Ngân hàng lớn nhập cuộc
Khảo sát tại ngày 24/3 cho thấy, 3/4 ngân hàng quốc doanh đã đồng loạt nâng lãi suất huy động tại một số kỳ hạn.
Theo đó, BIDV đã nâng lãi suất huy động tại các kỳ hạn từ 12 tháng trở lên. Cụ thể, lãi suất huy động các kỳ hạn 12 - 18 tháng tăng từ 5,2%/năm lên 5,9%/năm; lãi suất các kỳ hạn 24 và 36 tháng tăng từ 5,3% lên 6,5%/năm. Mức lãi suất này được áp dụng đối với cả hình thức gửi tại quầy và online tại BIDV.
Tại VietinBank, lãi suất tiền gửi các kỳ hạn từ 12 tháng đến dưới 24 tháng cũng tăng từ 5,2%/năm lên 5,9%/năm và các kỳ hạn dài hơn lên 6,5%/năm.
Vietcombank thì điều chỉnh tăng lãi suất huy động tại quầy kỳ hạn 12 tháng từ 5,2%/năm lên 5,9%/năm, các kỳ hạn khác giữ nguyên. Với tiền gửi online kỳ hạn 12 nâng từ 5,2%/năm lên 5,9%/năm; kỳ hạn 24 tháng từ 5,3%/năm lên 6,3%/năm.
Trong nhóm Big4, Agribank là ngân hàng duy nhất chưa điều chỉnh tăng lãi suất, theo đó, mức lãi suất áp dụng với các kỳ hạn trên 12 tháng là từ 5,2% - 5,3%/năm.
Động thái tăng lãi suất huy động tại các kỳ hạn dài của nhóm ngân hàng quốc doanh đã chính thức nâng lãi suất huy động lên một mặt bằng cao mới. Trước đó, hàng loạt nhà băng nhỏ đã tăng lãi suất huy động, thậm chí mức 9%/năm đã xuất hiện ở một số ngân hàng với các hình thức khuyến mại, tặng thêm lãi suất.
Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng lãi suất huy động sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới do áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng vẫn hiện hữu trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao và nhu cầu giải ngân đầu tư công đặc biệt được đẩy mạnh trong năm 2026.
Còn theo Chứng khoán MB (MBS), mặc dù mặt bằng lãi suất huy động của hầu hết các ngân hàng trong năm 2025 đã tăng từ 100 - 150 điểm nhưng áp lực huy động vốn đối với các nhà băng sẽ vẫn hiện hữu trong năm nay, đặc biệt khi nhu cầu vay vốn dài hạn cho các dự án đầu tư công, xây dựng hạ tầng tăng cao nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Ngân hàng thêm áp lực nợ xấu
Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cũng cho biết, dư địa chính sách tiền tệ đã bị thu hẹp sau nhiều năm triển khai các gói hỗ trợ phục hồi kinh tế, trong khi áp lực lạm phát từ bên ngoài do rủi ro thương mại và địa chính trị toàn cầu vẫn còn rất phức tạp.
VDSC cũng chỉ ra thách thức trực tiếp và rõ ràng nhất trong ngắn hạn đối với các ngân hàng là bài toán kiểm soát thanh khoản. Mặc dù lãi suất huy động đã tăng mạnh ở nhiều ngân hàng ngay từ những tháng đầu năm (từ 1 – 3 điểm % ở các kỳ hạn từ 6 tháng đến trung hạn), huy động vốn chỉ tăng 0,8% trong khi tín dụng đã tăng 1,4% trong 2 tháng đầu năm 2026, khoảng cách chênh lệch giữa cung - cầu vốn vẫn còn tồn tại.
"Để thu hẹp khoảng cách này, chúng tôi cho rằng lãi suất huy động nhiều khả năng tiếp tục tăng trong ngắn hạn trước khi tỷ lệ LDR được kiểm soát tốt hơn và giúp lãi suất tìm được điểm cân bằng", VDSC đánh giá.
Không chỉ tái kiểm soát tỷ lệ LDR, VDSC cho rằng các ngân hàng, đặc biệt là các NHTMCP, cũng sẽ phải kiểm soát tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (SMLR), vốn có xu hướng tăng trong năm 2025. Các ngân hàng có tỷ lệ SMLR cao (từ 25% trở lên) sẽ có nhu cầu huy động trung dài hạn lớn, kéo theo hệ quả là tỷ lệ CASA giảm và triệt tiêu dư địa cải thiện NIM.
Không chỉ vậy, các chuyên gia VDSC cũng cho rằng việc lãi suất tăng có thể ảnh hưởng đến nợ xấu tại các nhà băng. Theo đó, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng - thường là mức lãi suất tham chiếu cho các khoản vay trong giai đoạn thả nổi - đã tăng mạnh từ 1 đến 2 điểm % chỉ trong hơn 1 quý vừa qua. Tốc độ tăng này không phải là chưa có tiền lệ, nhưng hệ quả của nó thì đã được lịch sử kiểm chứng.
"Nhìn lại hai chu kỳ nợ xấu trước đây - giai đoạn 2010–2012 khi lãi suất tăng vọt dẫn đến làn sóng nợ xấu buộc phải thành lập VAMC, và giai đoạn 2022–2023 khi xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ toàn cầu và khủng hoảng TPDN đẩy nợ xấu toàn ngành lên cao - có thể thấy rằng mức tăng lãi suất hiện tại hoàn toàn có khả năng ảnh hưởng tới khả năng trả nợ trong của khách hàng và kích hoạt một chu kỳ nợ xấu mới", VDSC đánh giá.
