Bộ Công Thương đang lấy ý kiến góp ý hồ sơ dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Nghị định kinh doanh xăng dầu. Theo đó, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối xăng dầu thực hiện công bố, điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu (riêng dầu mazut là giá bán buôn) trong hệ thống phân phối.
Các thương nhân trên phải kê khai giá bán lẻ xăng dầu theo mẫu quy định gửi về Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), UBND cấp tỉnh/cơ quan được UBND cấp tỉnh phân cấp, phân quyền nơi thương nhân có hệ thống phân phối, qua ứng dụng, phần mềm của Bộ Công thương.
Đáng chú ý, theo dự thảo, thương nhân bán lẻ xăng dầu không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu hoặc thương nhân phân phối xăng dầu, sẽ được thực hiện công bố, điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu tại cửa hàng bán lẻ xăng dầu của thương nhân. Việc kê khai giá được thực hiện tương tự.
Các thương nhân gửi văn bản thông báo quy định phương pháp, nguyên tắc tính giá, công bố giá bán xăng dầu về Bộ Công Thương, UBND cấp tỉnh/cơ quan được UBND cấp tỉnh phân cấp, phân quyền nơi thương nhân có hệ thống phân phối. Khi thay đổi các nội dung trên, thương nhân phải thông báo trước khi thực hiện.
Nêu quan điểm về đề xuất này, đại diện một doanh nghiệp bán lẻ cho hay: “Chỉ có để doanh nghiệp bán lẻ tự quyết giá xăng dầu thì mới giúp doanh nghiệp không bị chiết khấu 0 đồng gây lỗ như thời gian gần đây”.
Trái ngược với nhận định này, ông Nguyễn Xuân Thắng- Giám đốc Công ty TNHH Xăng dầu Hải Âu Phát cho biết, cần đảm bảo được 3 vấn đề để doanh nghiệp bán lẻ quyết định giá bán lẻ.
Cụ thể, Bộ Công Thương cần bãi bỏ việc tính toán và quyết định giá cận trên (giá cơ sở); Các đầu mối xăng dầu lớn phải tách bạch và công khai và mức cơ cấu phân phối hoặc 2 mức với thương nhân phân phối.
“Doanh nghiệp bán lẻ độc lập cần tự chủ và được khuyến khích tìm kiếm các nguồn xăng dầu (trong nước, nhập khẩu) để đảm bảo nguồn hàng kinh doanh ổn định, không bị phụ thuộc vào đầu mối lớn nào. Việc tự quyết định giá bán của doanh nghiệp bán lẻ độc lập chỉ thực sự mang đầy đủ ý nghĩa và theo cơ chế thị trường khi tự chủ nguồn xăng dầu.
Tự chủ giá bán lẻ giúp cho thị trường tăng tính cạnh tranh, buộc các “ông lớn”, thống lĩnh thị trường phải quyết tâm tinh gọn, hiệu quả trong tất cả các khâu hệ thống phân phối của mình để mang lại lợi ích lớn hơn cho thị trường”- ông Nguyễn Xuân Thắng nói.
Cũng theo đại diện Công ty TNHH Xăng dầu Hải Âu Phát, Nghị định 95 về kinh doanh xăng dầu đang có những bất cập về thời gian điều chỉnh giá, chi phí định mức và lợi nhuận định mức cấu thành trong cơ cấu giá. Các yếu tố này được thay bằng chiết khấu, dẫn đến xuất hiện chiết khấu 0 đồng.
Doanh nghiệp bán lẻ đã nhiều lần kiến nghị cấp trên các vấn đề trên nhưng đến Nghị định 80 về kinh doanh xăng dầu, thay đổi lớn nhất là doanh nghiệp bán lẻ được nhập hàng từ nhiều nguồn, hạn chế quỹ bình ổn giá, còn lại chưa giải quyết được triệt để các vấn đề tồn tại, vẫn để tình trạng chiết khấu 0 đồng như gần đây.
Đại diện một doanh nghiệp bán lẻ khác cũng cho rằng: “Để doanh nghiệp bán lẻ được định giá xăng dầu tưởng sẽ tạo thị trường cạnh tranh, nhưng thực tế doanh nghiệp bán lẻ ngoài hệ thống của đầu mối lớn khó mà cạnh tranh được. Đầu mối sẽ luôn để nhà bán lẻ trong hệ thống của mình giá tốt, chiết khấu tốt kèm nhiều ưu đãi khác, doanh nghiệp bán lẻ bên ngoài càng dễ phải tự rời bỏ thị trường”.
Do đó, vị đại diện doanh nghiệp này đồng quan điểm với đại diện Công ty TNHH Xăng dầu Hải Âu Phát là doanh nghiệp chỉ nên được tự định giá bán lẻ khi đủ 3 điều kiện nêu trên.
Theo Dự thảo thông tư, thực hiện bình ổn giá xăng dầu trong trường hợp giá bán lẻ xăng dầu trong nước biến động bất thường, tăng liên tiếp trong thời gian 1 tháng, biên độ lớn và mức tăng cộng dồn từ 20% trở lên, có nguy cơ tác động tiêu cực đến ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đời sống nhân dân.
