Theo Thông tư số 16/TT-BGDĐT quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục vừa được ban hành, Bộ GD-ĐT có trách nhiệm xây dựng và vận hành Cổng thông tin hướng nghiệp quốc gia để cung thông tin về ngành nghề, thị trường lao động, lộ trình học tập và các học liệu trợ hướng nghiệp và phân luồng. Bảo đảm an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu nhân của người học trong quá trình thu thập, lưu trữ và sử dụng cho mục đích tư vấn hướng nghiệp.
Thông tư lần này quy định rõ công tác giáo dục hướng nghiệp phải được thực hiện xuyên suốt, phù hợp với tâm sinh lí và cấp học của học sinh.
Trong đó có 5 nội dung cốt lõi gồm: cung cấp thông tin về nghề nghiệp và thị trường lao động; hỗ trợ học sinh khám phá, tự nhận thức về sở trường và năng lực bản thân; phát triển kĩ năng lựa chọn nghề nghiệp; tổ chức các hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp thực tế; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác hướng nghiệp.
Để hiện thực hóa các nội dung này, các nhà trường sẽ triển khai thông qua việc tích hợp vào các môn học và hoạt động giáo dục chính khóa; tổ chức tư vấn chuyên sâu (trực tiếp và trực tuyến).
Rõ ràng lộ trình định hướng phân luồng học sinh, Thông tư 16 hướng dẫn cụ thể việc định hướng lộ trình học tập và nghề nghiệp cho học sinh sau khi tốt nghiệp THCS và THPT.
Các nhà trường có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin về các hướng đi như học tiếp lên THPT, học nghề, hoặc tham gia thị trường lao động đối với học sinh sau THCS; học đại học, cao đẳng, trung cấp hoặc đi làm đối với học sinh sau THPT. Điều này giúp học sinh và gia đình đưa ra quyết định lựa chọn phù hợp nhất.
Bộ GD-ĐT nhấn mạnh việc phân luồng không mang tính ép buộc mà dựa trên nguyên tắc: phù hợp với năng lực, nguyện vọng của học sinh; gắn kết chặt chẽ với nhu cầu nhân lực của từng vùng, miền và khả năng đáp ứng của hệ thống giáo dục.
Để Thông tư đi vào thực tiễn hiệu quả, văn bản quy định rõ các tiêu chuẩn về điều kiện bảo đảm, bao gồm: bố trí đội ngũ cán bộ, giáo viên phụ trách (được đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn về hướng nghiệp); bảo đảm cơ sở vật chất, thiết bị tối thiểu; phát triển hệ thống tài liệu, học liệu; bố trí kinh phí thực hiện.
Cùng với đó, Thông tư cũng quy định việc phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, các tổ chức, doanh nghiệp để mang lại môi trường trải nghiệm thực tiễn cho học sinh.
Thông tư 16 cũng phân định rõ trách nhiệm của Bộ GDĐT, UBND các cấp, sở GDĐT, các cơ sở giáo dục phổ thông, cũng như khuyến khích sự tham gia đóng góp của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học, các doanh nghiệp và tổ chức xã hội.
