“Cơ chế” giữa chủ đầu tư và nhà thầu thi công
Ngoài tội danh trên, các bị can Nguyễn Chiến Thắng và Huỳnh Hữu Tuấn (cùng là cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm, Bộ Y tế) còn bị Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao cáo bộc phạm tội “Nhận hối lộ”, do thỏa thuận “ăn chia” 5% giá trị thanh toán trước thuế đối với các nhà thầu tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức, trong đó có những nhà thầu thuộc Bộ Quốc phòng.
Cụ thể, quá trình điều tra vụ án cho thấy, 10 nhà thầu thi công dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức làm đơn tố giác Nguyễn Chiến Thắng đã yêu cầu họ phải “chung chi” 5% giá trị được tạm ứng, thanh toán.
Tiến hành điều tra, cơ quan tố tụng làm rõ, sau khi các nhà thầu trúng thầu và triển khai thực hiện các gói thầu, Nguyễn Chiến Thắng yêu cầu mỗi khi được tạm ứng, thanh toán, nhà thầu phải chi cho Ban Y tế trọng điểm 5% giá trị trước thuế. Đổi lại, họ được chủ đầu tư tạo điều kiện trong việc thi công, nghiệm thu, thanh quyết toán nên các nhà thầu đồng ý.
Các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp (gồm nhà thầu chính và nhà thầu phụ) của 2 dự án đã trực tiếp đưa cho Nguyễn Chiến Thắng tổng số tiền hơn 88,4 tỷ đồng. Tháng 9-2017, sau khi bị can Thắng nghỉ hưu, Nguyễn Hữu Tuấn làm Phó Giám đốc phụ trách Ban Y tế trọng điểm (sau là Giám đốc) không trực tiếp thoả thuận với các nhà thầu nhưng tiếp tục vận hành “cơ chế” nhận tiền như nêu trên.
Tuy nhiên, do gặp khó khăn trong việc triển khai thực hiện nên mới chỉ có 3 nhà thầu đưa cho Tuấn tổng số tiền 12,17 tỷ đồng. Những lần đưa tiền thường được thực hiện tại phòng làm việc của Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn.
Theo đó, tại gói thầu XDBM-01 (xây dựng Bạch Mai), kết quả điều tra xác định, ngày 24-2-2015, Nguyễn Chiến Thắng và đại diện Liên danh Tổng Công ty 36 - Tổng Công ty 319 - Tổng Công ty Thành An (các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng) ký Hợp đồng giá trị hơn 2.189 tỷ đồng.
Tính đến 31-12-2024, Ban Y tế trọng điểm đã tạm ứng, thanh toán cho các nhà thầu này tổng số tiền hơn 1.903 tỷ đồng. Các nhà thầu đã nhiều lần đưa cho Nguyễn Chiến Thắng tổng cộng hơn 37,8 tỷ đồng. Trong đó, ông Nguyễn Bá Long (Chủ tịch Công ty An Thịnh) - nhà thầu phụ đưa 1,8 tỷ đồng. Hơn 36 tỷ đồng còn lại, do các nhà thầu trực thuộc Bộ Quốc Phòng đưa.
Sau khi Nguyễn Chiến Thắng nghỉ hưu, các nhà thầu là doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng tiếp tục đưa cho Nguyễn Hữu Tuấn 4,5 tỷ đồng.
Cơ quan diều tra (CQĐT) đã thu thập thông tin, tài liệu liên quan việc Tổng Công ty 36, Tổng Công ty 319, Tổng Công ty Thành An đưa tiền cho Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn. CQĐT đã có Quyết định tách hành vi, tài liệu liên quan đến các nhà thầu này và chuyển đến CQĐT Hình sự Bộ Quốc phòng điều tra, xử lý theo thẩm quyền.
Nhà thầu buộc phải chi tiền do bị lệ thuộc
Quá trình điều tra, bị can Nguyễn Chiến Thắng thừa nhận việc thoả thuận và nhận tiền của các nhà thầu. Cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm khai, sau khi nhận 88,4 tỷ đồng, bị can này đã chi cho Nguyễn Thị Kim Tiến (khi đó là Bộ trưởng Bộ Y tế) tổng cộng 12,9 tỷ đồng và 100.000 USD; chi cho Nguyễn Hữu Tuấn tổng cộng 3,47 tỷ đồng.
Bị can Thắng còn chi cho Trần Văn Sinh (SN 1974, cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành Xây dựng công trình y tế, Bộ Y tế) gần 3 tỷ đồng và đưa cho Nguyễn Kim Trung (SN 1960, cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, cựu Phó Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và công trình y tế) hơn 1,7 tỷ đồng.
Ngoài ra, bị can Thắng còn chi chúc Tết lãnh đạo Bộ Y tế 500 triệu đồng; chi cho một số cá nhân tại Ban Y tế trọng điểm tổng cộng 5,5 tỷ đồng; các cá nhân tại một số Bộ, ngành tổng cộng 2,4 tỷ đồng; chi bồi dưỡng cán bộ, lãnh đạo Ban Y tế trọng điểm hơn 6,1 tỷ đồng; chi vào các hoạt động chung của Ban Y tế trọng điểm 900 triệu đồng và cho một số đơn vị thuộc Bộ Y tế tổng cộng 1,6 tỷ đồng. Các khoản chi trên đều không có tài liệu chứng minh.
Cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm cũng khẳng định, từ nguồn tiền % nhận từ các nhà thầu, bị can Thắng đã đưa cho Lê Thanh Thiêm (SN 1968, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng) 2 triệu USD để nhờ tác động đến Đoàn kiểm tra của UBKT Trung ương nhằm giúp bản thân bị can không bị kỷ luật. Tuy nhiên kết quả điều tra cho thấy, bị can Thiêm đã lừa đảo chiếm đoạt toàn bộ số tiền do Thắng đưa.
Bị can Nguyễn Hữu Tuấn khai sau khi nhận hơn 12,17 tỷ đồng từ các nhà thầu, có đưa Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến 5 tỷ đồng; chi cho các hoạt động của Ban Y tế trọng điểm gần 5,9 tỷ đồng và sử dụng cá nhân 1,28 tỷ đồng. Bị can Tuấn còn thừa nhận, nhiều lần được Nguyễn Chiến Thắng đưa tiền nhưng tổng số chỉ là 2,47 tỷ đồng, không phải 3,47 tỷ đồng như cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm khai.
Về phần mình, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận nhiều lần cầm tiền của Nguyễn Chiến Thắng nhưng tổng số chỉ 2,5 tỷ đồng và một lần nhận từ Nguyễn Hữu Tuấn số tiền 5 tỷ đồng. Dẫu vậy quá trình điều tra, bị can Tiến vẫn nộp khắc phục hậu quả vụ án gần gấp đôi số tiền hưởng lợi bất chính.
Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế khai, khi nhận tiền không được các bị can dưới quyền cho biết về nguồn gốc của số tiền này. CQĐT đã tiến hành đối chất nhưng cả bị can Thắng và bị can Nguyễn Thị Kim Tiến giữ nguyên lời khai của mình về số tiền đưa, nhận.
Cơ quan tố tụng xác định, các nhà thầu do bị lệ thuộc vào các bị can Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn nên buộc phải đưa tiền. Tổng cộng, bị can Thắng nhận hối lộ hơn 88,4 tỷ đồng, trong đó có 36,7 tỷ của các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng và ông Tuấn nhận hối lộ 12,17 tỷ đồng, bao gồm 4,5 tỷ từ các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng.
