Ngày 6-1, Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội tiếp tục phiên xét xử sơ thẩm đối với 55 bị cáo về các tội "Nhận hối lộ" và "Đưa hối lộ", trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (thuộc Bộ Y tế) và nhiều doanh nghiệp liên quan trên cả nước.
Trong phần xét hỏi, bị cáo Trần Việt Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) khai, từ tháng 11-2016 đến tháng 9-2024, bị cáo này giữ chức Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (ATTP) và từ ngày 23-9-2024 đến trước khi bị khởi tố giữ chức Cục trưởng Cục ATTP.
Trong thời gian làm Phó Cục trưởng, bị cáo Nga được phân công phụ trách Phòng Pháp chế và Hợp tác quốc tế, Văn phòng Cục (trừ bộ phận Tổ chức cán bộ). Đến năm 2021, bị cáo chuyển sang phụ trách mảng Thanh tra, không còn phụ trách Văn phòng Cục.
Từ tháng 8-2018, bị cáo được Cục trưởng phân công ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, trên cơ sở hồ sơ do Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Truyền thông trình. Bị cáo cho biết, thời điểm này trong Cục đã tồn tại tình trạng doanh nghiệp "cảm ơn" chuyên viên khi làm hồ sơ.
Khi mới nhận nhiệm vụ ký giấy xác nhận quảng cáo, bị cáo từng trao đổi với bị cáo Trần Thị Thu Liễu (cựu Phó trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông) về việc có nên lập đầu mối quản lý tiền "cảm ơn" của doanh nghiệp hay không và mỗi một hồ sơ lãnh đạo cục có được 2 triệu đồng/1 hồ sơ hay không.
Tuy nhiên, khi đó bị cáo Liễu trả lời bị cáo Nga rằng không thể thực hiện vì hồ sơ quảng cáo đơn giản, dễ làm. Sau đó, bị cáo Nga không chỉ đạo, không ép buộc và cũng không yêu cầu các chuyên viên thực hiện việc này.
Bị cáo Nga khai nhận, trong quá trình ký giấy xác nhận quảng cáo, có 4 chuyên viên gồm: Nguyễn Thị Hải Hà, Nguyễn Thị Việt Hà, Phùng Thị Thúy Hà và Trần Thị Lựu đưa tiền cho bị cáo. Tiền được đưa trực tiếp tại phòng làm việc, chủ yếu bằng tiền mặt, đựng trong phong bì trắng; có lúc ghi mã hồ sơ, có lúc không, số tiền mỗi lần không cố định.
Theo bị cáo, mức thu từ 4 triệu đến hơn 8 triệu đồng/ bộ hồ sơ là do các chuyên viên tự thỏa thuận với doanh nghiệp, bị cáo không biết và không quy định. Bị cáo cũng không yêu cầu mỗi hồ sơ phải đưa bao nhiêu tiền, cho rằng đây là tiền doanh nghiệp "cảm ơn".
Bị cáo Nga trình bày, theo kết luận điều tra, tổng số tiền bị cáo nhận từ các chuyên viên là hơn 8 tỷ đồng. Bị cáo thừa nhận con số này, đồng thời khai không biết tổng số tiền các chuyên viên nhận từ doanh nghiệp, cá nhân.
Hội đồng xét xử (HĐXX) truy vấn: "Nếu bị cáo không đồng ý cho chuyên viên nhận tiền của các doanh nghiệp, cá nhân thì các chuyên viên có nhận tiền không"? Đáp lời, bị cáo Nga cho biết: "Bị cáo cũng nhận thấy đây là lỗi của bị cáo khi không có các biện pháp ngăn chặn hành vi như vậy. Nếu bị cáo không đồng ý thì các chuyên viên cũng không dám nhận".
Về số lượng hồ sơ, bị cáo Nga khai trực tiếp ký khoảng 16.000 đến 17.000 hồ sơ từ tháng 8-2018. Số tiền nhận được, bị cáo không ghi chép, không thống kê, sử dụng chủ yếu cho chi tiêu cá nhân và gia đình. Trước khi bị khởi tố, bị cáo và gia đình đã khắc phục 1,5 tỷ đồng, đồng thời tiếp tục làm đơn xin khắc phục thêm trong quá trình xét xử.
Bị cáo Nga thừa nhận hành vi bị truy tố về tội “Nhận hối lộ” với tổng số tiền gần 13 tỷ đồng là đúng tội. Tuy nhiên, bị cáo trình bày do nhận thức pháp luật hạn chế, cho rằng mình không cấu kết với doanh nghiệp, không bỏ qua sai phạm và chỉ ký khi hồ sơ đầy đủ, đúng quy định; kể cả trường hợp không đưa tiền, hồ sơ vẫn được giải quyết bình thường.
Bị cáo Nga phủ nhận việc cố tình để hồ sơ chậm ký nhằm gây sức ép. Việc chậm trễ, nếu có, chỉ diễn ra trong thời gian ngắn do hoàn cảnh gia đình, khi mẹ bị cáo phải điều trị dài ngày.
Cũng trong phần xét hỏi, bị cáo Trần Thị Thu Liễu khai, hồ sơ quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe được tiếp nhận và giải quyết hoàn toàn trên môi trường điện tử. Mọi thao tác xử lý, trả hồ sơ đều được hệ thống ghi nhận, doanh nghiệp có thể theo dõi rõ ai là người xử lý, hồ sơ bị trả vì lý do gì.
Theo bị cáo này, Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin Truyền thông có chức năng tham mưu về công tác truyền thông, quảng cáo. Từ tháng 7-2018, Cục trưởng giao Phó Cục trưởng Trần Việt Nga phụ trách và ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
Bị cáo Liễu khai, sau khi có quyết định phân công trên, một buổi sáng, bà Trần Việt Nga, lúc này là Phó Cục trưởng Cục ATTP gọi Liễu lên phòng làm việc và nói "nhỏ" mỗi hồ sơ quảng cáo khi ký phải có 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục, các phòng, trung tâm đều có "cơ chế".
Nghe nội dung này, bị cáo Liễu cho biết rất lo sợ. Bị cáo Liễu khai:" Bị cáo nói, hồ sơ quảng cáo không làm như thế được, vì giấy xác nhận hồ sơ quảng cáo không phải giấy bắt buộc". Bị cáo Liễu khẳng định không muốn thành lập "cơ chế" đối với việc ký xác nhận hồ sơ quảng cáo.
Liên quan đến vụ án, chồng cựu Cục trưởng Trần Việt Nga là Lê Hoàng (cựu Trưởng Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) cũng đã trả lời các câu hỏi của HĐXX. Bị cáo Hoàng thừa nhận các cáo buộc tại Bản cáo trạng truy tố.
