Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Mỹ sẽ không còn "trợ cấp" cho việc phòng thủ của các đồng minh giàu có, làm dấy lên cuộc tranh chấp kéo dài giữa Washington và các thành viên châu Âu của NATO về chi tiêu quân sự.
Ông Hegseth phát biểu tại Đối thoại Shangri-La thường niên của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế tại Singapore ngày 30-5: “Thời đại Mỹ trợ cấp quốc phòng cho các quốc gia giàu có đã kết thúc. Chúng tôi cần các đối tác, chứ không phải các quốc gia được bảo hộ. Chúng tôi tìm kiếm các liên minh được xây dựng trên trách nhiệm chung, chứ không phải sự phụ thuộc".
Năm 2014, các thành viên NATO đã nhất trí chi ít nhất 2% GDP cho quốc phòng, nhưng nhiều nước EU đã không đạt được mục tiêu này trong nhiều năm. Cựu Tổng thống Barack Obama từng phát biểu trong một cuộc phỏng vấn năm 2016 rằng "những kẻ ăn bám khiến tôi khó chịu", đồng thời kêu gọi các thành viên chi tiêu nhiều hơn.
Theo số liệu chính thức của NATO, tất cả 32 thành viên đã đạt được chuẩn mực 2% lần đầu tiên vào năm 2025. Tuy nhiên, Mỹ vẫn chiếm 60-62% tổng chi tiêu quân sự của khối vào năm ngoái.
Trong phiên hỏi đáp sau bài phát biểu của mình tại Singapore, ông Hegseth nói rằng khoản đóng góp 2% là "ăn bám".
Năm ngoái, các nước thành viên NATO đã nhất trí hướng tới mục tiêu chi 5% GDP cho quốc phòng và an ninh vào năm 2035, trong đó mục tiêu quốc phòng chỉ chốt là 3,5%.
Một số chính phủ đã đặt câu hỏi về mục tiêu này. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez gọi mục tiêu 5% là "phi lý" và "phản tác dụng". Bỉ và Slovakia cũng bày tỏ lo ngại về quy mô của mức tăng này.
Bất đồng của khối lên minh này đã lan rộng ra ngoài vấn đề chi tiêu quân sự khi một số Chính phủ thành viên EU phản đối các yêu cầu của Washington liên quan đến xung đột Iran.
Tây Ban Nha phản đối hành động quân sự chống lại Iran và từ chối cho phép lực lượng Mỹ sử dụng các căn cứ chung vào mục đích tấn công, trong khi Pháp và Đức kêu gọi giải quyết tranh chấp bằng con đường ngoại giao.
