Rủi ro vĩ mô gia tăng
Theo VNDIRECT Research, giá dầu tăng vọt do xung đột quân sự giữa Mỹ - Israel và Iran đang là yếu tố tạo áp lực đáng kể đối với kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán.
Trong đó, việc giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng có thể tác động tiêu cực đến tăng trưởng và làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu.
Theo đánh giá của VNDIRECT Research, tăng trưởng kinh tế thế giới có thể giảm khoảng 0,7-1 điểm phần trăm, trong khi lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm khoảng 1 điểm phần trăm so với kịch bản cơ sở.
Khi lạm phát gia tăng, dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn sẽ bị thu hẹp, qua đó có thể làm chậm thời điểm điều chỉnh giảm lãi suất so với kỳ vọng trước đó.
Đối với kinh tế Việt Nam, nếu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong thời gian dài, CPI có thể chạm mức mục tiêu điều hành (4,5%) trong quý 2/2026, đặc biệt trong bối cảnh giá năng lượng là đầu vào quan trọng có thể gây tác động vòng 2 đến nhiều mặt hàng tiêu dùng trọng yếu và làm gia tăng lạm phát lõi trong nước.
Mặt khác, giá dầu tăng cao cũng có thể gây áp lực lên tỷ giá do chi phí nhập khẩu năng lượng tăng lên, nhất là trong bối cảnh đồng USD mạnh lên trên thị trường quốc tế.
Rủi ro lạm phát và tỷ giá gia tăng cũng có thể gây sức ép lên mặt bằng lãi suất, ảnh hưởng đến khả năng giảm lãi suất hỗ trợ tăng trưởng.
Về tăng trưởng kinh tế, giá dầu tăng kéo dài có thể làm suy yếu sức cầu tiêu dùng trong nước, trong khi cầu tiêu dùng thế giới giảm cũng sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu. Cùng với đó, chi phí sản xuất và chi phí vận tải tăng sẽ làm gia tăng khó khăn cho doanh nghiệp.
Xét theo từng nhóm ngành, thị trường bất động sản có thể chịu tác động bất lợi do lãi suất tăng và điều kiện tín dụng bị siết chặt hơn.
Ngành ngân hàng đối diện rủi ro chi phí vốn tăng, tăng trưởng tín dụng chậm lại và nguy cơ nợ xấu gia tăng.
Đối với các ngành tiêu dùng, bán lẻ, hàng không, tác động chủ yếu đến từ sức mua suy yếu và biên lợi nhuận bị thu hẹp do chi phí vận tải, logistics và nhập khẩu tăng lên…
Mặt bằng định giá đang trở nên hấp dẫn hơn
Đối với thị trường chứng khoán, giá dầu tăng đột biến thường tạo tác động tiêu cực trong ngắn hạn, do làm gia tăng lo ngại về lạm phát, lãi suất, tỷ giá và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.
So với các giai đoạn trước, tốc độ tăng giá dầu hiện nay nếu diễn ra quá nhanh sẽ khiến thị trường khó thích nghi ngay, từ đó làm gia tăng biến động mạnh hơn trong ngắn hạn.
Trên đồ thị ngày và đồ thị giờ, chỉ báo RSI của VN-Index đều đã phá xuống dưới ngưỡng 30 - vùng quá bán. Đặc biệt, RSI trên khung giờ (H1) đã chạm mức 20, một vùng hiếm khi xuất hiện và thường đi kèm với phản ứng kỹ thuật ngắn hạn khi tâm lý thị trường phần nào ổn định trở lại.
Về mặt kỹ thuật, thị trường hiện đang vận động quanh 3 ngưỡng hỗ trợ trọng yếu: 1.660 - 1.600 - 1.500 điểm. Trong đó, vùng 1.500 mang ý nghĩa then chốt - nếu bị xuyên thủng, xu hướng tăng trung hạn của thị trường sẽ chính thức bị phá vỡ.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng mặt bằng định giá dưới 1.660 điểm đang trở nên hấp dẫn hơn đáng kể.
P/E (giá/thu nhập) dự phóng của VN-Index tại vùng giá này đã về mức thấp hơn trung bình 5 năm, trong khi P/B (giá/giá trị sổ sách) tiệm cận vùng định giá mà dòng tiền trung - dài hạn thường bắt đầu tích lũy trong các chu kỳ điều chỉnh trước đây.
“Nói cách khác, thị trường đang giảm vì tâm lý, nhưng nền tảng giá trị lại đang dần nghiêng về phía người mua” – các chuyên gia nhận định.
Bên cạnh yếu tố định giá, VNDIRECT Research cũng đánh giá rằng giá dầu - sau cú tăng đột vừa qua sẽ cần tìm vùng cân bằng mới trong thời gian tới.
Thêm vào đó, các Bộ trưởng Tài chính nhóm G7 dự kiến họp khẩn trong ngày 9/3 để thảo luận phương án phối hợp xả kho dự trữ dầu chiến lược, với quy mô được đề xuất khoảng 300-400 triệu thùng. Nếu được triển khai, đây sẽ là yếu tố hỗ trợ hạ nhiệt giá dầu đáng kể.
Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn lưu ý kịch bản giá dầu duy trì trên 100 USD hoặc tiếp tục tăng cao hơn trong trường hợp xung đột tiếp tục mở rộng hoặc eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài.
Theo đó, kịch bản cơ sở của VNDIRECT Research là VN-Index có thể điều chỉnh thêm về vùng giữa 1.500 - 1.600 điểm, nơi sự kết hợp giữa mặt bằng định giá hấp dẫn và kỳ vọng giá dầu ổn định sẽ tạo nền cho lực cầu hỗ trợ chỉ số. Từ đó, thị trường có cơ sở để tìm động lực hồi phục kỹ thuật.
Trong bối cảnh đó, tâm lý thận trọng có thể tiếp tục chi phối diễn biến thị trường trong một số phiên tới, và nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị rủi ro, theo dõi sát diễn biến giá dầu thế giới cũng như phản ứng chính sách trong nước để có chiến lược đầu tư phù hợp.
