Không thể để trẻ “sống trong sợ hãi” ngay tại gia đình mình
Ngày 7/5, CATP Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Minh Hiệp (22 tuổi, quê Ninh Bình) và Bàn Thị Tâm (20 tuổi, quê Tuyên Quang) về Tội giết người.
Hiệp và Tâm sống như vợ chồng tại phường Phú Diễn, Hà Nội cùng cháu B.T.H. (4 tuổi, con riêng của Tâm). Chiều 3/5, thấy cháu H lấy bánh kẹo ăn, Tâm và Hiệp đã liên tục có hành vi bạo lực với cháu H khiến nạn nhân tử vong.
Trong quá trình điều tra, Hiệp và Tâm khai nhận thường xuyên đánh đập, bạo hành và bỏ đói cháu H nhiều ngày.
Còn tại TP.HCM, mới đây, Cơ quan CSĐT Công an TPHCM đã bắt khẩn cấp Nguyễn Thị Thanh Trúc (33 tuổi) và Danh Chơn (30 tuổi, cùng trú xã Hòa Hiệp) để điều tra về hành vi cố ý gây thương tích đối với cháu N.G.K (SN 2024, con ruột của Trúc).
Kết quả điều tra cho thấy, chiều 2/5, Công an xã Hòa Hiệp nhận tin báo về việc một phụ nữ bạo hành con nhỏ tại nhà trọ ở ấp Phú Lâm. Khi lực lượng chức năng đến nơi, cháu K trong tình trạng nguy kịch, trên người có nhiều vết bầm tím, trầy xước, vùng đầu rách...
Sau khi được đưa đến bệnh viện, kết quả chẩn đoán của cơ quan y tế cho thấy, cháubé bị đa chấn thương nặng, tổn thương thận cấp, gãy xương cánh tay cùng nhiều thương tích khác.
Cơ quan công an cũng xác định, Trúc và Chơn sống chung như vợ chồng, nhiều lần đánh đập cháu bé. Riêng trong ngày 2/5, cháu K bị đánh nhiều lần vào chân, lưng và đầu…
Những vụ việc trên đã gây bức xúc trong dư luận. Anh Lê Hải Phong ở phường Giảng Võ, Thành phố Hà Nội cho rằng, trẻ em là đối tượng yếu thế nhất, không có khả năng tự bảo vệ mình. Không có bất kỳ lý do nào có thể biện minh cho việc đánh đập, hành hạ trẻ em. Các vụ bạo hành trẻ em cần được xử lý nghiêm minh, công khai và đúng pháp luật để tạo tính răn đe mạnh mẽ nhằm ngăn chặn những hành vi tương tự tái diễn.
Còn theo bà Phạm Thu Hải, phường Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội, những người có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ nhưng lại hành hạ các em không chỉ vi phạm pháp luật mà còn đi ngược lại với chuẩn mực đạo đức. Không thể coi bạo lực là phương pháp dạy dỗ, mọi hành vi nhân danh “dạy con” nhưng xâm hại thân thể trẻ em đều cần bị lên án mạnh mẽ bởi nỗi đau mà các em phải chịu đựng không chỉ là thương tích thể xác mà còn là tổn thương tinh thần kéo dài.
“Tôi cho rằng một xã hội văn minh không thể chấp nhận việc trẻ em sống trong sợ hãi ngay chính trong gia đình mình” – bà Hải nhấn mạnh.
Bạo hành trẻ em có thể lĩnh án tử hình
Về các vụ việc trên, dưới góc độ pháp lý, luật sư Lê Hồng Vân - Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, hành vi đánh đập, hành hạ trẻ nhỏ không chỉ xâm phạm nghiêm trọng quyền trẻ em mà còn có thể khiến người thực hiện phải đối mặt với những chế tài pháp lý đặc biệt nghiêm khắc, từ xử phạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình.
Theo Luật Trẻ em, trẻ em có quyền được bảo vệ tính mạng, thân thể, danh dự và nhân phẩm. Mọi hành vi bạo lực, ngược đãi, hành hạ, đánh đập hoặc đối xử tàn nhẫn với trẻ em đều bị nghiêm cấm.
Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả xảy ra, kẻ có hành vi bạo hành trẻ em có thể bị xử lý về nhiều tội danh khác nhau theo Bộ luật Hình sự 2015.
Trường hợp đánh đập gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho trẻ, kẻ thực hiện hành vi có thể bị xử lý về Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác với nhiều tình tiết tăng nặng như nạn nhân là người dưới 16 tuổi hoặc là người lệ thuộc vào người phạm tội, hành vi có tính chất côn đồ, đối xử tàn ác, sử dụng hung khí nguy hiểm hoặc hành hạ kéo dài…
Nếu hành vi gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng như chấn thương sọ não, tổn thương nội tạng, gãy xương nặng hoặc khiến trẻ mất khả năng lao động lâu dài, kẻ phạm tội có thể đối diện mức án tù chung thân.
Đối với các vụ bạo hành dẫn đến tử vong, nếu có đủ căn cứ xác định người thực hiện nhận thức được hành vi nguy hiểm có thể tước đoạt tính mạng của trẻ nhưng vẫn cố ý thực hiện, kẻ đó có thể bị truy tố về Tội giết người với mức hình phạt cao nhất là tử hình.
Trong trường hợp không có ý thức tước đoạt mạng sống nhưng hành vi “dạy dỗ”, đánh đập vượt quá giới hạn an toàn khiến trẻ tử vong, người thực hiện vẫn có thể bị xử lý về Tội vô ý làm chết người.
Trường hợp đánh đập, hành hạ, làm nhục hoặc đối xử tàn ác với trẻ em dù chưa gây thương tích nghiêm trọng, cá nhân thực hiện hành vi vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội hành hạ người khác.
Trong gia đình, cha mẹ hoặc người thân có hành vi ngược đãi trẻ còn có thể bị xử lý về Tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con cháu…
Ngoài trách nhiệm hình sự, đối tượng thực hiện hành vi bạo hành trẻ em còn có thể bị hạn chế hoặc tước quyền chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, đồng thời phải bồi thường toàn bộ thiệt hại về vật chất và tinh thần theo Bộ luật Dân sự 2015.
Cũng theo luật sư Lê Hồng Vân, trẻ em là nhóm yếu thế, chưa có khả năng tự bảo vệ nên các hành vi bạo hành cần được phát hiện sớm và xử lý nghiêm minh nhằm bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung. Đặc biệt, trẻ phải được cách ly ngay khỏi môi trường nguy hiểm khi có nguy cơ cao thay vì chờ hoàn tất thủ tục theo quy định. Bên cạnh đó, người dân khi phát hiện dấu hiệu trẻ bị bạo hành cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an, chính quyền địa phương hoặc gọi Tổng đài bảo vệ trẻ em để kịp thời can thiệp, bảo vệ nạn nhân, tránh xảy ra những hậu quả đáng tiếc.