Lợi nhuận 2025 tích cực do đâu?
Báo cáo cho biết, năm 2025, bất chấp NIM thu hẹp do áp lực thanh khoản, song nhờ quy mô tín dụng mở rộng mạnh và thu nhập ngoài lãi phục hồi, toàn ngành Ngân hàng vẫn đạt mức tăng trưởng lợi nhuận trước thuế tích cực 18,9% so với cùng kỳ.
Các ngân hàng ghi nhận mức tăng trưởng tín dụng bán lẻ cải thiện tốt chủ yếu được dẫn dắt bởi mảng cho vay mua nhà tăng mạnh. Hầu hết các ngân hàng tiếp tục dịch chuyển trọng tâm sang phân khúc khách hàng doanh nghiệp – đặc biệt là mảng doanh nghiệp lớn và FDI – để thúc đẩy tăng trưởng trong năm 2025.
Chất lượng tài sản toàn ngành ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong năm 2025 khi tỷ lệ nợ xấu duy trì xu hướng giảm trong 3 quý liên tiếp, xuống còn 1,85% vào cuối năm. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu LLR cũng giảm xuống còn 84% (so với 91% cuối năm 2024), phản ánh mức trích lập dự phòng thấp hơn tốc độ tăng của nợ xấu.
Kết thúc năm 2025, biên lãi thuần (NIM) toàn ngành giảm về quanh 3,1% (từ mức 3,4% của quý 4/2024) – là mức thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Ở chiều ngược lại, thu nhập từ phí dịch vụ tăng 12% so với cùng kỳ trong năm 2025, đánh dấu sự phục hồi trở lại sau khi ghi nhận mức tăng trưởng âm trong hai năm 2023 và 2024.
Động lực tăng trưởng chính của thu nhập ngoài lãi toàn ngành đến từ thu nhập từ thu hồi nợ xấu đã xử lý. Thu nhập từ hoạt động khác – chủ yếu là thu hồi nợ xấu đã xóa – đạt hơn 58 nghìn tỷ đồng, tăng mạnh 66% so với cùng kỳ và đóng góp khoảng 34% tổng thu nhập ngoài lãi toàn ngành.
Tín dụng bất động sản sẽ hạ nhiệt
Trong năm 2026, ngành ngân hàng Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục hưởng lợi từ mục tiêu tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Chính phủ, song đi kèm với không ít thách thức.
Theo báo cáo, mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm 2026 được NHNN đưa ra đầu năm vào khoảng 15% (thấp hơn tốc độ tăng thực tế năm 2025 là 19,1%, nhưng tương đương mục tiêu đề ra đầu năm 2022 – 2024).
Đáng chú ý, các giới hạn điều hành mới được áp dụng bao gồm kiểm soát tốc độ tăng tín dụng theo quý và yêu cầu tăng trưởng tín dụng lĩnh vực bất động sản không vượt quá tăng trưởng tín dụng chung của từng ngân hàng.
“Chúng tôi cho rằng tín dụng bất động sản trong năm 2026 sẽ bước vào giai đoạn hạ nhiệt và tăng trưởng có chọn lọc, thay vì duy trì tăng mạnh như năm 2025. Tuy vậy, bất động sản vẫn là lĩnh vực đóng góp đáng kể vào tăng trưởng dư nợ của hệ thống ngân hàng. Do đó, các động thái điều hành tiếp theo của NHNN đối với lĩnh vực này cần tiếp tục được theo dõi, trước tác động đến triển vọng tăng trưởng toàn ngành” – các chuyên gia cho biết.
Sự phân hóa trong hạn mức tín dụng giữa các ngân hàng ngày càng rõ nét. Nhóm ngân hàng tham gia tái cấu trúc các tổ chức tín dụng yếu kém tiếp tục được nhận hạn mức tín dụng vượt trội, trong khi phần lớn các NHTM khác có room tín dụng hạn chế hơn (khoảng 11-13%) vào đầu năm.
Theo SSI Research, trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao, room tín dụng có thể được coi như một “nguồn tài nguyên” trong năm 2026, đặc biệt là đối với tín dụng bất động sản – lĩnh vực đang được kiểm soát chặt chẽ hơn. Nhu cầu vốn sẽ có xu hướng dồn về nhóm ngân hàng có hạn mức tín dụng vượt trội.
NIM tiếp tục thu hẹp
Bên cạnh yếu tố chênh lệch về quy mô, cấu trúc kỳ hạn tín dụng cũng tạo áp lực lên nhu cầu vốn. Trong năm 2025, các ngân hàng có xu hướng tái cơ cấu tài sản theo hướng cho vay ở kỳ hạn dài hơn, nhằm cải thiện lợi suất đầu ra và hỗ trợ NIM.
Diễn biến này khiến tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tại nhiều ngân hàng gia tăng, qua đó cũng làm gia tăng nhu cầu huy động vốn.
Thanh khoản hệ thống được hỗ trợ mạnh thông qua kênh thị trường mở của NHNN và tiền gửi Kho bạc nhà nước, tuy nhiên căng thẳng thanh khoản vẫn còn hiện hữu. SSI dự báo NIM toàn ngành tiếp tục suy giảm nhẹ về quanh 3,0% vào cuối năm 2026, song có sự phân hóa giữa các ngân hàng.
Nhóm ngân hàng sở hữu tỷ lệ CASA (tiền gửi không kỳ hạn) cao, lợi thế về chi phí vốn và năng lực quản trị rủi ro tốt có thể sớm ổn định NIM nhờ khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động lãi suất. Ngược lại, các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào huy động thị trường với chi phí vốn cao có thể tiếp tục đối mặt với áp lực NIM kéo dài.
“Nhìn chung, chúng tôi có quan điểm tích cực vừa phải đối với triển vọng ngành ngân hàng trong năm 2026 và dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế của toàn ngành đạt 16% so với cùng kỳ” – các chuyên gia SSI Research nhận định.
