Giai đoạn quyết định cho việc lựa chọn ngành nghề
Đây là những thông tin đặc biệt thu hút sự quan tâm của hàng nghìn học sinh tham gia Ngày hội tư vấn hướng nghiệp tại trường THPT Xuân Phương sáng ngày 8/4. Ông Đoàn Minh Châu, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, tư vấn hướng nghiệp cho học sinh thời điểm này đặc biệt quan trọng và cần phối hợp với một đội ngũ tư vấn viên đông đảo đến từ các trường để nhằm cung cấp nhiều nhất thông tin đào tạo và việc làm thực tế.
Được biết, nhà trường triển khai công tác hướng nghiệp thường xuyên trong năm học. Riêng với ngày hội tư vấn hướng nghiệp được tổ chức ngày 8/4, đây là hoạt động tập trung nhiều nhất các nhà tuyển dụng, hướng nghiệp dành cho 725 học sinh lớp 12 khi chỉ còn hơn 1 tháng nữa để ôn tập, hoàn thành chương trình THPT và hai tháng nữa các em quyết định chọn ngành nghề gì, trường học nào. Do vậy, việc tiếp cận trực tiếp các giảng viên, chuyên gia tuyển sinh, tư vấn hướng nghiệp là điều rất quan trọng để các em quyết định tương lai nghề nghiệp của mình.
Tại Ngày hội tư vấn lần này, các em học sinh từ lớp 10 đến lớp 12 có được sự tư vấn trực tiếp từ hơn 30 trường đại học, cao đẳng, cơ sở đào tạo nghề, tư vấn nghề nghiệp… Nhiều trường đại học lớn đã trực tiếp trả lời những thắc mắc của phụ huynh, học sinh khi tìm hiểu các ngành nghề đào tạo tại các bàn tư vấn trong ngày hội.
Theo chia sẻ của PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng trường ĐH Giáo dục, ĐHQG Hà Nội, lựa chọn chương trình đào tạo quan trọng nhưng quan trọng hơn là rèn phẩm chất của công dân thế kỷ 21. Kết quả phỏng vấn hơn 5.000 doanh nghiệp trên thế giới 2025 thì 2030 sẽ chọn phẩm chất năng lực quan trọng nhất thì không có học lực, bằng danh giá, trình độ học vấn mà họ tập trung vào tư duy phân tích và phản biện, khả năng chịu đựng thất bại, phục hồi linh hoạt, năng lực lãnh đạo và ảnh hưởng xã hội khả năng điều phối, làm việc nhóm…
Khả năng tự động viên biết mình là ai ở chỗ nào để học tập suốt đời, kỹ năng thấu cảm và lắng nghe tích cực khi nhiều bạn không đủ kiên nhẫn lắng nghe, tò mò học tập suốt đời, quản lý và làm việc với tài năng…
Các trường ĐH hiện tại đều biến thành trường đổi mới sáng tạo, nên đừng chỉ chọn trường có điểm cao hơn không mà chọn trường có hệ sinh thái nghiên cứu khoa học, được tham gia các cuộc thi đổi mới sáng tạo hay không…
“Để tránh vỡ mộng thì học sinh không nên chỉ xem cái tên ngành, tên trường “hot” hay không mà phải tìm hiểu kỹ xem ngành đào tạo đó sẽ tương ứng với vị trí việc làm cụ thể gì từ đó đối chiếu với năng lực bản thân để có định hướng, lựa chọn thông minh cho giấc mơ tương lai” – PGS.TS Trần Thành Nam cho biết.
Những ngành nghề “hot” nhất trong 5 năm tới
Một trong những điểm được lưu ý đầu tiên với học sinh lớp 12 về xu hướng ngành nghề tương lai là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với trí tuệ nhân tạo ảnh hưởng lớn đến cơ hội của người lao động.
Thế giới đang bước vào đổi mới sáng tạo lần thứ 6 liên quan đến công nghệ xanh và hình thành một ngành nghề mới: ngành nghề xanh và đòi hỏi các ngành nghề truyền thống phải chuyển đổi xanh. Các ngành về phát triển bền vững, công nghệ bảo vệ môi trường.
Theo đó, năm 2030-2045 sẽ là kỷ nguyên của công nghệ, kỷ nguyên xanh và có xu hướng phát triển lớn như AI, bán dẫn, công nghệ đột phá, giai đoạn bùng nổ của năng lượng xanh, logistics, phát triển của kinh tế số, chăm sóc sức khỏe...
Để thích ứng với tương lai việc định hướng nghề nghiệp sớm phù hợp năng lực tính cách của mình học sinh cần có bộ công cụ đánh giá khoa học về bản thân cũng như những nhìn nhận đầy đủ hơn về xu hướng nghề nghiệp, những yếu tố tác động...
“Năm 2030 dự báo có 92 triệu vị trí việc làm bị thay thế. Chưa chắc trình độ học vấn cao đã có công việc ổn định mà cần những tay nghề cao. Trí tuệ nhân tạo có thể thay thế nhiều công việc nhưng thực tế không hoàn toàn thay thế người lao động như những gì đã đặt ra.
Ví dụ, trong lĩnh vực bán hàng, thực tế AI không bán được hàng vì khách hàng không muốn mua hàng qua robot, họ vẫn cần tiếp xúc với những nhà bán hàng nghiêm túc, đòi hỏi có cảm xúc mà robot không có được.
Như vậy, bên cạnh đó các em phải có kỹ năng bắt buộc như năng lực số, kỹ năng mềm không chỉ phụ thuộc vào tri thức, kỹ năng cứng. Thị trường lao động có 4 xu thế lớn: mô hình làm việc, cách thức làm việc đòi hỏi người học làm nhiều công việc một lúc mà không cần thuộc về một đơn vị nào. Chuyển đổi xanh như bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo.
Dân số già nên dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nghệ thuật giải trí phục vụ nền kinh tế bạc sẽ lên ngôi, chăm sóc tâm thần cho người già. Kinh tế tầng thấp, vũ trụ, logistics số… sẽ là những ngành nghề hot” – PGS.TS. Trần Thành Nam nhấn mạnh.
Những ngành nghề dẫn đầu trong tương lai theo báo cáo phân tích của diễn đàn kinh tế thế giới: đạo đức robot, cố vấn tài chính số, kỹ thuật viên hỗ trợ AI, một số ngành nghề thu nhập tốt như khoa học dữ liệu, an ninh mạng, AI. Ngành Khoa học xã hội và nhân văn như tham vấn, tư vấn gia đình, tâm lý, chăm sóc sức khỏe tâm thần…
Đây là những công việc đáp ứng nhu cầu cao trong việc cân bằng giữa nhu cầu và áp lực cuộc sống.
