Cạnh tranh... vốn

  • 09/12/2008 08:53
  • 0 bình luận
  • Đan Thanh
(ANTĐ) - Kể từ khi quyết định phân cấp cho địa phương có hiệu lực, chỉ trong vòng 2 năm, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đã tăng bằng một nửa của 142 tỷ USD tích tụ trong hơn 2 thập kỷ qua. Riêng trong 11 tháng đầu năm nay, cả nước đã cấp phép với số vốn đăng ký 58,3 tỷ USD, tăng gấp 6 lần so cùng kỳ năm ngoái. Cuộc cạnh tranh vốn giữa các địa phương nóng bỏng chưa từng thấy, và nó cũng bộc lộ năng lực của địa phương.

Cạnh tranh... vốn

(ANTĐ) - Kể từ khi quyết định phân cấp cho địa phương có hiệu lực, chỉ trong vòng 2 năm, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đã tăng bằng một nửa của 142 tỷ USD tích tụ trong hơn 2 thập kỷ qua. Riêng trong 11 tháng đầu năm nay, cả nước đã cấp phép với số vốn đăng ký 58,3 tỷ USD, tăng gấp 6 lần so cùng kỳ năm ngoái. Cuộc cạnh tranh vốn giữa các địa phương nóng bỏng chưa từng thấy, và nó cũng bộc lộ năng lực của địa phương.

Cuộc cạnh tranh gay gắt để “níu kéo, giành giật” nhà đầu tư giữa các địa phương, chỉ là một góc nhỏ trong mối lo lắng ngày càng lớn của các nhà quản lý về “mặt trái” của cơ chế phân cấp. Có một câu chuyện “bi hài” vẫn được các tỉnh truyền tai nhau. Hồi đầu năm, các quan chức đầu tỉnh lớn ở phía Bắc đã tổ chức một buổi lễ long trọng tiếp đón ông chủ tịch một tập đoàn đầu tư “có máu mặt” ở châu Á.

Ông chủ tư bản này chỉ mới hé lộ ý định bỏ tiền cho một dự án công nghệ cao lên tới hàng trăm triệu USD, lập tức tỉnh đã cử ngay một đoàn tháp tùng “tiền hô hậu ủng” đi thăm thú, khảo sát không thiếu nơi nào. Ai nấy đều khấp khởi, mừng thầm. ít lâu sau, lãnh đạo một tỉnh “hàng xóm” lại mừng ra mặt vì được tiếp đón vẫn ông chủ cỡ bự đó.

Không chỉ trải “chiếu hoa”, tiệc thiết đãi, các chuyến khảo sát, tìm hiểu môi trường đầu tư, các chính sách ưu tiên, ưu đãi, lần này còn hứa hẹn với những cam kết nồng hậu, “chắc như cua gạch” giữa đôi bên. Đùng một cái, trong một cuộc hội thảo thu hút đầu tư ở một tỉnh trung du, lãnh đạo hai tỉnh nọ gặp nhau thì mới “ngã ngửa” ra là, ông chủ kia đã “chọn mặt gửi vàng” ở địa phương này.

Giá mà cùng nhau chia sẻ thông tin hoặc thông tin thông suốt từ Trung ương thì tốt biết mấy! Chứng kiến câu chuyện trên, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài chỉ rõ nhiều vấn đề bức xúc trong lĩnh vực này. Đó là đình công kéo dài, ô nhiễm môi trường, cấp phép đầu tư ồ ạt gây lãng phí tài nguyên, phá vỡ quy hoạch các ngành công nghệp trọng yếu.

Một vị Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư cảnh báo tình trạng nhà đầu tư khai vống “thổi phồng” vốn đầu tư. Dự án có khi chỉ sử dụng 500 triệu USD, 500ha đất nhưng đăng ký tới 1 tỷ USD, sử dụng hàng nghìn hecta. Vì sao họ thích “thổi phồng” dự án? Vì sao muốn “mơi” chính quyền địa phương, phô trương thanh thế để huy động vốn và được cấp nhiều đất.

Không phải ngẫu nhiên trong báo cáo về kinh tế Việt Nam, nhóm chuyên gia Đại học Havard đã đặt câu hỏi về tính chính xác của chi phí đầu tư và động cơ của các nhà đầu tư: “Liệu có thực tế không khi kỳ vọng một nhà đầu tư bỏ ra tới 4 tỷ USD vào một khu đô thị mới ở một tỉnh nhỏ? Liệu một đại gia có thật sự rót một túi tiền lớn hơn ngân sách giáo dục của Việt Nam, chỉ cho một khu đại học?”.

Một chuyên gia kinh tế nhận xét, việc phân cấp cho các tỉnh đã khuyến khích họ đua nhau mời gọi đầu tư, mời gọi nhượng quyền sử dụng đất cho các ông chủ đầu tư để “thu vén” cho ngân sách đại phương. Bờ biển đẹp, các nguồn tài nguyên đã được chuyển sang tay các ông chủ, những dự án gây ô nhiễm, suy thoái môi trường… là hậu quả nhãn tiền của tình trạng cạnh tranh vốn giữa các địa phương. Đáng lo ngại thay!

Đan Thanh

Tin cùng chuyên mục