Chỉ với vài cú click chuột trên các nền tảng thương mại điện tử, việc sở hữu một bộ quân phục với đầy đủ quân hàm, phù hiệu, bảng tên… dường như không còn là điều khó khăn. Những mặt hàng vốn thuộc diện quản lý đặc biệt, thậm chí bị cấm kinh doanh, lại đang bị rao bán công khai như những món đồ thông thường, tiềm ẩn nguy cơ bị sử dụng vào các mục đích phi pháp.
“Chợ mạng” công khai, mua gì cũng có
Chỉ cần gõ các từ khóa như “quân phục công an”, “quần áo bộ đội”, “đồng phục ngành”… trên mạng xã hội, ngay lập tức xuất hiện hàng loạt hội, nhóm mua bán với hàng chục nghìn thành viên. Tại đây, các tài khoản ngang nhiên đăng bán đầy đủ các loại quân phục, từ quần áo, cấp hiệu, bảng tên, phù hiệu đến cả công cụ hỗ trợ, sổ sách, tài liệu… với hình thức, kiểu dáng giống hệt trang phục đang được lực lượng chức năng sử dụng.
Đáng chú ý, không chỉ dừng lại ở trang phục, nhiều tài khoản còn rao bán cả huân chương, kỷ niệm chương, thậm chí giấy tờ như chứng minh CAND. Một fanpage chuyên bán đồ “quân nhu” công khai rao biển tên với giá khoảng 100.000 đồng, phù hiệu “Quyết thắng” cũng ở mức tương tự, kèm theo lời chào mời miễn phí vận chuyển. Người mua chỉ cần nhắn tin cung cấp thông tin là có thể đặt làm và nhận hàng trong thời gian ngắn.
Không chỉ có hàng mới, các hội nhóm còn trao đổi, mua bán cả đồ đã qua sử dụng với giá rẻ hơn đáng kể. Các phụ kiện ngành Công an như còng số 8, dùi cui, gậy tuần tra, gậy điều khiển giao thông… cũng được rao bán công khai. Có trang còn quảng cáo còng số 8 “hàng chính hãng cấp phát”, đủ phụ kiện, với giá dao động từ 300.000 đến 600.000 đồng/chiếc, sẵn sàng giao ngay khi khách xác nhận đơn.
Việc mua bán diễn ra công khai, kéo dài trong thời gian dài với lượng tương tác lớn, cho thấy mức độ phổ biến và đáng báo động của hiện tượng này. Nhiều tài khoản còn sử dụng hình ảnh mặc sắc phục, tự giới thiệu đang học tập, công tác tại các học viện thuộc lực lượng Công an để tạo niềm tin, lôi kéo người mua.
Hệ lụy từ những bộ quân phục “trôi nổi”
Thực tế cho thấy, đã có không ít vụ việc các đối tượng mặc quân phục giả danh công an hoặc bộ đội để tạo lòng tin, từ đó thực hiện hành vi lừa đảo, cưỡng đoạt tài sản. Chỉ cần khoác lên mình bộ quân phục giống thật, nhiều đối tượng đã dễ dàng khiến nạn nhân mất cảnh giác, sập bẫy.
Điển hình, ngày 10/3, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho biết đang điều tra vụ án “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” do Phan Anh Duy (35 tuổi) và vợ là Phạm Thị Như Quỳnh (32 tuổi) thực hiện. Theo điều tra ban đầu, để tạo vỏ bọc, Duy tự giới thiệu là lãnh đạo công tác tại Bộ Công an khu vực phía Nam, có quan hệ rộng, đồng thời lên mạng mua quân hàm đại úy, bảng tên “Phan Anh Duy” cùng một số vật dụng giống công cụ hỗ trợ để sử dụng khi tiếp xúc với nạn nhân.
Trong khi đó, Quỳnh tự nhận là nhân viên ngân hàng, có khả năng “tác động” để giải quyết các hồ sơ vay vốn, thủ tục tài chính. Tin tưởng, nhiều người đã chuyển tiền nhờ giúp đỡ. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, hai đối tượng không thực hiện cam kết mà chiếm đoạt để tiêu xài, trả nợ.
Trước đó, tại Thanh Hóa, cơ quan Công an cũng đã bắt giữ Ngô Đức Quân (SN 1990) và Bùi Thị Linh (SN 1994) để điều tra về hành vi cưỡng đoạt tài sản. Đối tượng Quân đã giả danh cán bộ Phòng Cảnh sát hình sự, đến nhà người dân, dùng lời lẽ đe dọa nhằm chiếm đoạt tiền.
Những vụ việc trên cho thấy, khi quân phục – biểu tượng của pháp luật – bị biến thành “công cụ” trục lợi, không chỉ người dân trở thành nạn nhân, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, hình ảnh của lực lượng vũ trang.
Theo quy định tại khoản 3, Điều 7 Nghị định 160 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 29), nghiêm cấm mọi hành vi sản xuất, làm giả, tàng trữ, mua bán, sử dụng trái phép cờ truyền thống, công an hiệu, cấp hiệu, phù hiệu, trang phục Công an nhân dân. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, các tổ chức, cá nhân sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đối với hành vi sản xuất, buôn bán với quy mô lớn, thu lợi bất chính hoặc tái phạm, các đối tượng có thể bị xử lý theo các Điều 190, 191, 192 Bộ luật Hình sự 2015, với mức hình phạt cao nhất lên đến 15 năm tù. Trường hợp sử dụng các trang phục, phù hiệu này để giả danh lực lượng chức năng nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản sẽ bị xử lý theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, với mức án có thể lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.
Trong bối cảnh tội phạm ngày càng tinh vi, việc quân phục bị rao bán tràn lan trên không gian mạng đang vô tình tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật, làm gia tăng nguy cơ mất an ninh, trật tự.
Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các cơ quan chức năng trong việc tăng cường kiểm tra, rà soát, xử lý nghiêm các hành vi mua bán trái phép quân trang, đồng thời phối hợp với các nền tảng mạng xã hội để kịp thời phát hiện, gỡ bỏ các nội dung vi phạm.
Cùng với đó, người dân cần nâng cao cảnh giác, không tham gia mua bán, tàng trữ hoặc sử dụng quân phục trái phép; đồng thời thận trọng khi tiếp xúc với những đối tượng tự xưng là lực lượng chức năng nhưng không có dấu hiệu nhận diện rõ ràng.
Giữ gìn sự tôn nghiêm của quân phục cũng chính là giữ vững niềm tin của nhân dân đối với lực lượng Công an nhân dân – điểm tựa vững chắc trong công cuộc bảo đảm an ninh, trật tự của đất nước.
