Bộ Tư pháp vừa phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức Hội thảo “Luật Thủ đô (sửa đổi) - Kiến tạo thể chế, không gian phát triển vượt trội cho Thủ đô Hà Nội”.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của việc sửa đổi Luật Thủ đô, ngay từ khi được giao nhiệm vụ chủ trì soạn thảo, Bộ Tư pháp đã xác định đây không chỉ đơn thuần là một dự án luật mà đây là dịp để chúng ta kiến tạo thể chế, tạo không gian pháp lý đủ mạnh cho Hà Nội chủ động phát triển, tạo sự lan tỏa, dẫn dắt các địa phương trong vùng và cả nước. Đặc biệt, lần này có cách tiếp cận rất mới là Luật Thủ đô sẽ đặt nền tảng pháp lý để Hà Nội thử nghiệm một số cơ chế, chính sách mới, đóng vai trò là “mô hình mẫu”.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), tạo không gian pháp lý thuận lợi, với những quy định mang tính vượt trội, đột phá, có giá trị áp dụng lâu dài để Thủ đô Hà Nội có nền tảng pháp lý cho sự phát triển bứt phá và bền vững.
Theo ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (XDVBQPPL), Bộ Tư pháp, nếu như trước đây, Hà Nội chủ yếu thực hiện các quy định, cơ chế do Trung ương ban hành theo hướng thống nhất, thì với cách tiếp cận mới, Thành phố được trao thẩm quyền rộng hơn để chủ động xây dựng, lựa chọn và điều chỉnh các chính sách phù hợp với đặc thù phát triển của mình. Với cơ chế này, Hà Nội từng bước trở thành chủ thể “kiến tạo chính sách”, có khả năng dẫn dắt mô hình phát triển mới.
Đồng thời, dự thảo Luật Thủ đô năm 2026 đã cụ thể hóa một bước tiến mang tính đột phá thông qua việc thiết lập cơ chế phân quyền triệt để, toàn diện cho chính quyền Thành phố; thể hiện mức độ phân quyền sâu rộng chưa từng có tiền lệ trong hệ thống pháp luật hiện hành.
Theo đó, Hà Nội được giao tổng số 192 thẩm quyền, trong đó có 85 thẩm quyền hoàn toàn mới, 57 thẩm quyền khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên. Cách tiếp cận này không chỉ dừng lại ở việc chuyển giao nhiệm vụ, mà còn tạo lập một cơ chế vận hành mới, trong đó chính quyền Thành phố thực sự trở thành chủ thể trung tâm trong quản trị và phát triển.
Cùng cho ý kiến tại hội thảo, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu nhấn mạnh, về quản trị ngân sách, Hà Nội được tự chủ toàn diện, giữ lại 100% nguồn thu vượt và thu đặc thù. Về công cụ vốn, Thành phố có cơ chế để huy động vốn đa dạng, tiệm cận thị trường. Dự thảo Luật cũng phân cấp triệt để cho HĐND và Chủ tịch UBND Thành phố, từ đó thúc đẩy tiến độ đầu tư một cách thần tốc.
Phát biểu kết thúc Hội thảo, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu nhận định, hội thảo thống nhất cao với cách tiếp cận mới trong xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), xác định đây là đạo luật riêng, áp dụng riêng cho Thủ đô Hà Nội, cho phép có những quy định khác biệt so với hệ thống pháp luật chung.
Việc sửa đổi lần này mang tính căn bản, thay thế Luật Thủ đô hiện hành, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới với những cơ chế đặc thù, đủ mạnh. Bộ Tư pháp sẽ phối hợp chặt chẽ với UBND Thành phố Hà Nội nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng, hoàn thiện dự thảo Luật để báo cáo Chính phủ, trình Quốc hội xem xét.
