Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2-5 cho biết ông có thể xem xét giảm số lượng binh sĩ Mỹ đóng quân tại Italy và Tây Ban Nha, sau khi tuyên bố rút binh sĩ tại Đức giữa lúc rạn nứt với đồng minh châu Âu về cuộc chiến với Iran ngày càng sâu sắc.
Ngày 2-5, trả lời phóng viên tại Phòng Bầu dục về khả năng rút quân khỏi Italy và Tây Ban Nha, ông Trump nói: “Đúng, có lẽ là có. Sao tôi lại không nên làm thế chứ?”.
Tổng thống Mỹ chỉ trích: “Italy chẳng giúp đỡ gì cho chúng tôi cả. Còn Tây Ban Nha thì tệ hại, hoàn toàn tệ hại. Sẽ khác nếu họ nói một cách tử tế, hoặc nếu họ nói, ‘Được rồi, chúng tôi sẽ giúp,’ nhưng sự giúp đỡ lại quá chậm chạp”.
Trước đó ngày 1-5, Lầu Năm Góc xác nhận sẽ rút khoảng 5.000 trong tổng số 36.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Đức, sau khi ông Trump cảnh báo giảm quân số vì Berlin chỉ trích chiến dịch của Mỹ tại Iran.
Tây Ban Nha trước đó đã từ chối cho Mỹ sử dụng căn cứ hải quân gần Cadiz để tấn công Iran và đóng cửa không phận với máy bay Mỹ tham gia chiến dịch. Italy cũng từ chối cho Mỹ dùng căn cứ không quân ở Sicily.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nhiều lần chỉ trích chiến dịch tấn công Iran. Ông nói: “Theo quan điểm của tôi, cuộc chiến này là bất hợp pháp, đó là một sai lầm lớn”. Trong bài viết trên Le Monde Diplomatique, ông Sanchez tiếp tục lên án “những nỗ lực đơn phương của Mỹ nhằm dàn dựng thay đổi chế độ ở Venezuela và giờ là Iran - tất cả đều không cần đến sự chấp thuận dù chỉ là bề ngoài”.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni cho rằng cuộc chiến với Iran đã làm gia tăng bất ổn ở Trung Đông và đẩy giá năng lượng lên cao. Bà cũng gọi các chỉ trích của ông Trump nhằm vào Giáo hoàng Leo XIV vì phản đối xung đột là “không thể chấp nhận được”.
Ông Trump tiếp tục chế giễu NATO là “hổ giấy” sau khi nhiều thành viên từ chối ủng hộ chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel ở Trung Đông. Ông nhắc lại rằng NATO “vô ơn” với hỗ trợ quân sự của Mỹ cho Ukraine: “Chúng tôi đã giúp họ trong vấn đề Ukraine. Các bạn biết đấy, họ đã gây ra một mớ hỗn độn ở Ukraine, một mớ hỗn độn hoàn toàn”.
Mỹ hiện có khoảng 30.000-35.000 quân tại Đức, 12.000 quân tại Italy và 3.000 quân tại Tây Ban Nha. Các căn cứ này đóng vai trò hậu cần quan trọng cho hoạt động của Mỹ ở châu Âu, châu Phi và Trung Đông.
Berlin, Rome và Madrid chưa bình luận chính thức về đe dọa rút quân mới nhất. Tuy nhiên, giới chức Đức trước đó khẳng định sẽ tiếp tục tăng chi tiêu quốc phòng theo yêu cầu của NATO, nhưng phản đối chiến lược của Mỹ tại Iran.
Căng thẳng xuyên Đại Tây Dương gia tăng kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran ngày 28-2. Dù lệnh ngừng bắn được công bố ngày 8-4, đàm phán giữa Washington và Tehran vẫn bế tắc. Ngày 1-5, ông Trump gửi thư cho Quốc hội tuyên bố chiến dịch quân sự chống Iran đã “chấm dứt” theo luật, nhưng cảnh báo mối đe dọa từ Tehran vẫn “rất đáng kể”.
