Là người đầu tiên trả lời thẩm vấn Hội đồng xét xử (HĐXX), bị cáo Nguyễn Thanh Phong cho biết, Cục An toàn thực phẩm có chức năng giúp Bộ trưởng Bộ Y tế thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.
Trước đây, việc tiếp nhận hồ sơ Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm do Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm là đầu mối. Sau khi Nghị định 15 ra đời, việc tiếp nhận hồ sơ do Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm và Phòng Quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm làm đầu mối.
Giải trình lý do vì sao có sự thay đổi đầu mối cũng như nguyên nhân đồng ý chủ trương nhận tiền của doanh nghiệp, bị cáo Phong cho biết, trước khi Nghị định 15/CP được ban hành, doanh nghiệp đã nghe ngóng về những quy định mới. Do đó, họ “ém” hồ sơ chờ văn bản ban hành. Khi Nghị định 15 được ban hành thì có hiệu lực luôn và doanh nghiệp ồ ạt nộp hồ sơ.
Cùng với đó, số lượng nhân sự giải quyết công việc không thay đổi. Thời hạn giải quyết hồ sơ chỉ còn 21 ngày thay vì 45 ngày như quy định cũ. Những nguyên nhân này dẫn tới tình trạng quá tải, hồ sơ tồn đọng.
Cựu cục trưởng khai có được cấp dưới báo cáo về khó khăn khi triển khai Nghị định 15, có 2 trường hợp, một trường hợp doanh nghiệp làm được hồ sơ. Một trường hợp, doanh nghiệp không làm được hồ sơ thì hướng dẫn đi hướng dẫn lại vẫn không làm được. Trong khi Nghị định 15 chỉ cho phép ra văn bản hướng dẫn một lần.
“Anh em chuyên viên, lãnh đạo cấp phòng có báo cáo có doanh nghiệp không biết làm hồ sơ đề nghị chuyên viên hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ”- cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong khai.
Cũng theo lời khai của bị cáo Phong, vị này không được cấp dưới báo cáo về mức thu. “Khi được báo cáo tôi bảo các anh muốn làm thế nào thì tùy nhưng hồ sơ phải thật chuẩn” – bị cáo Phong trình bày.
Vẫn theo lời cựu cục trưởng, bị cáo đã nói với cấp dưới không quan tâm bao nhiều tiền nhưng các hồ sơ doanh nghiệp tự làm được thì không được gây khó khăn. Các hồ sơ mà các chuyên viên hỗ trợ thì không được để xảy ra sai sót. Để đảm bảo không sai sót, hàng năm bị cáo đều chỉ đạo rút hồ sơ kiểm tra.
Về số tiền đã nhận, bị cáo Phong thừa nhận con số hơn 43 tỷ đồng cáo trạng quy kết. Về thỏa thuận chia tiền, cựu cục trưởng khẳng định, không có, “tùy các phòng đưa, bị cáo không ấn định”. Vì vậy, mức đưa tiền của các phòng là khác nhau. Với các hồ sơ bị cáo Phong trực tiếp ký, số tiền nhiều hơn.
Đối với việc tạo điều kiện sớm cấp Giấy tiếp nhận và Giấy chứng nhận nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP, bị cáo Nguyễn Thanh Phong khẳng định, không chỉ đạo vì đã phân công cho cựu Phó cục trưởng Nguyễn Hùng Long. Tất cả quy trình tiếp nhận đơn, lập đoàn kiểm định, xử lý tồn tại bị cáo Phong đều không được báo cáo.
Bị cáo Phong nhiều lần khẳng định không biết có việc doanh nghiệp phải chi tiền để được xếp lịch kiểm định sớm và cũng không biết có việc bỏ qua lỗi. Tuy nhiên, bị cáo thừa nhận có 2 lần bị cáo Cao Văn Trung (cựu Trưởng phòng giám sát và truyền thông) đưa phong bì và chỉ nói “em có quà gửi cho anh”.
Cựu cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong khai, đã đề nghị được đối chất với bị cáo Trung. Tại buổi đối chất, bị cáo Phong đã hỏi “các em đi kiểm định lúc nào anh không biết. Từ khi nhận hồ sơ đến khi đi kiểm định theo quy định là 10 ngày, vậy tại sao lại phải xếp lịch nhưng bị cáo Trung không trả lời”.
Về sai phạm trong thẩm xét hồ sơ công bố sản phẩm, bị cáo Phong khai đã nhận tiền trực tiếp tại phòng làm việc, mức tiền không cố định, cấp dưới chỉ nói doanh nghiệp đưa. “Đưa bao nhiêu thì bị cáo biết bấy nhiêu” - cựu cục trưởng khai.
Khi đưa tiền, cấp dưới đều nói rõ trong số hồ sơ ký duyệt có bao nhiêu hồ sơ có tiền, bao nhiêu hồ sơ không có tiền nhưng “bị cáo không nhớ rõ”. Số tiền đã nhận, bị cáo Phong khai đã sử dụng cho gia đình, hỗ trợ con cháu, giúp đỡ một số đồng nghiệp, chi cho các hoạt động thể thảo của cục mà trước đây không có tiền chi…
“Bị cáo nghĩ hối lộ là hồ sơ đúng nhưng anh vẫn ép đưa tiền. Còn hướng dẫn người ta thì không phải là hối lộ. Đây là nhận thức sai của bị cáo. Bị cáo rất ăn năn hối cải, quá trình điều tra, bị cáo đã thành khẩn khai báo” – cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong nói.
