Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến sửa đổi bổ sung một số điều của Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg về điều kiện, thủ tục cấp tín dụng vượt giới hạn.
Theo đó, Dự thảo Nghị quyết bổ sung điều kiện xem xét chấp thuận khoản cấp tín dụng vượt trần đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Hà Nội được nêu tại Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.
Theo đó, hạn mức tín dụng tối đa đề nghị đối với một khách hàng để cho vay các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô không vượt quá 38% vốn tự có của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD). Đối với nhóm khách hàng và người có liên quan, mức trần là 52%.
Tuy nhiên, NHNN cũng giới hạn tỷ lệ tổng các khoản cấp tín dụng của một ngân hàng được cấp có thẩm quyền quyết định mức cấp tín dụng tối đa (bao gồm cả các khoản cấp tín dụng vượt giới hạn đang đề nghị) không được vượt quá 04 lần vốn tự có.
Như vậy, có thể thấy, đề xuất mới về giới hạn cấp tín dụng đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô cao hơn đáng kể so với quy định hiện hành trong Luật Các tổ chức tín dụng. Theo quy định tại Luật này, dư nợ tín dụng cho một khách hàng và nhóm liên quan bị khống chế theo tỷ lệ vốn tự có của ngân hàng và giảm dần qua các năm.
Đối với năm 2025, mức trần cho một khách hàng là 13% và và cho một khách hàng cùng người có liên quan là 21%. Tỷ lệ này sẽ còn còn lần lượt là 10% và 15% vào năm 2029.
Quy định này nhằm hướng tới mục tiêu giảm rủi ro tập trung tín dụng tại các TCTD và đồng thời đảm bảo nguồn vốn tín dụng được phân bổ tới nhiều khách hàng, hạn chế việc chỉ tập trung vốn tín dụng cho khách hàng, nhóm khách hàng lớn.
Đối với các nhu cầu vốn lớn, TCTD có thể lựa chọn tăng vốn tự có hoặc cấp tín dụng hợp vốn với các TCTD khác. Khi hợp vốn, các TCTD có thể đáp ứng hạn mức cao hơn nhiều so với giới hạn bình thường; đồng thời việc hợp vốn cũng sẽ đảm bảo an toàn hệ thống cao hơn so với cho vay không hợp vốn do các TCTD cùng thẩm định, cùng quyết định cho khách hàng vay và cùng chịu trách nhiệm về việc cho vay.
Ngoài ra, theo Nghị quyết 09/2025, trường hợp khách hàng có nhu cầu vốn lớn để thực hiện các dự án quan trọng và cấp thiết có thể đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn.
Đối tượng được cấp tín dụng vượt giới hạn theo Nghị quyết 09/2024 hiện đang áp dụng là khách hàng có nhu cầu vốn để thực hiện các dự án, phương án sản xuất kinh doanh nhằm thực hiện nhiệm vụ kinh tế xã hội của đất nước thuộc các ngành, lĩnh vực: điện, than, dầu khí, xăng dầu, giao thông, vận tải công cộng và các lĩnh vực khác theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong từng thời kỳ;
Triển khai các chương trình, dự án đầu tư được Quốc hội hoặc Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư;
Đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên, khuyến khích theo Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ về phát triển kinh tế xã hội trong từng thời kỳ
Theo Ngân hàng Nhà nước, thời gian qua, Thủ tướng đã cho phép các nhà băng cấp tín dụng vượt giới hạn cho nhiều dự án trọng điểm quốc gia như Thủy điện Sơn La, Thủy điện Lai Châu, Nhiệt điện Vĩnh Tân 4...
Trong đó, Dự án nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1 là dự án quan trọng quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn lớn nhất từ trước đến nay, với mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn đối với EVN là 38% vốn tự có, EVN và người có liên quan là 52% vốn tự có.
Theo đó, NHNN cho rằng cần có ngưỡng cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn với khách hàng và nhóm khách hàng có liên quan để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn triển khai dự án, đảm bảo an toàn hệ thống.
Tính đến cuối năm ngoái, vốn tự có của một số ngân hàng lớn như Vietcombank và VietinBank lần lượt đạt hơn 222.722 tỷ đồng và gần 229.180 tỷ đồng. Như vậy, nếu áp dụng tỷ lệ mới theo đề xuất, mức cấp tín dụng tối đa cho một khách hàng khoảng 87.000 tỷ đồng, và 119.000 tỷ với trường hợp khách hàng và người có liên quan.
Một số dự án trọng điểm của Hà Nội ước tính có tổng mức đầu tư khoảng 300.000 tỷ đồng và nhu cầu vay 85% (khoảng 255.000 tỷ đồng). Do đó, theo NHNN, việc áp dụng mức trần như đề xuất cộng thêm cho vay hợp vốn giữa ngân hàng sẽ đáp ứng đủ nhu cầu tín dụng cho các dự án này.
