Nhận định trên được các chuyên gia VNDIRECT đưa ra trong Báo cáo Trái phiếu - Tiền tệ tháng 2/2026 vừa được công bố.
Thanh khoản ngắn hạn chịu cú sốc kỹ thuật
Theo Báo cáo, trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất qua đêm đã có thời điểm vượt mốc 10% trong những ngày đầu tháng 2.
Điều này phản ánh áp lực thanh khoản cục bộ khi nhiều yếu tố cùng hội tụ: chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động nới rộng trong nửa cuối 2025, dòng tiền tạm thời bị hút về tài khoản của Kho bạc Nhà nước trong mùa quyết toán thuế, nhu cầu tiền mặt tăng mạnh trước Tết, cùng với tác động từ thay đổi chính sách thuế và biến động giá vàng.
Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai các biện pháp can thiệp với quy mô lớn trên thị trường mở, bao gồm bơm ròng thanh khoản ở mức kỷ lục và thực hiện các nghiệp vụ hoán đổi USD/VND kỳ hạn ngắn. Theo VNDIRECT Research, động thái này cho thấy cơ quan điều hành đã sớm nhận diện vấn đề và chủ động xử lý nhanh để hạn chế rủi ro lan tỏa sang thị trường một.
Nhờ động thái can thiệp quyết liệt và kịp thời của Ngân hàng Nhà nước, thị trường liên ngân hàng đã dần bình ổn trở lại. Lãi suất liên ngân hàng dần hạ nhiệt về vùng 5-7%/năm. Cập nhật mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất bình quân liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm ngày 11/2 đã giảm chỉ còn 4,28%/năm. Điều này phản ánh sự cải thiện trong thanh khoản.
Theo quan sát trong quá khứ, nhu cầu rút tiền mặt của người dân và doanh nghiệp thường đạt đỉnh 1-2 tuần trước Tết, sau đó giảm dần khi kỳ nghỉ cận kề.
Do đó, nhóm phân tích cho rằng, việc lãi suất liên ngân hàng tăng lên vùng hai chữ số trong thời gian ngắn là tín hiệu cần theo dõi, nhưng chưa cho thấy rủi ro mang tính cấu trúc đối với hệ thống.
Xu hướng chi phí vốn tăng lên
Báo cáo cho thấy lợi suất trái phiếu Chính phủ trên thị trường thứ cấp tiếp tục xu hướng tăng, đồng pha với biến động của lãi suất huy động và lãi suất liên ngân hàng.
So với cùng kỳ năm trước, lợi suất trái phiếu Chính phủ đã tăng khoảng 100-130 điểm cơ bản, phản ánh xu hướng chi phí vốn cao hơn trong bối cảnh đầu tư công bứt phá và tín dụng tăng trưởng mạnh mẽ vừa qua.
Theo nhóm phân tích, xu hướng lợi suất trái phiếu Chính phủ và chi phí vốn tăng phản ánh quá trình tái cân bằng của thị trường sau giai đoạn tiền tệ nới lỏng kéo dài, hơn là dấu hiệu của một chu kỳ thắt chặt mới. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng thấp hơn trong năm 2026 cho thấy định hướng điều hành vẫn ưu tiên ổn định vĩ mô và kiểm soát rủi ro.
Ở thị trường trái phiếu doanh nghiệp, hoạt động phát hành riêng lẻ trong tháng đầu năm diễn ra trầm lắng - một diễn biến được VNDIRECT Research đánh giá là mang tính mùa vụ. Thị trường có thể sôi động kể từ đầu quý II/2026. Đồng thời, áp lực đáo hạn trái phiếu dự kiến sẽ tăng trở lại từ quý II/2026.
Tránh phản ứng quá mức trước các biến động ngắn hạn
Về bức tranh vĩ mô, VNDIRECT Research nhận định: sản xuất, thương mại và giải ngân đầu tư công vẫn duy trì xu hướng tích cực, trong khi lạm phát tiếp tục được kiểm soát. Đồng Việt Nam ghi nhận diễn biến ổn định khi USD suy yếu trên thị trường quốc tế, dù rủi ro từ môi trường địa chính trị và chính sách toàn cầu vẫn hiện hữu.
Theo kịch bản cơ sở của VNDIRECT Research, áp lực thanh khoản nhiều khả năng sẽ hạ nhiệt sau kỳ nghỉ Tết khi các yếu tố mùa vụ qua đi. Tuy nhiên, diễn biến vừa qua cho thấy hệ thống tài chính đang trở nên nhạy cảm hơn với các cú sốc ngắn hạn, đòi hỏi sự theo dõi chặt chẽ đối với rủi ro lãi suất ở kỳ hạn ngắn trong thời gian tới.
VNDIRECT Research khuyến nghị nhà đầu tư tránh phản ứng quá mức trước các biến động ngắn hạn. Thay vào đó, cần tập trung theo dõi các chỉ báo vĩ mô như xu hướng lạm phát, tỷ giá, tiến độ giải ngân đầu tư công, và động thái điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước, bởi đây mới là các yếu tố quyết định mặt bằng chi phí vốn trong thời gian tới.
