Chiều 21-4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Kế hoạch tài chính 05 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030…
Qua thảo luận, đa số ĐBQH cho rằng, đứng trước mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới, vấn đề bảo đảm nguồn lực tài chính cần được tiếp cận một cách chiến lược, toàn diện và có tính hệ thống. Cùng đó, cần cải thiện thực chất môi trường đầu tư; làm rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành trong việc cắt giảm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ…
Quan tâm đến vấn đề đầu tư công, đại biểu Phạm Thúy Chinh (đoàn Hải Phòng) cho rằng, cần chuyển mạnh từ tư duy “giải ngân cao” sang “hiệu quả cao”. Theo bà, thực tế nhiều năm qua cho thấy, vấn đề lớn nhất không phải thiếu vốn mà nằm ở công tác chuẩn bị đầu tư chưa tốt, giải phóng mặt bằng chậm, năng lực thực hiện dự án còn hạn chế, dẫn đến lãng phí nguồn lực.
Đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, kiên quyết loại bỏ những dự án chưa thực sự cần thiết, kém hiệu quả. Đồng thời, cần tiến hành một cuộc cách mạng đổi mới triệt để và thực chất công tác quản trị đầu tư công quốc gia. Xóa bỏ triệt để cơ chế xin - cho và biến đầu tư công là "chùm khế ngọt" để tiêu cực, tham nhũng….
Đại biểu Nguyễn Duy Minh (đoàn Đà Nẵng) chỉ ra, một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay đó là quy trình thủ tục đầu tư còn phức tạp, thiếu liên thông. Thực tế để triển khai một dự án đầu tư công phải đi qua nhiều bước theo các luật khác nhau như luật đầu tư công, luật quy hoạch, luật đất đai, môi trường, xây dựng và đấu thầu.
Các bước này chủ yếu được thực hiện theo một trình tự tuần tự mà mỗi khâu là một bộ hồ sơ riêng, chưa liên thông, dẫn đến thời gian chuẩn bị cho dự án thường kéo dài. Quy trình này gần như áp dụng giống nhau cho mọi dự án không phân biệt quy mô.
Cũng vì thế, đại biểu Minh dẫn chứng, những dự án nhỏ chỉ vài tỷ đồng ở cấp cơ sở nhưng cũng phải thực hiện đầy đủ các bước như một dự án hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng. Có những công trình nhỏ nhưng mất 1 đến 2 năm để hoàn thành thủ tục trong khi thi công chỉ mất vài tháng. Điều này không chỉ làm chậm tiến độ mà còn làm cho tăng chi phí và giảm hiệu quả đầu tư.
Đại biểu Trần Văn Khải (đoàn Ninh Bình) góp ý, để tăng trưởng "hai con số" trong giai đoạn tới, đầu tư công phải ưu tiên hạ tầng số, hạ tầng năng lượng và hạ tầng đổi mới sáng tạo…
Trong khi đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP HCM) cho rằng, việc thực hiện kế hoạch tài chính 5 năm giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch đầu tư công trung hạn là một thách thức rất lớn. Về kế hoạch tài chính, cả thu ngân sách và chi ngân sách đều tăng cao, đặc biệt bội chi ngân sách dự kiến quay trở lại mức trên 5% GDP. Ông Ngân đề nghị Chính phủ kiểm soát chặt chẽ, không để bội chi vượt quá 4% GDP.
