Tổng thống Donald Trump đã thu hồi lời mời Canada tham gia sáng kiến “Hội đồng hòa bình” của ông. Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm 22-1, Tổng thống Donald Trump thông báo rằng, Thủ tướng Canada Mark Carney sẽ không còn được chào đón trong “Hội đồng hòa bình”, vốn được chính quyền Mỹ thành lập ban đầu để giám sát việc chấm dứt chiến sự ở Gaza. “Xin hãy hiểu rằng bức thư này thể hiện rằng Hội đồng hòa bình đang rút lại lời mời Canada tham gia vào cái mà sẽ là Hội đồng lãnh đạo uy tín nhất từng được tập hợp” - ông Donald Trump viết trong một bài đăng trên Truth Social gửi tới Thủ tướng Canada Mark Carney.
Tổng thống Mỹ không nêu rõ lý do tại sao ông rút lại lời mời đối với ông Mark Carney, nhưng bài đăng được đưa ra sau khi Thủ tướng Canada bày tỏ lo ngại về hội đồng nói trên và phản bác “cảnh cáo” từ lãnh đạo nước láng giềng. Trong bài phát biểu thẳng thắn trước các nhà lãnh đạo thế giới tại Davos (Thụy Sĩ) hôm 20-1, Thủ tướng Canada đã mô tả điều mà ông gọi là “sự đổ vỡ” trong trật tự thế giới “dựa trên luật lệ” trước đây do Mỹ giám sát. Khi đến Davos, ông Donald Trump nói rằng đã nghe hoặc ít nhất là đã nghe về bài phát biểu gây sốt của Thủ tướng Canada. “Canada tồn tại là nhờ Mỹ. Hãy nhớ điều đó, Mark, lần tới khi ông đưa ra tuyên bố của mình” - ông Donald Trump nhắn nhủ.
Phản bác mạnh mẽ nhận định của ông Trump, Thủ tướng Mark Carney khẳng định: “Canada không phải tồn tại là nhờ Mỹ. Canada thịnh vượng là vì chúng ta là người Canada”.
Việc rút lại lời mời càng làm sâu sắc thêm rạn nứt trong mối quan hệ ngày càng lạnh nhạt giữa hai nước láng giềng Bắc Mỹ, cụ thể là mối quan hệ giữa ông Donald Trump và Mark Carney - người cùng các đồng minh NATO phản đối chiến dịch của Tổng thống Mỹ nhằm giành quyền kiểm soát Greenland từ Đan Mạch. Hai nhà lãnh đạo dường như đang theo đuổi các mục tiêu địa chính trị đối lập: Thủ tướng Canada đã đến Trung Quốc để đàm phán một thỏa thuận thương mại như một phần trong nhiệm vụ tăng cường thương mại với các đối tác ngoài Mỹ nhằm giảm sự phụ thuộc vào nước láng giềng. Chuyến đi được thực hiện trong bối cảnh thỏa thuận thương mại Mỹ - Mexico - Canada sẽ được xem xét lại và dự báo sẽ khá căng thẳng vào cuối năm nay.
Về phần ông Donald Trump, Tổng thống Mỹ đã tuyên bố rằng đó sẽ là “một trong những cơ quan quan trọng nhất từng được tạo ra trong lịch sử thế giới”. Ban điều hành do Tổng thống Mỹ đứng đầu, ban đầu được mô tả là một cơ quan tạm thời để giám sát việc quản trị và tái thiết Gaza. Theo đó, các thành viên thường trực phải đóng góp tài chính cho ban điều hành với khoản phí 1 tỷ USD/suất. Ông Mark Carney, trước thềm Davos, đã chấp nhận về nguyên tắc, mặc dù cho rằng chính quyền Canada vẫn chưa xem xét “tất cả các chi tiết về cấu trúc, cách thức hoạt động, nguồn tài chính dùng để làm gì...”. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne sau đó cho biết, người Canada không có kế hoạch trả 1 tỷ USD để có một ghế thường trực trong ban điều hành.
Khi công bố kế hoạch quản trị Gaza, ông Donald kỳ vọng hơn 50 quốc gia sẽ ký kết kế hoạch này. Một số quốc gia Trung Đông, bao gồm Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã đồng ý tham gia. Nhưng nhiều đồng minh phương Tây vẫn chưa ký kết, trong khi Pháp và Vương quốc Anh đã tuyên bố họ sẽ không tham gia kế hoạch.
Việc thành lập hội đồng này đã được một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua như một phần trong kế hoạch hòa bình Gaza của Mỹ, và người phát ngôn của Liên hợp quốc Rolando Gomez cho biết hôm 22-1 rằng, sự tham gia của Liên hợp quốc với hội đồng này sẽ chỉ trong bối cảnh đó.
