Tại dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung quy định về không tố giác tội phạm, che dấu tội phạm theo hướng mở rộng với những người thân thích của người phạm tội như: Bố mẹ nuôi, bố mẹ vợ, bố mẹ chồng, cha dượng, mẹ kế, con nuôi, con rể, con dâu, con riêng của vợ, con riêng của chồng…
Trong khi đó, theo quy định hiện hành tại Điều 19 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, người nào biết rõ tội phạm đang được chuẩn bị, đang được thực hiện hoặc đã được thực hiện mà không tố giác, thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác tội phạm quy định tại Điều 390 của Bộ luật này.
Người không tố giác là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều này, trừ trường hợp không tố giác các tội quy định tại Chương XIII của Bộ luật này hoặc tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Như vậy, ngoài người không tố giác là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội không phải chịu trách nhiệm hình sự thì dự thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về không tố giác tội phạm, che dấu tội phạm theo hướng mở rộng với những người thân thích của người phạm tội như Bố mẹ nuôi, bố mẹ vợ, bố mẹ chồng, cha dượng, mẹ kế, con nuôi, con rể, con dâu, con riêng của vợ, con riêng của chồng…, không phải chịu trách nhiệm hình sự trừ trường hợp không tố giác các tội quy định tại Chương XIII Bộ luật Hình sự 2015 hoặc tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Ngoài nội dung trên, Bộ Công an còn đề xuất mở rộng hành vi chuẩn bị phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự ngoài 25/315 tội danh theo quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành. Các hành vi được mở rộng là các hành vi chuẩn bị phạm các tội có tính nguy hiểm cao cho xã hội.
Việc “mở rộng” này nhằm bảo đảm tính công bằng, nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm, phù hợp với tinh thần “lấy phòng ngừa là chính”.
Theo quy định hiện hành, người chuẩn bị phạm tội quy định tại một trong các điều từ 108-123, 134, 168, 169, 207, từ 299-303 và 324 của Bộ luật này thì phải chịu trách nhiệm hình sự, gồm: Tội phản bội Tổ quốc (Điều 108); Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109); Tội gián điệp (Điều 110); Tội xâm phạm an ninh lãnh thổ (Điều 111); Tội bạo loạn (Điều 112); Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (Điều 113)…
Tội giết người (Điều 123); Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 134); Tội cướp tài sản (Điều 168); Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (Điều 169); Tội rửa tiền (Điều 324)…
Không chỉ có vậy, Bộ Công an còn dự kiến sửa đổi, bổ sung một số nội dung như: Bổ sung quy định để bao quát đầy đủ các dạng tài sản trực tiếp liên quan đến tội phạm như tiền số, tài sản số, giấy tờ có giá và quyền tài sản để phù hợp với tình hình thực tiễn;
Quy định rõ người bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử thì vẫn được trừ vào thời gian chấp hành án phạt tù để đảm bảo tính công bằng, vì bản chất, bắt buộc chữa bệnh trong tố tụng cũng hạn chế sự tự do đối với người bị áp dụng biện pháp này; Bổ sung tình tiết tăng nặng “Người phạm tội bỏ trốn”; “Người phạm tội là thành viên của tổ chức tội phạm”…
