Học lớp 7 vội đi lấy chồng, 22 tuổi đã có 5 đứa con

  • 14/06/2015 07:12
  • 0 bình luận
  • Thục Miên
  • In bài
ANTĐ - Ở cái tuổi mà người ta gọi là “vắt mũi chưa sạch” thì đã phải làm vợ, làm mẹ. Thậm chí chưa đầy 20 tuổi đã sinh đến 3 đứa con. Đó là chuyện thường ngày ở huyện Sìn Hồ,  tỉnh Lai Châu.

Học lớp 7 vội đi lấy chồng, 22 tuổi đã có 5 đứa con ảnh 1

Cưới kiểu… hồn nhiên

Đến chợ Sìn Hồ vào ngày thứ bảy, chợ phiên đông đúc của thị trấn vùng cao này sẽ bắt gặp không ít đôi vợ chồng tảo hôn ôm một con gà hoặc có khi chỉ là vài mớ rau đi bán. Bán xong, họ sẽ mua mắm muối, ít thịt hoặc một vài thứ đồ gia dụng lặt vặt khác. Nhiều bà mẹ chỉ độ 14, 15 miệng ngậm kẹo mút, địu theo sau một đứa con nhỏ mặt mũi nhem nhuốc, hoặc ngủ ngặt nghẹo Mã A Danh cưới Thào Thị Cô (14 tuổi) một cách thật khôi hài, nhưng vẫn là cái nếp “truyền thống” của người vùng cao, đó là do bố của Danh “ưng cái bụng” cô bé Cô.

Hai ông bố cầm chai rượu đến nhà nhau nói chuyện, chỉ ít ngày sau đôi bạn trẻ thành vợ thành chồng, theo cái “lý” của bản Nà Ké (xã Hồng Thu) cho dù địa phương này chẳng đồng ý cho đăng ký kết hôn. Cũng chỉ cần gia đình “ưng cái bụng” rồi đôi bạn trẻ Giàng A Sìn và Sùng Thị Dàng ở bản Sà Phìn (xã Xà Dề Phìn) cưới nhau. Cưới khi Dàng mới chỉ 14 tuổi, cái tuổi quá non nớt để làm một người vợ, người mẹ.

Chưa đủ nhận thức thế nào là một tổ ấm và mình cần gì ở nó. Dàng đang là học sinh lớp 7, Sìn vừa học xong lớp 9, hai bên gia đình gán ghép thế là thành đôi. Cưới nhau xong, công ăn việc làm chẳng có, đồi núi xã Xà Dề Phìn khô khốc, ruộng nương bố mẹ cho không đủ sinh hoa trái nuôi gia đình non nớt. Trong khi đó hai đứa con mau chóng ra đời trong thiếu đói. Ở xã Tả Phìn nổi tiếng với người phụ nữ tên Chẻo Mí On. On cưới chồng năm 15 tuổi, khi 22 tuổi, cô đã có 5 đứa con và trở thành một trông những người trẻ tuổi sinh nhiều con nhất ở Sìn Hồ. 

Đời người không dài bằng tấm khăn

Lên Sìn Hồ đã có đường ô tô. Vào trung tâm các xã đã có đường xe máy. Cuộc sống người Sìn Hồ đã đổi thay. Cái chữ đã được dạy ở từng thôn bản nhưng những tập tục, nạn tảo hôn thì chưa thay đổi được là bao, dẫu các cấp chính quyền đã tập trung lực lượng ra tay. Người dân vẫn coi “phép vua thua lệ làng”, bỏ qua quy định độ tuổi dựng vợ gả chồng mà làm theo tập tục từ bao đời.

Học lớp 7 vội đi lấy chồng, 22 tuổi đã có 5 đứa con ảnh 2

Tất cả đã sinh ra một hệ lụy là “buộc” những đứa trẻ phải làm cha làm mẹ quá sớm. Buộc những đứa trẻ phải sinh ra trong thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần và sinh ra còi xương, suy dinh dưỡng. Hay đau buồn hơn là không thiếu trẻ chết ngay khi được sinh ra. Nạn tảo hôn còn khiến cơ thể người các thế hệ sau cứ bị nhỏ dần, thấp dần do “giống không tốt”, chưa phát triển hoàn thiện đã phải sinh nở.

Thế nên có cán bộ nhìn cảnh đó thấy thảm thương, nói rằng đời người con gái trên rẻo cao Sìn Hồ không dài bằng tấm khăn của người Dao. Mới nứt mắt ra đã phải làm vợ và làm mẹ, chẳng có chút kiến thức gì để chăm mình chứ đừng nói đến chuyện con cái. Có gia đình nghĩ, dựng vợ gả chồng sớm cho con để đông con nhiều cháu, thêm người làm nương. Nhà này đua với nhà kia, dòng họ này đua với dòng họ khác và dồn trách nhiệm cũng như gánh nặng lên vai những đứa trẻ đang lớn. Ý nghĩ lạc hậu đó đã đẩy bà con vào cái vòng luẩn quẩn của đói nghèo.

Học lớp 7 vội đi lấy chồng, 22 tuổi đã có 5 đứa con ảnh 3

Theo thống kê của Chi cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình Lai Châu thì khoảng hơn 40% số cặp vợ chồng kết hôn ở vùng dân tộc thiểu số là tảo hôn.  Và ở nhiều vùng trong đó có Sìn Hồ, các cặp vợ chồng đi đăng ký kết hôn tại UBND xã chỉ chiếm khoảng 20%. Số còn lại chưa đủ tuổi nên cán bộ tư pháp xã không làm đăng ký, nên họ sẽ không đến nữa mà cứ cưới theo lệ làng lệ bản.

Việc tuyên truyền cũng vô cùng khó khăn, bởi ngay cả con của một số cán bộ xã cũng tảo hôn, vi phạm. Về điều này, bà Tẩn Mý San, Giám đốc Trung tâm Dân số Kế hoạch hóa Gia đình huyện Sìn Hồ cho biết: “Chúng tôi đã tích cực tuyên truyền vận động nhưng để thay đổi nhận thức của bà con là vô cùng khó khăn. Nhiều cặp 7 năm sau mới đi đăng ký kết hôn, nhiều cặp chẳng cần đăng ký và cũng không đi làm giấy khai sinh cho con”.

Biết là lạc hậu, là đói nghèo, nhưng nhận thức của bà con còn như vậy thì không biết đến bao giờ mới hết cảnh túng bấn của những “bà mẹ thiếu niên”. Chừng nào điều đó còn diễn ra, thì hậu quả lâu dài không chỉ là vấn đề kinh tế, mà sâu xa hơn là chất lượng dân số sẽ đi thụt lùi.

Tin cùng chuyên mục