Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự có hiệu lực thi hành từ ngày 18-5 tới.
Điều 62 Nghị định này quy định mức xử phạt hành chính với hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng. Theo đó, phạt tiền từ 5-10 triệu đồng với một trong các hành vi:
Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng; Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
(Trong khi đó, theo quy định hiện hành tại Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, mức xử phạt hành chính với một trong các hành vi nêu trên chỉ từ 3-5 triệu đồng).
Như vậy, từ ngày 18-5, mức xử phạt hành chính với hành vi ngoại tình sẽ tăng mạnh, lên tới 10 triệu đồng, điều này nhận được sự đồng tình từ nhiều người dân.
Chị Lê Thanh Hồng - nhân viên văn phòng ở phường Ba Đình, Thành phố Hà Nội cho rằng, mức phạt cũ còn quá nhẹ, chưa đủ sức răn đe, trong khi hậu quả của ngoại tình không chỉ dừng ở mâu thuẫn cá nhân mà còn gây tổn thương sâu sắc đến gia đình, đặc biệt là trẻ em. Quy định mới thể hiện sự nghiêm túc của pháp luật trong việc bảo vệ giá trị hôn nhân, góp phần hạn chế các hành vi vi phạm đạo đức.
Tuy vậy, để quy định này thực sự đi vào cuộc sống, theo luật sư Lê Hồng Vân - Đoàn Luật sư Hà Nội, cần giải quyết một số vấn đề then chốt. Trước hết là việc xác định rõ thế nào là “chung sống như vợ chồng”. Bên cạnh đó, cần có hướng dẫn chi tiết về thu thập chứng cứ, thời gian chung sống, sự công khai mối quan hệ, hoặc việc có con chung… nhằm giúp cơ quan chức năng áp dụng thống nhất quy định, tránh xử lý tùy tiện.
Ngoài ra, cơ chế tiếp nhận và xử lý tố cáo cần minh bạch, bảo vệ quyền riêng tư và tránh bị lợi dụng để gây áp lực cá nhân.
Ngoài ra, việc thực thi quy định này cũng đòi hỏi sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan chức năng ở địa phương, cùng với công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình. Khi nhận thức xã hội được nâng cao, chế tài pháp luật mới phát huy đúng vai trò răn đe và phòng ngừa.
Có thể thấy, việc tăng mức phạt đối với hành vi ngoại tình là bước đi phù hợp với yêu cầu thực tế. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào cách triển khai cụ thể, sự minh bạch trong áp dụng và sự đồng thuận lâu dài từ xã hội - luật sư Lê Hồng Vân nhận định.
Ngoài ra, cũng theo Nghị định 109/2026, mức phạt tiền sẽ tăng lên, từ 10-20 triệu đồng đối với một trong các hành vi: Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn; Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản hoặc để đạt được mục đích khác…
