Những ngày cuối tháng 10-2025, cơn bão số 11 vừa đi qua để lại ngổn ngang những “vết thương” cho đồng bào miền Bắc. Trong dòng chảy gấp gáp của tin tức và công việc bộn bề, đoàn công tác Báo An ninh Thủ đô và Công ty TNHH Euromade Việt Nam (Thương hiệu “Thế giới lọc nước”) đã đến với các điểm trường vùng lũ chịu ảnh hưởng nặng nề tại Thái Nguyên, Bắc Ninh - những vùng đất vốn yên bình bỗng oằn mình gánh chịu đợt lũ lụt chưa từng thấy trong lịch sử.
Những ngày bão vừa đi qua…
Vượt qua những chặng đường còn sình lầy, vượt qua những cây cối, xe cộ, mái tôn bị cuốn trôi còn ngổn ngang hai bên đường…, đoàn công tác đã đến với các trường mầm non và tiểu học tại xã Nam Hòa, xã Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên và xã Mỹ Thái, xã Tiên Lục, tỉnh Bắc Ninh còn in hằn dấu nước. Những bức tường loang lổ bùn non như một lời nhắc nhở rằng thiên tai vừa đi qua, để lại phía sau không chỉ là đổ nát, mà còn là những lo toan để làm sao quay lại được cuộc sống thường nhật.
Lần đầu đặt chân tới những điểm trường bị ảnh hưởng nặng nề sau bão, nhiều thành viên trong đoàn không giấu được sự ngỡ ngàng khi chứng kiến sức tàn phá nặng nề của thiên nhiên. Có trường bị cuốn trôi hết cả cổng và tường bao, có trường bị lũ quét qua “khoét” mất cả 1 phần lớp học; nhiều nơi nước dâng quá đầu người, cuốn theo bàn ghế, đồ dùng dạy học, đồ chơi của trẻ nhỏ… Khi nước rút, thứ còn lại chỉ là lớp bùn dày bám chặt trên sàn lớp học, trên tường, trên những giá sách trống trơn. “Điểm trường chính của chúng tôi ngập sâu quá đầu người, mọi thứ gần như đã hỏng hết, chỉ còn lại đúng chiếc quạt trần ở trên cao. Chúng tôi vừa lau dọn lớp vừa xót xa, vì nhìn đâu cũng thấy hư hỏng. Nhà trường phải sắm lại từ chiếc chiếu, cái chăn, nồi cơm, đồ chơi, đồ dùng cho các con...” - bà Dương Thị Mến, Hiệu trưởng trường Mầm non Úc Kỳ, xã Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên chia sẻ.
Các thầy cô kể rằng, lũ đến vào đêm, nên chẳng ai trở tay kịp. Khi lũ rút, có trường phải mất gần nửa tháng mới có thể đón học sinh quay trở lại, trong điều kiện thiếu thốn trăm bề. Như tại điểm chính của trường Mầm non Tân Thanh, xã Mỹ Thái, tỉnh Bắc Ninh, nước lũ đã nhấn chìm và cuốn trôi toàn bộ máy tính, đồ chơi, tài liệu, đồ dùng học tập…; hệ thống điện sau lũ đều hư hỏng. Nước lũ về vào rạng sáng 7-10 thì tới ngày 20-10 học sinh mới có thể trở lại trường. Ấy vậy mà vẫn còn một góc sân ngập nước, những mảng tường ẩm loang lổ và mùi bùn còn ngai ngái bủa vây lớp học. “Nửa tháng trời, các giáo viên chân đeo ủng, tay cầm chổi, chẳng dám nghĩ khi nào mới được dạy lại. Thật mừng vì cuối cùng đã có thể đón các con trở lại trường…” - cô giáo Ninh Thị Thúy Tưởng, Hiệu trưởng trường Mầm non Tân Thanh xúc động kể.
Đã có rất nhiều đoàn từ thiện đến với vùng lũ, đến với các trường học, mang theo gạo, mì, quần áo, sách vở..., những món quà ấy vô cùng quý giá trong thời điểm khẩn cấp, giúp trường khắc phục những khó khăn. Nhưng khi cuộc sống dần bước sang giai đoạn ổn định trở lại, một câu hỏi đặt ra: “Điều gì là cần thiết nhất để các em có thể yên tâm đến lớp mỗi ngày?”.
Mang “nước tốt” đến trường học
Sau lũ, trẻ em là nhóm chịu nhiều thiệt thòi nhất. Không chỉ là đồ dùng, sách vở bị cuốn trôi, mà còn là nguy cơ về sức khỏe khi môi trường sống, nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm nghiêm trọng. Nhiều trường học buộc phải dùng nước giếng khoan hoặc phụ thuộc vào nguồn nước được từ thiện để chờ khắc phục. Các cô giáo chia sẻ, điều khiến họ lo lắng nhất không phải là thiếu bàn ghế hay đồ dùng học tập, mà là nguồn nước cho các con. Trẻ nhỏ uống nước hàng ngày, dùng nước để nấu ăn, rửa tay, vệ sinh… Nếu nước không đảm bảo, những hệ lụy về sức khỏe sẽ kéo dài, âm thầm mà khó lường. Chính từ thực tế ấy, Báo An ninh Thủ đô và đơn vị đồng hành xác định, mang “nước tốt” đến trường học không chỉ là hỗ trợ trước mắt, mà là đầu tư cho sức khỏe lâu dài của các em.
Tại các điểm trường, hệ thống lọc tổng được lắp đặt để xử lý nguồn nước sinh hoạt, biến nước đục thành nước trong, loại bỏ cặn bẩn, trứng giun sán. Các máy lọc nước uống trực tiếp Watex thì được lắp riêng cho học sinh, đảm bảo an toàn cho các con mỗi ngày đến lớp. Thực tế khảo sát trong chuyến đi cũng cho thấy, nhận thức về nước sạch, nước tốt ở nhiều nơi còn hạn chế. Không ít trường hợp vì tiết kiệm chi phí hoặc vì thiếu hiểu biết, việc lắp đặt và sử dụng máy lọc nước trở nên hình thức, thậm chí phản tác dụng. Như có điểm trường từng được tư vấn lắp một máy lọc nước cho cả trường có hàng trăm học sinh. Đường ống dẫn nước kéo dài, không được vệ sinh, bảo trì đúng cách. Nước đi qua quãng đường dài dễ sinh khuẩn, khiến việc lọc nước không những không hiệu quả mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hơn. Những câu chuyện ấy càng cho thấy, từ thiện không chỉ là trao thiết bị, mà còn là trao kiến thức, hướng dẫn cách làm đúng.
Dấu mốc của trách nhiệm và yêu thương lâu dài
Trong ký ức của nhiều thành viên đoàn công tác, điều nhớ nhất không phải là khung cảnh hoang tàn khi lũ đi qua, mà là ánh mắt của các giáo viên khi nhắc đến học trò. Ánh mắt ấy mang theo sự mệt mỏi sau những ngày dài dọn dẹp, nỗi lo thường trực về sức khỏe của các em, nhưng cũng ánh lên niềm vui thầm lặng khi thấy học sinh được uống nước sạch, nước tốt, điều tưởng chừng rất đỗi bình thường. Chia sẻ cùng đoàn công tác, bà Nguyễn Thị Nguyệt, Hiệu trưởng trường mầm non Tiên Lục số 1, xã Tiên Lục, tỉnh Bắc Ninh xúc động nói: “Trường có hai điểm học, đều dùng nước giếng khoan. Nước máy thì người dân khó khăn còn e ngại vì chi phí, nên chúng tôi chỉ có duy nhất một máy lọc nhỏ phục vụ nguồn nước nấu ăn cho học sinh. Nước uống thì nhà trường phải mua nước bình hy vọng đảm bảo cho các con. Tuy nhiên, trước những vụ việc bắt giữ nước đóng bình giả trong thời gian qua, chúng tôi vô cùng lo lắng về độ an toàn cho trẻ nhỏ. Vì vậy những máy lọc nước của Báo An ninh Thủ đô và Thế giới lọc nước có ý nghĩa rất lớn với nhà trường. Qua đây bản thân tôi và các giáo viên cũng được hiểu thêm về “nước tốt” để dành những điều tuyệt vời nhất cho học sinh”.
Với Báo An ninh Thủ đô, việc tham gia chương trình “Nước tốt cho em” không đơn thuần là đồng hành trong một hoạt động thiện nguyện, mà còn là cách cụ thể hóa trách nhiệm xã hội của người làm báo giữa đời sống. Những chuyến đi đến vùng bão lũ không chỉ để ghi nhận thiệt hại hay phản ánh khó khăn, mà còn để cùng tìm lời giải cho những nhu cầu thiết thực nhất của người dân. Khi lựa chọn mang nước sạch, nước tốt đến các điểm trường, Báo An ninh Thủ đô chọn một hướng đi lặng lẽ nhưng bền bỉ, đó là góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, lan tỏa tri thức đúng về nước và nhấn mạnh rằng, sau thiên tai, điều người dân cần không chỉ là sự cứu trợ trước mắt, mà còn là những giải pháp giúp họ đứng vững và hồi sinh lâu dài. Bởi sau tất cả, mang nước sạch đến vùng lũ không chỉ là mang một nguồn nước, mà còn là mang theo sự bình yên để những đứa trẻ có thể lớn lên khỏe mạnh, để những mái trường sau bão thực sự hồi sinh, và để những chuyến đi thiện nguyện không chỉ dừng lại ở cảm xúc nhất thời, mà trở thành những dấu mốc của trách nhiệm và yêu thương dài lâu.
