Nhận diện thủ đoạn lợi dụng AI xuyên tạc, chống phá bầu cử
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của đất nước, là ngày hội lớn của toàn dân trên đất nước. Đây là dịp để cử tri lựa chọn những đại biểu tiêu biểu về phẩm chất, năng lực đại diện cho nhân dân để đảm đương trọng trách, sử mệnh mà nhân dân và cử tri gửi gắm trong tương lai, đặc biệt là khi đất nước đang chuyển mình bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn minh của dân tộc; đồng thời cũng thể hiện quyền làm chủ trực tiếp của nhân dân - thước đo sinh động của nền dân chủ XHCN ở nước ta.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), các thế lực thù địch, phần tử phản động và cơ hội chính trị đã tìm cách lợi dụng những tiến bộ công nghệ này để tung tin sai lệch, xuyên tạc, kích động nhằm chống phá cuộc bầu cử. Những thông tin giả mạo do AI tạo ra, nhất là các sản phẩm deepfake, có thể gây ra sự hiểu lầm, hoang mang trong dư luận nếu người tiếp nhận thiếu tỉnh táo và không kiểm chứng thông tin. Vì vậy, việc nhận diện rõ thủ đoạn và triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống là yêu cầu cấp thiết nhằm làm thất bại mọi âm mưu lợi dụng AI để chống phá cuộc bầu cử.
Một trong những thủ đoạn phổ biến của các thế lực thù địch là tung tin sai lệch về quy trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử. Chúng cố tình xuyên tạc rằng việc lựa chọn ứng viên đã được “sắp đặt trước”, “không có cạnh tranh thực chất”, từ đó phủ nhận tính dân chủ của cuộc bầu cử. Những luận điệu này thường được lan truyền dưới dạng các bài viết, video hoặc bình luận trên mạng xã hội nhằm tác động vào tâm lý tò mò của một bộ phận người dùng.
Bên cạnh đó, các đối tượng xấu còn sử dụng AI để tạo ra những thông tin giả mạo nhằm bôi nhọ, hạ thấp uy tín của người ứng cử. Thông qua công nghệ deepfake, chúng có thể tạo ra các video hoặc hình ảnh giả mạo, gán ghép những phát ngôn hoặc hành vi không có thật cho các ứng viên. Những nội dung này thường được dựng theo cách gây sốc, gây tò mò hoặc mang tính châm biếm để thu hút sự chú ý của người xem, từ đó lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội.
Không dừng lại ở đó, các sản phẩm deepfake còn được sử dụng để tạo ra những câu chuyện giả mạo liên quan đến công tác chuẩn bị bầu cử, quy trình bỏ phiếu hoặc hoạt động của các cơ quan tổ chức bầu cử. Những video, hình ảnh này có thể được dựng rất ngắn nhưng chứa đựng nội dung xuyên tạc, bịa đặt nhằm gây hoang mang trong xã hội.
Mục tiêu mà các thế lực thù địch muốn hướng tới khi lợi dụng AI là làm giảm uy tín của các ứng cử viên, tạo ra sự nghi ngờ, chia rẽ trong xã hội, từ đó gây tác động tiêu cực đến tâm lý cử tri. Nếu những thông tin sai lệch này không được nhận diện và ngăn chặn kịp thời, chúng có thể ảnh hưởng đến môi trường thông tin lành mạnh của cuộc bầu cử, làm suy giảm niềm tin của một bộ phận người dân, cử tri đối với cuộc bầu cử - một sự kiện chính trị trọng đại của đất nước.
Triển khai đồng bộ, toàn diện các biện pháp phòng chống
Đấu tranh với những hành vi lợi dụng AI, đặc biệt là deepfake, để chống phá cuộc bầu cử là nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trước hết, các cơ quan Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý để xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng công nghệ nhằm phát tán thông tin sai trái.
Các quy định pháp luật liên quan đến quản lý thông tin trên không gian mạng cần được cụ thể hóa và bổ sung để đáp ứng những thách thức mới do công nghệ mang lại. Những hành vi sử dụng AI để tạo ra nội dung giả mạo, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc bầu cử cũng như đời sống chính trị - xã hội cần được phát hiện và xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác giám sát không gian mạng, phối hợp với các nền tảng mạng xã hội để kịp thời phát hiện và gỡ bỏ những nội dung độc hại. Việc đầu tư nghiên cứu, phát triển các công cụ công nghệ có khả năng nhận diện deepfake cũng là giải pháp quan trọng nhằm hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc phát hiện và ngăn chặn những nội dung giả mạo.
Đi đôi với các biện pháp quản lý, công tác thông tin, tuyên truyền cần được đẩy mạnh nhằm cung cấp cho người dân những thông tin chính xác, đầy đủ về cuộc bầu cử. Khi người dân được tiếp cận kịp thời với các nguồn thông tin chính thống, khoảng trống thông tin - môi trường thuận lợi cho tin giả lan truyền - sẽ được thu hẹp đáng kể.
Các cơ quan báo chí, truyền thông cần chủ động mở các chuyên trang, chuyên mục về bầu cử, giải thích rõ quy trình, tiêu chuẩn đại biểu cũng như quyền và nghĩa vụ của cử tri. Bên cạnh đó, việc tận dụng các nền tảng số để truyền tải thông tin dưới dạng video ngắn, infographic hoặc các nội dung dễ tiếp cận cũng giúp thông tin chính thống lan tỏa mạnh mẽ hơn, đặc biệt đối với giới trẻ.
Đối với mỗi người dân, nâng cao ý thức cảnh giác khi tiếp nhận thông tin trên mạng là yếu tố đặc biệt quan trọng. Trước những hình ảnh, video hoặc bài viết có nội dung nhạy cảm liên quan đến bầu cử hay các ứng cử viên, người dùng mạng cần kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn, đặc biệt là từ các cơ quan báo chí và kênh thông tin chính thống. Việc không chia sẻ, không phát tán những thông tin chưa được kiểm chứng chính là hành động thiết thực góp phần ngăn chặn tin giả.
Ngoài ra, việc nâng cao kỹ năng số cho người dân cũng cần được chú trọng. Trong bối cảnh thông tin trên mạng ngày càng đa dạng và phức tạp, khả năng nhận diện tin giả, kiểm chứng nguồn thông tin và ứng xử có trách nhiệm trên không gian mạng là những kỹ năng cần thiết đối với mỗi công dân. Vai trò của cán bộ, đảng viên trên không gian mạng cũng rất quan trọng. Mỗi cán bộ, đảng viên cần chủ động chia sẻ thông tin chính thống, kịp thời phản bác những luận điệu sai trái, thù địch bằng lập luận chặt chẽ và thái độ chuẩn mực. Khi lực lượng này hoạt động tích cực, thông tin chính xác sẽ được lan tỏa rộng rãi, góp phần định hướng dư luận xã hội.
Có thể khẳng định, bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân là quyền chính trị cơ bản của công dân đã được Hiến pháp ghi nhận, là phương thức quan trọng để nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Vì vậy, việc nhận diện và đấu tranh với những thủ đoạn lợi dụng AI để chống phá bầu cử không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân.
Khi cả hệ thống chính trị và toàn xã hội cùng nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa và kiên quyết đấu tranh với các thông tin sai trái, mọi âm mưu lợi dụng công nghệ để xuyên tạc, chống phá cuộc bầu cử sẽ không thể đạt được mục đích. Qua đó, góp phần bảo đảm cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra dân chủ, an toàn, đúng pháp luật, thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân.
