Tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào
Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Thongloun Sisoulith và Phu nhân đang có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam trong 2 ngày 26 và 27-1 theo lời mời của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith lựa chọn Việt Nam là nước đầu tiên sang thăm chính thức ngay sau khi Đảng Nhân dân cách mạng Lào và Đảng Cộng sản Việt Nam vừa tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc của mỗi Đảng, mang ý nghĩa chính trị và đối ngoại hết sức sâu sắc. Điều này khẳng định mức độ tin cậy chính trị đặc biệt cao giữa hai Đảng, hai Nhà nước cũng như giữa cá nhân các lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước; đồng thời cho thấy mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào luôn được xác định là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong đường lối, chính sách đối ngoại của cả hai nước.
Mối quan hệ truyền thống tốt đẹp, sự gắn bó thủy chung giữa nhân dân hai nước Việt Nam - Lào được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane và Chủ tịch Suphanouvong đặt nền móng, được các thế hệ lãnh đạo của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước dày công vun đắp, đã trở thành tài sản vô giá của cả hai dân tộc và là quy luật phát triển chung của hai nước trên con đường phát triển đất nước phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc.
Sau khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 5-9-1962, quan hệ hai nước luôn gắn bó bền chặt. Việc Việt Nam và Lào ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác vào ngày 18-7-1977 thêm khẳng định tình đoàn kết đặc biệt trước sau như một, hợp tác, ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của mỗi nước.
Gần 50 năm qua, Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác đã trở thành cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để không ngừng thắt chặt quan hệ giữa hai nước, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mỗi nước. Hai nước nâng cấp quan hệ lên “hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện” vào tháng 2-2019. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử quan trọng, tạo bước đột phá mới trong quan hệ hợp tác giữa hai nước. Từ đây, quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện giữa hai nước Việt Nam - Lào ngày càng trở nên gắn bó keo sơn, đổi mới và phát triển.
Đặc biệt, quan hệ hai nước đã được nâng lên tầm cao mới bằng việc bổ sung nội hàm mới cho quan hệ hai nước lên thành “Hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược” nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm hồi đầu tháng 12-2025. Việc bổ sung nội hàm mới cho quan hệ hai nước đã tạo xung lực mới, trong giai đoạn phát triển mới, góp phần tăng cường sự tin cậy chính trị và mở rộng không gian hợp tác cho cả hai quốc gia. Đây cũng là sự khẳng định tầm nhìn chung và định hướng đồng hành lâu dài vì mục tiêu phát triển bền vững, tự cường và thịnh vượng chung của hai dân tộc.
Nâng tầm quan hệ Việt Nam - Lào trong giai đoạn phát triển mới
Cùng với hợp tác chính trị và ngoại giao, hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa hai nước có nhiều bước phát triển. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Lào sau Trung Quốc, Thái Lan. Năm 2023, kim ngạch thương mại song phương đạt hơn 1,64 tỷ USD; năm 2024 đạt 2,25 tỷ USD, tăng 37% so với năm 2023. Đây là lần đầu tiên kim ngạch thương mại giữa hai nước vượt mốc 2 tỷ USD, vượt xa mục tiêu do Chính phủ hai nước đề ra, là minh chứng rõ nét cho kết quả của những nỗ lực không ngừng của Chính phủ, các cơ quan chức năng, doanh nghiệp của cả hai nước.
Năm 2025, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Lãnh đạo cấp cao hai nước, hợp tác kinh tế, đầu tư, thương mại giữa hai nước được đánh giá là năm “bứt phá mạnh mẽ”, với kim ngạch song phương đạt 2,98 tỷ USD, tăng 32,7% so với năm 2024, khẳng định quyết tâm chung trong việc thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương hai nước phát triển thực chất và bền vững. Hai bên phấn đấu nâng kim ngạch thương mại hai chiều lên 5 tỷ USD trong 2-3 năm tới.
Về đầu tư, tính đến tháng 1-2026, Lào là địa bàn đầu tư ra nước ngoài lớn nhất trong số 85 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam, với 282 dự án, tổng vốn đăng ký đạt gần 7 tỷ USD. Các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư vào 17/18 tỉnh, thành phố của Lào, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho hơn 100 nghìn lao động; đóng góp ngân sách cho Chính phủ Lào đạt khoảng 200 triệu USD/năm, thực hiện chính sách an sinh xã hội lũy kế đến nay khoảng 200 triệu USD. Tính riêng trong năm 2025, vốn đầu tư của Việt Nam sang Lào đạt 773,7 triệu USD, tăng khoảng 4 lần so với cùng kỳ năm 2024.
Ngoài ra, hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục được mở rộng, là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ Việt Nam - Lào, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng - an ninh và trật tự an toàn xã hội ở mỗi nước. Hợp tác trên các lĩnh vực quan trọng khác như kết nối giao thông, giáo dục - đào tạo, văn hóa, giao lưu nhân dân, du lịch... đều ghi nhận những kết quả tích cực. Trên các diễn đàn hợp tác khu vực và quốc tế, hai nước Việt Nam - Lào luôn phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau; tiếp tục tăng cường hợp tác, phối hợp với các nước thành viên ASEAN khác trong việc xây dựng Cộng đồng ASEAN và duy trì đoàn kết, đồng thuận của ASEAN trong các vấn đề chiến lược ở khu vực.
Trên nền tảng quan hệ tốt đẹp, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith có ý nghĩa rất quan trọng với cả hai nước. Tại các cuộc hội đàm giữa Tổng Bí thư Tô Lâm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith; các cuộc hội kiến giữa Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith, lãnh đạo hai nước cùng nhấn mạnh trong bối cảnh hai Đảng vừa tổ chức thành công Đại hội nhiệm kỳ mới, mở ra giai đoạn phát triển mới với những định hướng chiến lược lâu dài, việc tiếp tục tăng cường gắn kết chiến lược, làm sâu sắc và thực chất hơn nữa quan hệ hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng và cấp thiết. Lãnh đạo hai nước khẳng định đây không chỉ là yêu cầu khách quan xuất phát từ lợi ích căn bản, lâu dài của mỗi nước, mà còn là trách nhiệm chính trị chung của hai Đảng trong việc kế thừa, gìn giữ và phát huy tài sản chung vô giá mà các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước đã dày công vun đắp.
Có thể khẳng định, với nền tảng quan hệ đặc biệt, sự tin cậy chính trị sâu sắc và nhiều dư địa hợp tác rộng mở, chắc chắn quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Lào sẽ tiếp tục đột phá mạnh mẽ hơn trong thời gian tới, góp phần tích cực vào việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước; nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của cả Việt Nam và Lào; đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.
