Sáng 22-2, tức mùng 6 tháng Giêng âm lịch, Lễ hội du lịch chùa Hương 2026 chính thức khai mạc tại sân chùa Thiên Trù thuộc Khu di tích và danh thắng Hương Sơn, xã Hương Sơn, Hà Nội.
Ngay từ sáng sớm ngày 6 tháng Giêng, rất đông người dân và du khách đã có mặt tại bến Đục để kịp lên đò dự Lễ khai hội, dù cho mưa Xuân rắc ngày càng dày hạt. Theo Báo cáo từ Ban tổ chức, tổng số lượng khách về với chùa Hương từ ngày mồng 1 Tết đến ngày mồng 5 tháng Giêng năm Bính Ngọ là 135.895 người, tăng 138% so với năm ngoái. Có thời điểm, đường lên chùa Thiên Trù và động Hương Tích ùn ứ, tắc nghẽn do quá tải.
Đại diện Ban tổ chức chia sẻ, lễ hội chùa Hương còn kéo dài đến 25-3; những ngày đầu khai hội thường rất đông vào buổi sáng, vì thế người dân và du khách có thể lựa chọn khung giờ chiều và tối đi lễ để tránh ách tắc, bảo đảm an ninh. Năm nay, việc miễn phí vé thắng cảnh tại Chùa Hương đến hết mùng 6 Tết cũng góp phần khiến lượng khách đổ về tăng mạnh.
Cấm xuồng máy hoạt động trên suối Yến
Bắt đầu từ năm nay, trong những ngày diễn ra Lễ hội, Ban Tổ chức chỉ bố trí một số xuồng máy ứng trực phục vụ điều tiết giao thông và xử lý tình huống khẩn cấp. Tất cả lực lượng phục vụ lễ hội, nếu không làm nhiệm vụ đặc biệt, bắt buộc sử dụng xuồng chèo tay. Quy định này nhằm góp phần giữ gìn không gian thanh tịnh của miền đất Phật, bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn cho xuồng chèo tay, tạo trải nghiệm trọn vẹn cho du khách khi vãn cảnh đầu năm.
Ngay từ khoảng 4-5 giờ sáng ngày khai hội, đã có cả một lượng lớn đò xuất bến. Năm nay, BTC triển khai triệt để công tác sắp xếp thuyền đò, đánh số và xếp lượt chở khách cho mỗi thuyền. Tránh tình trạng tranh giành khách như nhiều năm trước. Trên mỗi đò được trang bị đầy đủ áo phao và ô cho du khách che mưa. Theo ghi nhận của PV ANTĐ trong sáng ngày khai hội, còn có rất nhiều du khách từ chối mặc áo phao khi đi đò và chủ đò thì cũng "chiều khách" với lý do "khách không muốn mặc".
Hiện tại, BTC cũng đang triển khai nhiều biện pháp từ nhắc nhở cho tới xử phạt, cấm thuyền rời bến... nếu như chủ thuyền không nhắc nhở cũng du khách từ chối mặc áo phao để đảm bảo an toàn cho chính bản thân mình.
Phát biểu tại lễ khai hội, Chủ tịch UBND xã Hương Sơn Lê Văn Trang cho biết, việc tổ chức Lễ hội chùa Hương năm 2026 theo hướng đổi mới tư duy và cách làm không chỉ nhằm tổ chức một mùa lễ hội an toàn, thân thiện, chất lượng mà còn đặt nền móng cho phát triển bền vững khu di tích trong giai đoạn tiếp theo.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, lễ hội được tổ chức mang dấu ấn mới. Với sự cố gắng, nỗ lực của toàn thể Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Hương Sơn, lễ hội năm nay có nhiều đổi mới với nhiều đột phá chưa từng có, từ cảnh quan đến phong cách phục vụ, mang đến trải nghiệm mới cho du khách.
Hiện tại, xã Hương Sơn đang nỗ lực xây dựng và phát triển địa phương với phương châm hướng tới đô thị hóa nông thôn giàu đẹp, văn minh, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế trọng điểm của xã, đặc biệt là phát huy giá trị Khu di tích và danh thắng Hương Sơn (chùa Hương). Khu di tích hiện có 21 điểm di tích với hệ thống động, đền, chùa, núi non, cảnh quan đẹp…, được xem là ưu thế để Hương Sơn đẩy mạnh phát triển, trở thành điểm đến du lịch tâm linh nổi bật của Thủ đô.
Thượng tọa trụ trì chùa Hương - Thích Minh Hiền cũng cho rằng, điều làm nên linh thiêng của Thánh tích này chính là cảnh giới pháp vị được hun đúc qua 11 đời Tổ sư trụ trì, những bậc cao Tăng đã lấy đại nguyện Bồ-tát Quán Thế Âm làm mạch nguồn tu chứng và hoằng hóa. Những di văn khắc trên vách đá, những bảo tháp trầm mặc giữa non xanh, những lối mòn in dấu chân Tổ… tất cả đều là pháp âm vô ngôn, vẫn đang thầm lặng giáo hóa chúng sinh giữa không gian núi rừng Hương Tích.
Với chủ đề xuyên suốt “An toàn - thân thiện - chất lượng”, lễ hội năm nay bắt đầu từ ngày 18-2 đến hết ngày 11-5 (tức từ mùng Hai tháng Giêng đến ngày 25-3 năm Bính Ngọ).
Đổi mới rõ nét
Để chuẩn bị cho mùa lễ hội năm nay, xã Hương Sơn đã tháo dỡ, giải tỏa, chỉnh trang các điểm kinh doanh dịch vụ không còn phù hợp trong khu di tích, trả lại không gian văn hóa - tâm linh trang nghiêm trước mùa lễ hội. Theo UBND xã, toàn địa bàn đã tháo dỡ, chỉnh trang 155 điểm kinh doanh, trong đó 71 điểm tháo dỡ toàn bộ, 84 điểm tháo dỡ kết hợp chỉnh trang; trả lại khoảng 6.500m² đất cho không gian chung của di tích.
Điểm nhấn trong công tác tổ chức Lễ hội du lịch chùa Hương năm nay là bán vé điện tử, bán vé online, cây bán vé tự động, kiểm soát vé bằng QR code, lắp đặt camera AI để chủ động phương án phân luồng giao thông. Ban tổ chức thành lập tổ phản ứng nhanh xử lý thông tin, sự việc qua đường dây nóng 19001207… Đồng thời UBND xã Hương Sơn đã triển khai việc miễn phí trông ô tô cho du khách về trẩy hội trong ngày khai mạc.
Một điểm đáng ghi nhận nữa là các hàng quán tại chùa Hương đã được sắp xếp gọn gàng, mở rộng không gian từ chùa Thiên Trù đến động Hương Tích, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và du khách đi lễ, du xuân. Đặc biệt, việc treo những tảng thịt tươi, thịt thú rừng phía trước các gian hàng ăn dọc hai bên đường lên chùa Thiên Trù hay lên động Hương Tích đã chính thức bị dẹp bỏ. Tất cả các gian hàng đều đồng thuận với chủ trương của chính quyền xã. Thịt tươi và đồ ăn được để trong tủ bảo quản, vừa đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, vừa không ảnh hưởng tới mỹ quan của không gian di tích.
Chọn ngày khai hội chùa Hương để du xuân cùng gia đình, chị Trần Thị Thu Hà (Hưng Yên) chia sẻ, hành hương về chùa Hương năm nay chị rất bất ngờ vì không gian được mở rộng, hàng quán gọn gàng. "Chùa Hương đang ngày càng tổ chức chuyên nghiệp và văn minh”, chị Hà bày tỏ.
Trước đó, trong thông tin về lễ hội chùa Hương, Bí thư Đảng ủy xã Hương Sơn Trần Đức Hải cho biết quy hoạch Khu di tích quốc gia đặc biệt chùa Hương đã được địa phương hoàn thiện, lấy ý kiến các bộ, ngành trung ương, tạo căn cứ pháp lý quan trọng cho việc tổ chức quản lý và thu hút đầu tư theo hướng bài bản. Trong định hướng đầu tư hạ tầng khu di tích, thành phố đã ủy quyền cho địa phương phê duyệt chủ trương đầu tư, với quy mô nguồn lực dự kiến khoảng 2.000 tỷ đồng, tạo nền tảng lâu dài cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích.
Việc chuẩn bị Lễ hội chùa Hương năm 2026 theo hướng đổi mới tư duy và cách làm không chỉ nhằm tổ chức một mùa lễ hội an toàn, thân thiện, chất lượng mà còn đặt nền móng cho phát triển bền vững khu di tích trong giai đoạn tiếp theo.
