Xác định lao động trị liệu là một trong những giải pháp trọng tâm trong công tác cai nghiện, sau giai đoạn cắt cơn, khi sức khỏe dần ổn định, học viên được tổ chức tham gia lao động sản xuất phù hợp. Trong suốt quá trình này, sự đồng hành, kèm cặp trực tiếp của cán bộ, chiến sĩ tại Cơ sở cai nghiện ma túy đóng vai trò quan trọng, giúp học viên vượt qua những rào cản về thể chất, tinh thần. Không quản ngại nắng mưa, các cán bộ xuống vườn cùng lao động, hướng dẫn tỉ mỉ từng công đoạn, góp phần hình thành thói quen làm việc nghiêm túc, có kỷ luật.
Bên cạnh mô hình trồng rau truyền thống, việc triển khai nuôi dế thương phẩm đã tạo thêm hướng đi mới trong công tác dạy nghề. Khác với canh tác nông nghiệp thông thường, nuôi dế đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì và tuân thủ quy trình chặt chẽ. Từ việc theo dõi nhiệt độ, vệ sinh chuồng trại đến nắm bắt đặc tính sinh trưởng của vật nuôi, mỗi khâu đều yêu cầu sự tập trung và trách nhiệm. Qua đó, học viên từng bước nhận thức rõ hơn giá trị của lao động và ý nghĩa của sự bền bỉ trong cuộc sống.
Đáng chú ý, mô hình kết hợp trồng rau và nuôi dế không chỉ mang lại hiệu quả giáo dục mà còn có giá trị kinh tế thiết thực. Rau xanh được đưa vào cải thiện bữa ăn hàng ngày, trong khi dế thương phẩm trở thành nguồn thu bổ sung, góp phần giảm chi phí hoạt động của cơ sở. Một số sản phẩm bước đầu có thể cung ứng ra thị trường địa phương, tạo sự kết nối giữa cơ sở và cộng đồng. Thông qua đó, học viên có cơ hội tiếp cận thực tiễn sản xuất, tích lũy kinh nghiệm, sẵn sàng cho quá trình tái hòa nhập.
Về lâu dài, mô hình này mở ra hướng phát triển bền vững khi có thể từng bước hình thành các tổ, nhóm sản xuất, vừa tạo nguồn thu ổn định, vừa là môi trường đào tạo nghề. Khi hoàn thành chương trình cai nghiện, học viên không chỉ có sự chuyển biến về nhận thức, mà còn được trang bị kỹ năng nghề nghiệp cần thiết để tìm kiếm việc làm hoặc tự tạo sinh kế tại địa phương. Đây là yếu tố quan trọng góp phần hạn chế tái nghiện, giúp họ tự tin hòa nhập bằng chính sức lao động của mình.
Sự kết hợp giữa trồng trọt và chăn nuôi tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 3 TP Hà Nội vì thế đã vượt lên khuôn khổ của một mô hình kinh tế đơn thuần. Đó là quá trình rèn luyện ý thức, xây dựng kỷ luật, nuôi dưỡng niềm tin và khát vọng làm lại cuộc đời.
Ở nơi từng in dấu những ký ức lầm lỡ, nay đã hiện hữu những mầm xanh của hy vọng. Mỗi luống rau, mỗi lứa dế không chỉ là thành quả lao động, mà còn là minh chứng cho sự "hồi sinh" để khẳng định rằng với sự quan tâm, đồng hành đúng hướng, bất cứ ai cũng có thể tìm lại con đường của mình.
