Điều 43 dự thảo Thông tư quy định chi tiết Luật Phòng bệnh 2025 quy định, đối tượng giám sát trong phòng, chống rối loạn tâm thần gồm 3 đối tượng gồm: Người mắc rối loạn tâm thần; Người tử vong do rối loạn tâm thần; Người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần.
Trong đó, các yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần gồm có yếu tố nguy cơ khác là áp lực cao, kéo dài về học tập, lao động, kinh tế.
Ngoài ra, theo khoản 19 Điều 2 Luật Phòng bệnh 2025, rối loạn tâm thần được định nghĩa là tình trạng bệnh lý đặc trưng bởi sự thay đổi trong tư duy, cảm xúc hoặc hành vi của một người gây ảnh hưởng đến khả năng hoạt động cá nhân, xã hội, học tập và lao động.
Như vậy, bên cạnh một số loại rối loạn tâm thần phổ biến gồm tâm thần phân liệt, động kinh và trầm cảm, rối loạn lo âu, sa sút trí tuệ, cơ quan chức năng đã đề xuất đưa các yếu tố nguy cơ như áp lực học tập, áp lực công việc, stress kéo dài... vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần.
Cũng theo dự thảo Thông tư, các yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần gồm: Yếu tố nguy cơ về sinh học, di truyền (có người thân mắc rối loạn tâm thần làm tăng nguy cơ; Tổn thương não: Chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não; Bệnh lý mạn tính..);
Yếu tố nguy cơ về tâm lý (stress kéo dài hoặc sang chấn tâm lý: Mất người thân, ly hôn, thất nghiệp; Bạo lực gia đình, xâm hại, tai nạn, thảm họa; Nhạy cảm, dễ lo âu, tự ti, cầu toàn quá mức…);
Yếu tố nguy cơ về xã hội (cô lập xã hội, thiếu hỗ trợ từ gia đình - cộng đồng; Kỳ thị, phân biệt đối xử, đặc biệt với người yếu thế; Môi trường sống không an toàn: Bạo lực, tội phạm, thiên tai; Lạm dụng chất kích thích như: Nghiện rượu, bia; ma túy, chất kích thích, lạm dụng thuốc an thần).
Như vậy, theo đề xuất trên, stress kéo dài hoặc sang chấn tâm lý do ly hôn, thất nghiệp, bạo lực gia đình… đều có thể là yếu tố nguy cơ dẫn đến rối loạn tâm thần và thuộc nhóm đối tượng phải giám sát trong phòng, chống rối loạn tâm thần.
Để giám sát người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần như chịu áp lực công việc kéo dài…, khoản 4 Điều 44 dự thảo Thông tư nêu rõ các nội dung gồm: Thông tin chung (họ và tên, giới tính, ngày tháng năm sinh, số điện thoại, nghề nghiệp, dân tộc, nơi cư trú);
Thông tin nguy cơ mắc rối loạn tâm thần như tình trạng sức khỏe và yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần, trong đó yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần gồm: Yếu tố nguy cơ về sinh học, di truyền; Yếu tố nguy cơ về tâm lý; Thu thập thông tin yếu tố nguy cơ về xã hội…
