Phía sau cuộc khẩu chiến
(ANTĐ) - Giữa Nga và phương Tây bỗng bùng phát một cuộc khẩu chiến quanh phiên toà xét xử người giàu nhất nước Nga một thời, tỷ phú Mikhail Khodorkovsky và đồng phạm Platon Lebedev.
| Tỷ phú Khodorkovsky (trái) cùng đồng phạm Lebedev (phải) cùng nhau trao đổi trong phòng kín chống đạn tại phiên tòa |
Hai cựu trùm tài phiệt Nga là Khodorkovsky và Lebedev ngày 29-12 tiếp tục xuất hiện tại Tòa án Khamovniki ở Matxcơva trong vụ án xét xử về các tội danh lấy cắp dầu mỏ và rửa tiền. Trước đó, hai trùm tài phiệt này đã bị toà án xử phạt mỗi bị cáo 9 năm tù giam nhưng sau đó được giảm xuống 8 năm tù giam về hai tội trên.
Theo cáo buộc của Viện Kiểm sát Nga, ông Khodorkovsky khi làm Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn dầu mỏ "Yukos" và ông Lebedev khi làm lãnh đạo Công ty tài chính "Menatep" trong thời gian 1998-2003 đã lấy cắp 218 triệu tấn dầu mỏ cũng như rửa tiền với tổng số 487 tỷ rúp. Hai bị cáo này cũng thu lợi bất chính 7,5 tỷ USD từ việc bán số dầu mỏ lấy cắp thông qua việc ký các hợp đồng bán dầu ở thị trường trong nước và nước ngoài.
Với những cáo buộc này, Viện Kiểm sát Nga đã đề nghị mức án 14 năm tù giam đối với hai ông Khodorkovsky và Lebedev. Tuy nhiên, hai cựu trùm tài phiệt đều khẳng định mình vô tội trong khi các luật sư của họ cho biết sẽ kháng án sau khi Tòa án Khamovniki công bố phán quyết vào đầu năm 2011 tới.
Bị bắt giam từ năm 2003, ông Khodorkovsky, năm nay 47 tuổi, sẽ mãn hạn 8 năm tù giam vào năm tới. Song nếu toà kết tội lấy cắp dầu mỏ và rửa tiền thì người từng giữ vị trí người giàu nhất nước Nga với tổng tài sản ước tính 15 tỷ USD này sẽ phải "bóc lịch" đến năm 2017.
Cho dù toà án Nga chưa tuyên án đối với hai ông Khodorkovsky và Lebedev song nhiều quốc gia phương Tây đã đồng loạt lên tiếng chỉ trích cũng như gây áp lực với nước Nga. Mỹ tuyên bố "quan ngại sâu sắc" về những tội danh mới mà tòa án Nga đưa ra đối với Khodorkovsky trong khi Ngoại trưởng Hillary Clinton cảnh báo bản án sẽ ảnh hưởng xấu tới uy tín của Matxcơva.
Các quốc gia phương Tây khác như Pháp, Đức, Anh... cũng lên tiếng chỉ trích nhằm gây áp lực với nước Nga. Ngoại trưởng Đức Guido Westerwelle bày tỏ mối lo ngại về bản án dành cho cựu tỷ phú Nga và cho rằng phiên toà xét xử là "một bước thụt lùi".
Không phải ngẫu nhiên mà phiên toà hình sự xét xử Khodorkovsky lại được phương Tây quan tâm đến vậy. Không chỉ là một trùm tài phiệt ở Nga, ông Khodorkovsky trước khi bị bắt giam đã tỏ ra tham vọng chính trị bằng hàng loạt động thái như tài trợ cho các đảng phái đối lập.
Cựu trùm tài phiệt Khodorkovsky thậm chí có lúc còn được phe đối lập cho là một đối thủ "nặng ký" bậc nhất của ông Vladimir Putin trên chính trường Nga trước lúc bị bắt. Bởi thế, quan tâm và ủng hộ cho cựu tỷ phú Khodorkovsky chính là cách mà phương Tây muốn chứng tỏ sự hậu thuẫn cho lực lượng đối lập ở Nga lúc này.
Thừa biết điều đó nên Matxcơva đã lập tức lên án phương Tây gây áp lực "không thể chấp nhận được" đối với phiên xử cựu tỷ phú Khodorkovsky. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga cho rằng những chỉ trích về việc tòa án Nga truy tố có chọn lọc là "vô căn cứ".
Hoàng Tuấn
