Ngộ độc gia tăng, khó truy nguồn thực phẩm với cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) thông tin về việc siết chặt quản lý an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố để bảo vệ sức khỏe từ bữa ăn hằng ngày.

Theo Cục An toàn thực phẩm, số liệu thống kê năm 2025 ghi nhận cả nước có 84 vụ ngộ độc thực phẩm với 2.301 người mắc. So với năm 2024, số vụ giảm 37,8% và số người mắc giảm 53,4%. Tuy nhiên quý I/2026 đã xảy ra 36 vụ ngộ độc, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm trước.

Các vụ ngộ độc thực phẩm gần đây chủ yếu xảy ra tại bếp ăn tập thể, trường học và thức ăn đường phố, đặc biệt tại các đô thị lớn, đông dân, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm cao, gây khó khăn cho việc kiểm soát nguồn gốc.

Khó khăn lớn là truy xuất nguồn gốc tại các cơ sở nhỏ lẻ và hoạt động kinh doanh online. Với đồ ăn đặt qua mạng, người tiêu dùng khó kiểm tra điều kiện chế biến, trong khi thông tin về nguyên liệu, xuất xứ thường không đầy đủ, ảnh hưởng đến khả năng phòng ngừa trên diện rộng.

Bên cạnh đó, một bộ phận người kinh doanh thức ăn đường phố còn hạn chế về kiến thức an toàn thực phẩm; điều kiện chế biến, buôn bán chật hẹp, nhiều điểm bán lưu động, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Thậm chí, một số cơ sở vì lợi nhuận vẫn sử dụng nguyên liệu không bảo đảm chất lượng.

Để siết chặt quản lý an toàn thực phẩm trong thời gian tới, Bộ Y tế đang khẩn trương phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp và các bộ ngành liên quan xây dựng Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố.

Cụ thể sẽ chuyển mạnh tư duy quản lý an toàn thực phẩm từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang "quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm" (từ trang trại đến bàn ăn - kiểm soát nguyên liệu đầu vào, điều kiện sản xuất ban đầu đến sơ chế, sản xuất, phân phối, lưu thông sản phẩm và đến tay người tiêu dùng).

Kiểm soát giới hạn tồn dư các chất (thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, chất kháng sinh, chất kích thích, chất bảo quản…) đối với nguyên liệu thực phẩm. Kiểm soát chặt các điều kiện về sản xuất, sơ chế ban đầu như trồng trọt, chăn nuôi, kiểm soát giết mổ… quy định chặt tại các luật chuyên ngành (chăn nuôi, thú y, thủy sản…).

Quy định cụ thể điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm người trực tiếp kinh doanh thức ăn; địa điểm kinh doanh; dụng cụ ăn uống, chứa đựng thực phẩm; nguyên liệu và phụ gia thực phẩm.

Cùng với đó là xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung toàn quốc để truy xuất nguồn gốc thực phẩm, cảnh báo sớm sản phẩm không an toàn và thu hồi kịp thời.