc biệt về chủ đề “Hành trình 80 năm Độc lập – Tự do – Hạnh phúc” cho MV “Vinh quang, Ơi Việt Nam” của tác giả Nguyễn Anh Trí.

Chia sẻ về giải thưởng năm nay, nhà phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long – thành viên Hội đồng nghệ thuật Giải "Sol Vàng 2025" cho biết, đây là năm thứ hai Sol Vàng “gia nhập” hệ thống "Giải thưởng Âm nhạc Việt Nam". Ngay từ lần đầu xuất hiện, Sol Vàng đã nhận được sự hưởng ứng của nhiều nghệ sĩ, đặc biệt là lực lượng hoạt động mạnh mẽ trong lĩnh vực âm nhạc hướng tới thị trường.

Theo nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, "Sol Vàng" không phụ thuộc vào việc nghệ sĩ gửi tác phẩm tham dự, mà dựa trên những gì đã diễn ra trong một năm để Hội đồng thẩm định chủ động đề xuất. Trên cơ sở đó, Hội đồng làm việc qua nhiều buổi, thảo luận và cân nhắc trước khi chốt danh sách các tác phẩm được tôn vinh trong những hạng mục "Sol Vàng", "Sol Bạc" chính thức.

Cách làm này, theo nhạc sĩ Nguyễn Quang Long có thể xem là một phương thức trao giải mang tính khách quan, không đặt nặng “thi thố”, mà hướng tới tinh thần tôn vinh, tương tự cách vận hành của nhiều giải thưởng danh giá trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật trên thế giới. Với các đề cử năm nay, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long nhận định đây là những sản phẩm dung hòa được hai yếu tố: nhu cầu của thị trường đại chúng và tiêu chí nghệ thuật. Mỗi tác phẩm đều có cá tính riêng, ngôn ngữ riêng, đồng thời tạo được dấu ấn nhất định trong đời sống thưởng thức.

Không chỉ tôn vinh những cái tên đang có sức hút mạnh mẽ trên thị trường như: Đen Vâu, Soobin Hoàng Sơn hay Hoàng Dũng, "Sol Vàng" cũng ghi nhận những nghệ sĩ có hành trình sáng tạo bền bỉ qua nhiều thập niên như: Thanh Lam – Nguyễn Vĩnh Tiến, Hồng Nhung, Hoài An, Giáng Son… Theo nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, sự kết hợp này phản ánh đúng tinh thần của giải thưởng: vừa gần gũi với đời sống âm nhạc đại chúng, vừa giữ vai trò “soi chiếu” về thẩm mỹ nghệ thuật, tạo thêm điểm tựa cho nghệ sĩ ở nhiều thế hệ và nhiều khu vực hoạt động.

Nhạc sĩ Giáng Son bày tỏ sự xúc động khi live-concert kỷ niệm 40 năm làm nghề “Giấc mơ Sol” được vinh danh "Sol Vàng". Trong bối cảnh một năm có nhiều liveshow hoành tráng, đầu tư lớn, việc concert cá nhân của chị được lựa chọn mang đến niềm vinh dự đặc biệt. Nữ nhạc sĩ chia sẻ đây là live-concert bán vé ra thị trường đầu tiên của chị, thu hút khoảng 2.200 khán giả. Sự ghi nhận của Hội Nhạc sĩ Việt Nam, theo chị, khiến chị cảm nhận rõ hơn về sự cân bằng giữa nghệ thuật và thị trường, điều không phải lúc nào cũng dễ đạt được. Với Giáng Son, sau 40 năm làm nghề mới có một live-concert đúng nghĩa và được tổ chức nghề nghiệp ghi nhận là một hạnh phúc lớn, đồng thời cũng tiếp thêm động lực để chị tiếp tục ấp ủ những dự án âm nhạc mới.

Ở hạng mục MV, diva Hồng Nhung cho biết chị bất ngờ khi nhận được thông báo MV “Tự hỏi” được trao giải "Sol Vàng", bởi trong năm qua có không ít MV ra đời và tạo được chú ý. Sự ghi nhận từ Hội Nhạc sĩ Việt Nam mang đến cho chị niềm vui đặc biệt, bởi đây là sự đánh giá từ những người có nền tảng học thuật, kinh nghiệm chuyên môn và góc nhìn sâu về âm nhạc Việt Nam. Hồng Nhung xem giải thưởng là niềm tự hào dành cho toàn bộ êkíp thực hiện, đồng thời là sự khích lệ mạnh mẽ cho một sản phẩm được làm nghiêm túc, giàu nội tâm, không chạy theo xu hướng.

Trong khi đó, ca sĩ Hoàng Dũng chia sẻ đây là lần đầu tiên anh được vinh danh tại Giải thưởng Âm nhạc Việt Nam và nhận giải "Sol Bạc". Nam ca sĩ bày tỏ sự vui mừng khi những nỗ lực của bản thân và live concert “Xoay tròn” được ghi nhận. Với một nghệ sĩ trẻ, giải thưởng từ Hội Nhạc sĩ Việt Nam, theo Hoàng Dũng, mang ý nghĩa lớn và là nguồn động viên quan trọng trên hành trình nghề nghiệp.

Theo NSND Quang Vinh – Trưởng ban Hội đồng thẩm định, "Sol Vàng" ra đời trong bối cảnh khoa học công nghệ tác động mạnh mẽ đến sáng tạo nghệ thuật, đồng thời nhu cầu thưởng thức âm nhạc của công chúng ngày càng đa dạng. Vì vậy, giải thưởng hướng tới việc ghi nhận những sản phẩm được đầu tư đồng bộ, có ý tưởng mới, có chất lượng nghệ thuật cao và được xã hội đón nhận rộng rãi.

NSND Quang Vinh nhấn mạnh, những sản phẩm được "Sol Vàng" ghi nhận không chỉ đáp ứng nhu cầu thưởng thức, mà còn đóng góp vào kho tàng âm nhạc Việt Nam, trở thành tiếng nói của âm nhạc Việt trên trường quốc tế. Với nghệ sĩ, sự ghi nhận từ Sol Vàng có thể xem như một dấu son trong hành trình nghệ thuật, đánh dấu những nỗ lực sáng tạo nghiêm túc và bền bỉ. Bày tỏ kỳ vọng về tương lai của giải thưởng, NSND Quang Vinh cho rằng "Sol Vàng" sẽ tiếp tục lan tỏa những giá trị tích cực, để “âm thanh và hình ảnh của Sol Vàng” có thể vang lên trong lòng công chúng, trở thành một con đường phù hợp cho đam mê nghệ thuật, đồng thời là nguồn động viên và hy vọng đối với các nghệ sĩ.