Chiều 3/5/2026, trong lúc mưa lớn kèm dông lốc và sấm sét, một sự cố hi hữu đã xảy ra tại nhà máy của Công ty cổ phần mía đường Sông Lam ở xã Nhân Hòa, tỉnh Nghệ An, khi một tia sét đánh trực tiếp vào bồn chứa mật mía, khiến bồn bị thủng lớn. Chỉ trong thời gian ngắn, lượng mật bên trong tràn ra ngoài với tốc độ nhanh, tạo thành dòng chảy dày đặc lan rộng khắp khuôn viên nhà máy.
Theo thông tin từ địa phương, sự cố xảy ra vào khoảng 17h khi khu vực xuất hiện giông mạnh. Cú sét có cường độ lớn đã xuyên thủng thành bồn kim loại, tạo ra lỗ hổng khiến toàn bộ hệ thống chứa không còn khả năng giữ áp lực. Do dung tích bồn lớn và mật mía có độ đặc cao, dòng chảy ban đầu rất mạnh, tràn ra ngoài gần như không thể kiểm soát trong những phút đầu tiên.
Lãnh đạo doanh nghiệp cho biết, công nhân nghe thấy tiếng nổ lớn, khi chạy ra kiểm tra thì mật mía đã phun trào, tràn xuống nền và lan ra nhiều khu vực. Ước tính khoảng 2.000 tấn mật mía đã thoát ra ngoài, gây thiệt hại từ 7 đến 8 tỷ đồng. Việc xử lý gặp nhiều khó khăn do mật mía có độ dính cao, dễ gây trơn trượt và ảnh hưởng đến an toàn lao động, buộc nhà máy phải huy động nhân lực và phương tiện để khoanh vùng, thu gom.
Sự cố xảy ra tại khu vực xã Nhân Hòa, nơi đặt nhà máy đường Sông Lam – một cơ sở sản xuất lớn của địa phương. Thời điểm này, Nghệ An đang chịu ảnh hưởng của hình thái thời tiết cực đoan với mưa giông diện rộng, kèm theo sấm sét mạnh. Không chỉ nhà máy bị ảnh hưởng, một số khu vực dân cư lân cận cũng ghi nhận thiệt hại về hoa màu và công trình do gió lốc.
Dù mật mía không phải là hóa chất độc hại, nhưng với khối lượng lớn bị tràn ra môi trường, chất này có thể gây ra những hệ lụy đáng kể. Hàm lượng hữu cơ cao khiến nguy cơ ô nhiễm nguồn nước tăng lên nếu không được xử lý kịp thời, đồng thời lớp mật đặc bám trên bề mặt còn gây mất an toàn cho hoạt động sản xuất và di chuyển. Chính quyền địa phương và doanh nghiệp hiện đang phối hợp để thu gom, xử lý và đánh giá mức độ ảnh hưởng môi trường.
Sự việc cũng làm dấy lên lo ngại về mức độ an toàn của các công trình công nghiệp trước tác động của thiên tai. Sét là hiện tượng phóng điện tự nhiên mang năng lượng cực lớn, có thể phá hủy kết cấu kim loại và gây sự cố nghiêm trọng nếu đánh trúng các hệ thống chứa vật liệu quy mô lớn. Trong điều kiện áp lực cao, chỉ một điểm thủng cũng có thể dẫn đến thiệt hại dây chuyền.
Các chuyên gia cho rằng hệ thống chống sét đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu rủi ro. Việc lắp đặt chống sét trực tiếp, kết hợp chống sét lan truyền cho thiết bị điện, cùng với kiểm tra định kỳ hệ thống tiếp địa là yêu cầu bắt buộc đối với các nhà máy. Bên cạnh đó, cần thiết kế các bồn chứa với lớp bảo vệ nhiều tầng và xây dựng kịch bản ứng phó khi xảy ra giông sét để hạn chế tối đa thiệt hại.
Đối với người dân, trong điều kiện thời tiết có dông, cần tránh đứng gần cây cao hoặc công trình kim loại, không sử dụng thiết bị điện và chủ động tìm nơi trú ẩn an toàn. Những nguyên tắc đơn giản này có thể giúp giảm thiểu nguy cơ bị sét đánh.
Dù không gây thiệt hại về người, vụ việc tại Nghệ An là lời cảnh báo rõ ràng về những rủi ro khó lường từ thiên nhiên. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng cực đoan, việc đầu tư vào các giải pháp an toàn, đặc biệt là chống sét, trở thành yếu tố sống còn đối với các cơ sở sản xuất công nghiệp.
