Cuộc đấu trí nơi phòng hỏi cung
Trong thời gian thực tập tốt nghiệp tại Công an phường Từ Liêm, Ngô Linh Nga có cơ hội tham gia hỗ trợ cán bộ điều tra trong quá trình đấu tranh với các đối tượng liên quan đến một đường dây trộm cắp và tiêu thụ xe máy xuyên quốc gia.
Một trong những vụ việc để lại nhiều ấn tượng với Nga là quá trình tham gia hỗ trợ lấy lời khai đối tượng Hoàng Thị Phượng. Ban đầu, đối tượng có nhiều biểu hiện quanh co, né tránh và chưa hợp tác trong quá trình làm việc.
Được sự hướng dẫn trực tiếp của Thượng tá Lê Xuân Hanh và Trung tá Nguyễn Tuyết Mai, và sự hướng dẫn nghiệp vụ của Khoa Nghiệp vụ điều tra hình sự Học viện CSND, Nga tham gia hỗ trợ ghi lời khai, theo dõi diễn biến tâm lý của đối tượng và phối hợp cùng cán bộ điều tra trong quá trình làm rõ vụ việc.
“Đối tượng liên tục thay đổi lời khai khi được hỏi về các mối quan hệ liên quan đến vụ án. Qua quá trình quan sát và tiếp xúc, tôi học được nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc nắm bắt tâm lý đối tượng cũng như kỹ năng khai thác thông tin”, Nga chia sẻ.
Đối với nữ Trung úy trẻ, đây không chỉ là một vụ việc nghiệp vụ mà còn là bài học quý giá giúp cô hiểu rõ hơn khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và thực tiễn công tác điều tra. Những kinh nghiệm được các cán bộ trực tiếp hướng dẫn truyền đạt đã giúp Nga từng bước rèn luyện tư duy nghề nghiệp và bản lĩnh của người cán bộ điều tra trong tương lai.
Từ những giờ rà soát dữ liệu đến bài học về sự tỉ mỉ của người điều tra
Đằng sau những buổi làm việc với đối tượng là cả quá trình thu thập, kiểm tra và đối chiếu thông tin kéo dài nhiều ngày. Trong thời gian thực tập, Nga có cơ hội tham gia hỗ trợ cán bộ điều tra rà soát dữ liệu camera an ninh liên quan đến một vụ án trộm cắp tài sản.
Các đối tượng hoạt động khá tinh vi, thường xuyên thay đổi phương thức và địa điểm di chuyển nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng. Vì vậy, việc theo dõi, đối chiếu hình ảnh từ nhiều nguồn camera khác nhau đòi hỏi sự kiên trì và cẩn trọng.
“Nhiều khi phải xem lại một đoạn hình ảnh nhiều lần để xác định đặc điểm nhận dạng hoặc hướng di chuyển của đối tượng. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự tập trung và tỉ mỉ rất cao”, Nga chia sẻ.
Qua quá trình tham gia thực tế, Nga nhận thấy khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và công tác điều tra ngoài thực tiễn. Nếu trong giáo trình các biện pháp điều tra được trình bày một cách hệ thống, thì ngoài thực tế, mỗi thông tin đều cần được kiểm chứng, mỗi tài liệu đều phải được đối chiếu và mỗi chứng cứ đều phải được thu thập, đánh giá theo đúng quy định của pháp luật.
“Điều tôi học được nhiều nhất không chỉ là kỹ năng nghiệp vụ mà còn là tinh thần trách nhiệm và sự cẩn trọng của các cán bộ điều tra trong từng khâu công việc”, nữ Trung úy trẻ cho biết.
Chính sự dấn thân trong trận đánh đầu đời ấy đã mang về cho Nga tấm Giấy khen từ Trung tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc CATP Hà Nội, vì thành tích đột xuất trong công tác phòng chống tội phạm.
Cầm tờ giấy khen trên tay, Nga không thấy mình được thưởng. Cô thấy mình vừa hiểu ra một điều mà bốn năm giảng đường chưa bao giờ dạy được: phía sau mỗi vụ án được phá là rất nhiều giờ không ai nhìn thấy, không ai biết tên, chỉ có người trong cuộc biết mình đã ngồi đến mấy giờ sáng và nhìn vào màn hình đến mức chữ số bắt đầu nhảy.
Kỷ luật nơi thao trường và giảng đường
Nếu chỉ nhìn vào bản trích ngang: tuyển thẳng đầu vào, Á khoa đầu ra, học viên duy nhất của khối trường Công an nhân dân trong 10 năm qua được vinh danh "Phụ nữ Công an tiêu biểu", người ta dễ vẽ ra hình ảnh một cô gái chỉ quen với không gian yên tĩnh và trang sách. Nhưng Nga không phải người chỉ sống trong chữ.
Trước sự kiện A50 của Bộ Công an, Nga tham gia đội múa trống hội, tập luyện ngoài bãi từ sáng đến chiều dưới cái nắng Sài Gòn đổ lửa. Kỷ luật điều lệnh khắt khe.
Cô cũng thừa nhận có những ngày chỉ ngủ ba tiếng. Có lúc áp lực đến mức tự hỏi liệu mình có đang đặt quá nhiều kỳ vọng lên bản thân hay không. Nhưng nhìn lại, Nga không cảm thấy mình đã đánh mất tuổi trẻ.
"Điều tôi đánh đổi nhiều nhất không phải là những cuộc vui, mà là sự thoải mái với chính mình", cô nói. Câu đó nghe có vẻ nhỏ, nhưng với một cô gái 21 tuổi, đó là cái giá không nhỏ chút nào.
Người ta hay hỏi bí quyết học giỏi của Nga. Ít ai hỏi về những buổi tối cô ngồi đọc lại giáo trình sau khi tay còn đau từ bãi tập. Nhưng chính cái thói quen không bỏ bữa nào, không bỏ sót nhịp nào ấy đã rèn cho cô một phẩm chất mà nghề điều tra rất cần: không cho phép mình bỏ qua thứ gì, dù nhỏ. Trong một vụ án, một chi tiết bị bỏ qua đủ để thay đổi hoàn toàn bản chất sự việc.
"Vũ khí số" của đóa hồng hình sự trên địa hình mới
Dấn thân vào chuyên ngành vốn là thế mạnh của nam giới, Nga không chọn cách cạnh tranh bằng cơ bắp. Cô mài sắc bản thân bằng thứ tội phạm hiện đại đang chạy trước: công nghệ và ngôn ngữ.
IELTS 7.5. Chứng chỉ C1 tiếng Anh vĩnh viễn. Đang hoàn thiện văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh tại Đại học Hà Nội với điểm loại Giỏi. Học bổng an ninh mạng do Google và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tổ chức. Những con số ấy không phải để lên CV, mà để trả lời một câu hỏi cô tự đặt ra từ rất sớm: tội phạm đã dịch chuyển địa hình, vậy điều tra viên phải đứng ở đâu?
"Dấu vết của cái ác không còn chỉ vương trên hiện trường vật lý. Chúng ẩn sau chuỗi mã hóa, trong dữ liệu số, trong những giao dịch xuyên biên giới mà mắt thường không đọc được", Nga nói. "Điều tra viên hiện đại không thể để tội phạm đi trước mình về mặt công nghệ. Sự cứng rắn bảo vệ nguyên tắc pháp luật. Còn tri thức công nghệ, ngoại ngữ, khả năng đọc tâm lý chính là thứ mở được ổ khóa mà tội phạm tưởng không ai chạm tới."
Với Nga, ngoại ngữ không phải là một lối thoát sang con đường khác nhẹ nhàng hơn. Đó là một lợi thế để làm tốt hơn công việc mình đã chọn. Bằng chứng cụ thể nhất là chính vụ trộm cắp và tiêu thụ tài sản xuyên quốc gia cô tham gia điều tra khi còn thực tập, nơi dấu vết tội phạm không dừng lại ở biên giới, và điều tra viên nào không có khả năng hội nhập sẽ dừng lại ở đó cùng với nó.
Tại Cuộc thi Nghiên cứu khoa học quốc tế IUCP, Nga đem về giải Ba. Không phải giải nhất. Nhưng đứng trên sân khấu quốc tế ấy, cô nhận ra điều quan trọng hơn: khoảng cách giữa sinh viên Việt Nam và bạn bè quốc tế không nằm ở năng lực, mà chủ yếu nằm ở cơ hội tiếp cận. Khi được tạo điều kiện và chuẩn bị tốt, sinh viên Cảnh sát Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh và đóng góp ở bất kỳ diễn đàn nào.
Sẵn sàng cởi bỏ hào quang trước vạch xuất phát thực địa
Bước ra khỏi cổng Học viện Cảnh sát nhân dân với quân hàm Trung úy trên vai, Ngô Linh Nga biết rõ một thứ: những danh hiệu kia không theo mình được vào thực địa.
Chính vì thế, điều cô mang ra khỏi Học viện không phải là những danh hiệu. Đó là thói quen không ngừng học hỏi, là sự sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó, và là tâm thế của một người bắt đầu mà không sợ việc phải bắt đầu.
"Nếu được lựa chọn giữa việc trở thành người có thành tích đẹp hay một cán bộ được lãnh đạo, đồng đội và nhân dân tin tưởng", nữ sĩ quan trẻ nói, không do dự, "tôi sẽ luôn chọn điều thứ hai. Bởi đó mới là giá trị lớn nhất và là lý do tôi khoác lên mình màu áo này."
Khóa D47 đã ra trường. Ngô Linh Nga bắt đầu từ vạch mà bất kỳ điều tra viên nào cũng phải bắt đầu: không có gì trong tay ngoài những gì mình đã tự rèn. Và với cô, thế là đủ để bước tiếp...