Bóc trần “ma trận”
Năm 2023, từ công tác nắm tình hình địa bàn, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã phát hiện dấu hiệu vi phạm tại nhiều trung tâm đăng kiểm xe cơ giới. Thời điểm đó, toàn thành phố có 31 trung tâm đăng kiểm xe cơ giới, hoạt động dưới nhiều hình thức quản lý: từ các đơn vị thuộc Cục Đăng kiểm Việt Nam, Sở Giao thông vận tải, doanh nghiệp nhà nước cho đến các đơn vị xã hội hóa. Sự đa dạng về mô hình quản lý cùng với quy trình kiểm định mang tính khép kín đã tạo ra những “khe hở” nhất định, dễ bị các đối tượng lợi dụng để trục lợi.
Từ công tác nắm tình hình, địa bàn, lực lượng chức năng đã phát hiện dấu hiệu bất thường tại một số trung tâm đăng kiểm. Các thông tin ban đầu cho thấy, hoạt động kiểm định phương tiện tại đây không đảm bảo đúng quy định, có dấu hiệu “làm luật”, bỏ qua lỗi cho phương tiện không đạt tiêu chuẩn.
Trên cơ sở đó, thực hiện chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Thanh Tùng, khi đó là Thiếu tướng - Phó Giám đốc CATP Hà Nội, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã xác lập chuyên án, tập trung lực lượng, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ nhằm làm rõ bản chất sự việc.
Chỉ trong vòng 5 ngày, từ 8 đến 13-1-2023, lực lượng chức năng đã phát hiện sai phạm tại 10 trung tâm đăng kiểm trên địa bàn. Kết quả này không chỉ cho thấy sự quyết liệt trong chỉ đạo mà còn phản ánh độ “chín” của công tác điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ trước đó.
Quá trình điều tra đã nhanh chóng làm rõ bản chất của các hành vi vi phạm, cho thấy đây không phải là những sai phạm đơn lẻ mà là một hệ thống tiêu cực có tổ chức, vận hành trong thời gian dài.
Theo đánh giá của Đại tá Chu An Thanh, Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hà Nội, các vi phạm tại các trung tâm đăng kiểm tập trung vào 3 nhóm hành vi chính gồm: hành vi nhận hối lộ để bỏ qua lỗi kỹ thuật. Nhiều phương tiện không đảm bảo tiêu chuẩn về phanh, khí thải, đèn chiếu sáng, tải trọng, thậm chí là các phương tiện hoán cải trái phép, vẫn được cấp giấy chứng nhận kiểm định sau khi chủ xe chi tiền “bôi trơn”. Mức tiền dao động từ vài chục nghìn đồng đến hơn một triệu đồng tùy theo mức độ vi phạm, nhưng tích tụ trong thời gian dài đã lên tới con số hàng chục tỷ đồng.
Thứ hai là hành vi gian lận trong quá trình kiểm định, điển hình là việc đánh tráo phương tiện khi đo khí thải. Các đối tượng sử dụng xe đạt tiêu chuẩn để đo thay cho xe không đạt, sau đó hợp thức hóa kết quả kiểm định, qua mặt hệ thống quản lý. Thứ ba là hành vi can thiệp vào hệ thống phần mềm, chỉnh sửa thông số kỹ thuật, thay đổi dữ liệu kiểm định hoặc chỉnh sửa hình ảnh nhằm “hợp pháp hóa” các phương tiện không đủ điều kiện. Đây là thủ đoạn tinh vi, đòi hỏi sự cấu kết chặt chẽ giữa các đăng kiểm viên và bộ phận kỹ thuật.
Đáng chú ý, phương thức nhận tiền hối lộ được tổ chức một cách công khai nhưng khéo léo. Các đăng kiểm viên gợi ý chủ phương tiện “động viên anh em”, thậm chí bố trí sẵn “hộp tiền” tại khu vực kiểm tra khí thải để người vi phạm tự bỏ tiền vào. Sau khi nhận tiền, các phương tiện đều được đánh giá đạt yêu cầu và hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận.
Góp phần quan trọng bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân
Không dừng lại ở việc làm rõ thủ đoạn, cơ quan điều tra còn xác định rõ tính chất có tổ chức của vụ án. Tại nhiều trung tâm, hành vi nhận hối lộ diễn ra thường xuyên, có sự phân công vai trò cụ thể giữa các cá nhân, từ đăng kiểm viên trực tiếp kiểm tra đến lãnh đạo trung tâm.
Theo hồ sơ vụ án, có những trung tâm duy trì hoạt động sai phạm trong nhiều năm, thu lợi bất chính hàng tỷ đồng. Cá biệt, có trường hợp một cá nhân quản lý nhiều trung tâm, hình thành “mạng lưới” tiêu cực khép kín.
Một ví dụ điển hình là tại Trung tâm đăng kiểm 2906V, nơi các đối tượng đã tổ chức nhận hối lộ với hình thức “bỏ tiền vào hộp” trong khu vực kiểm tra khí thải. Tùy theo loại phương tiện và mức độ vi phạm, số tiền “bôi trơn” có thể từ 50.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng, thậm chí cao hơn đối với các phương tiện hoán cải.
Chỉ riêng tại một số trung tâm, số tiền thu lợi bất chính đã lên tới hàng tỷ đồng trong thời gian từ vài năm. Tổng số tiền bước đầu xác định trong toàn bộ vụ án đã vượt 20 tỷ đồng, con số cho thấy mức độ nghiêm trọng và quy mô của hành vi vi phạm.
Từ những kết quả điều tra ban đầu với 4 vụ án và 18 bị can, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã tiếp tục mở rộng chuyên án, làm rõ sai phạm tại nhiều trung tâm đăng kiểm khác.
Quá trình điều tra được triển khai bài bản, thận trọng, đảm bảo đúng quy định pháp luật. Các tài liệu, chứng cứ được thu thập đầy đủ, chặt chẽ, làm cơ sở để xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm.
Kết quả, cơ quan điều tra đã khởi tố 331 bị can liên quan đến sai phạm tại 30 trung tâm đăng kiểm trên địa bàn, một con số chưa từng có trong lĩnh vực này. Trong số các bị can có nhiều giám đốc, phó giám đốc trung tâm, đăng kiểm viên và nhân viên, cho thấy quyết tâm xử lý triệt để, không có “vùng cấm”.
Đánh giá về chuyên án, Đại tá Chu An Thanh khẳng định, đây là vụ án điển hình của loại tội phạm lợi dụng sơ hở trong cơ chế quản lý để trục lợi có tổ chức. Việc phát hiện, xử lý kịp thời không chỉ góp phần làm trong sạch lĩnh vực đăng kiểm mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm an toàn giao thông, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân.
Dấu ấn chỉ đạo quyết liệt của người đứng đầu Cơ quan CSĐT
Xuyên suốt quá trình điều tra, vai trò chỉ đạo của vị Tư lệnh đã thể hiện rõ nét. Từ việc xác định trọng tâm đấu tranh, chỉ đạo thu thập tài liệu, đến việc mở rộng điều tra, xử lý triệt để các đối tượng liên quan, mọi bước đi đều được triển khai chặt chẽ, khoa học.
Bước ngoặt của chuyên án được xác định khi đồng chí Nguyễn Thanh Tùng trực tiếp chỉ đạo tung “đòn quyết định” nhằm bóc gỡ toàn bộ hành vi tham nhũng ẩn sâu trong hệ thống đăng kiểm.
Trên cơ sở tài liệu trinh sát đã tích lũy, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra yêu cầu chuyển sang giai đoạn tổng lực, huy động đồng bộ các phòng nghiệp vụ, phối hợp công an các quận, huyện, thị xã (cũ) triển khai kiểm tra, khám xét, triệu tập đồng loạt tại nhiều trung tâm đăng kiểm.
Các mũi công tác được tổ chức chặt chẽ, đánh trúng vào những khâu then chốt như quy trình kiểm định, hệ thống dữ liệu... Chỉ trong thời gian rất ngắn, hàng loạt hành vi nhận hối lộ, can thiệp phần mềm, hợp thức hóa phương tiện không đủ tiêu chuẩn bị phanh phui. Kết quả điều tra mở rộng nhanh chóng, vượt cả phán đoán ban đầu, làm rõ tính chất có tổ chức, quy mô lớn của đường dây tiêu cực, tạo nên hiệu ứng bất ngờ, thể hiện rõ hiệu quả qua từng chỉ đạo phá án sắc bén và kịp thời của vị Tư lệnh Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thủ đô thời điểm ấy.
Đặc biệt, chuyên án được triệt phá trong bối cảnh thời điểm cận Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 khi yêu cầu đảm bảo an ninh, trật tự được đặt lên hàng đầu, việc triển khai thành công chuyên án càng thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự quyết liệt của lực lượng Công an Thủ đô.
Tại cuộc họp báo ngày 14-1-2023, đồng chí Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh: “Với những thành tích bước đầu đã đạt được trong việc triển khai đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, an toàn Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, trong đó có chuyên án đăng kiểm, Công an TP Hà Nội đã được Bộ Công an ghi nhận, đánh giá cao, biểu dương và khen thưởng 3 lần. Với quyết tâm cao nhất đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn Thủ đô, để Hà Nội xứng đáng là một Thủ đô an toàn và phát triển”.
Phát biểu này không chỉ là sự ghi nhận đối với lực lượng trực tiếp đấu tranh mà còn là thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm giữ vững kỷ cương pháp luật, xây dựng môi trường xã hội minh bạch, an toàn.
Khẳng định quyết tâm “không có vùng cấm”
Việc triệt phá “ma trận” tiêu cực trong lĩnh vực đăng kiểm không chỉ mang ý nghĩa xử lý tội phạm kinh tế mà còn có tác động trực tiếp đến đời sống xã hội. Những phương tiện không đảm bảo kỹ thuật, nếu được lưu hành, có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với an toàn giao thông.
Bằng việc bóc gỡ tận gốc các hành vi sai phạm, Công an TP Hà Nội đã góp phần lập lại trật tự trong lĩnh vực đăng kiểm, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời củng cố niềm tin của người dân vào lực lượng thực thi pháp luật.
Chiến công này một lần nữa khẳng định tinh thần “vì nhân dân phục vụ” của lực lượng Công an Thủ đô, luôn chủ động phát hiện, kiên quyết đấu tranh và xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm pháp luật. Từ những dấu hiệu vi phạm ban đầu đến việc triệt phá một chuyên án quy mô lớn, hành trình đấu tranh của Công an TP Hà Nội đã cho thấy rõ bản lĩnh, trí tuệ và sự kiên trì của lực lượng chức năng.
Việc khởi tố 331 bị can tại 30 trung tâm đăng kiểm là minh chứng rõ ràng cho quyết tâm “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ” trong xử lý sai phạm. Dù đối tượng là ai, giữ vị trí nào, nếu vi phạm pháp luật đều sẽ bị xử lý nghiêm minh.
Khép lại chuyên án, những con số hàng trăm bị can, hàng chục trung tâm đăng kiểm bị xử lý không chỉ phản ánh quy mô của một “đại án”, mà còn khắc họa rõ nét dấu ấn bản lĩnh, quyết đoán của người đứng đầu Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thủ đô. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, “ma trận” tiêu cực tồn tại nhiều năm đã bị bóc gỡ tận gốc, từng mắt xích sai phạm bị đưa ra ánh sáng, trả lại sự minh bạch cho lĩnh vực đăng kiểm.
Thành công của chuyên án không chỉ là chiến công về mặt nghiệp vụ, mà còn là thông điệp mạnh mẽ về kỷ cương pháp luật: Trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, sẽ không có “vùng cấm”, không có “ngoại lệ”, bất kể đó là ai, giữ vị trí nào. Bản lĩnh thép, sự kiên quyết và tinh thần “đánh án đến cùng” của Tư lệnh Công an Thủ đô tiếp tục được khẳng định, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, giữ vững bình yên cho Thủ đô Hà Nội.