Sở Nội vụ Hà Nội cho biết, cơ quan này nhận được văn bản của một số UBND xã, phường đề nghị hướng dẫn, trao đổi, giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP về tinh giản biên chế và các văn bản hướng dẫn có liên quan.
Theo Sở Nội vụ Hà Nội, việc xem xét, giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp phải căn cứ đúng đối tượng, điều kiện, thời điểm nghỉ việc, thời gian công tác và mức phụ cấp hằng tháng hiện hưởng theo quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP và các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của cấp có thẩm quyền.
Về đối tượng xem xét giải quyết chế độ, chính sách theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP, những trường hợp là người hoạt động không chuyên trách cấp xã, đồng thời kiêm nhiệm chức danh người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố trước ngày 1/7/2025, hoặc sau ngày 1/7/2025 được bầu giữ chức danh người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố, thì không thuộc đối tượng nghỉ việc, hưởng chế độ theo quy định tại Nghị định số 154.
Đối với trường hợp đang giữ chức danh trong các tổ chức Hội, đoàn thể, căn cứ chủ trương tại Kết luận số 163-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, từ ngày 1/7/2025 không còn người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã.
Ngoài ra, theo định hướng tại văn bản số 12/CV-BCĐ của Ban Chỉ đạo Chính phủ, các địa phương căn cứ tình hình thực tiễn và yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của hệ thống chính trị ở cấp xã mới để sắp xếp tạm thời, kéo dài việc sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đến trước ngày 31/5/2026.
Do đó, đối với trường hợp sau ngày 1/7/2025 mới được các cơ quan chức năng chỉ định giữ các chức danh như Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội Nông dân, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ, Chủ tịch Hội Người cao tuổi..., thì không phải là đối tượng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã để xem xét giải quyết chế độ, chính sách theo Nghị định số 154.
Trường hợp đã được giải quyết chế độ, chính sách theo Nghị định số 154, sau đó được bầu, tuyển dụng lại vào các cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước, hoặc bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong thời gian 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản biên chế, thì thực hiện hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận.
Riêng đối với trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã là Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh cấp xã, đã thôi làm công tác Hội, hưởng chế độ, chính sách theo quy định tại Nghị định số 150/2006/NĐ-CP, Nghị định số 157/2016/NĐ-CP và Thông tư số 03/2020/TT-BLĐTBXH, thì không thuộc đối tượng áp dụng của Nghị định số 154/2025/NĐ-CP.
Trên cơ sở đó, Sở Nội vụ đề nghị các xã, phường căn cứ đúng các quy định nêu trên và hồ sơ thực tế của từng trường hợp để xác định đối tượng; không mở rộng đối tượng ngoài phạm vi đã được Bộ Nội vụ hướng dẫn và ngoài quy định tại Nghị định số 154.
Về cách xác định phụ cấp hằng tháng hiện hưởng để tính trợ cấp, Nghị định số 154 đã quy định phụ cấp hằng tháng hiện hưởng của người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, là phụ cấp hằng tháng liền kề trước khi nghỉ việc, do ngân sách trung ương khoán quỹ phụ cấp để chi trả.
Trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố kiêm nhiệm thực hiện nhiệm vụ của người hoạt động không chuyên trách khác ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố, thì phụ cấp hằng tháng hiện hưởng để tính trợ cấp là phụ cấp hằng tháng của chức danh hiện hưởng và không tính phụ cấp hằng tháng của chức danh kiêm nhiệm.
Căn cứ quy định trên, các xã, phường xác định phụ cấp hằng tháng hiện hưởng làm căn cứ tính trợ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; không tự xác định thêm các khoản phụ cấp, phụ cấp kiêm nhiệm hoặc khoản hỗ trợ khác ngoài phạm vi quy định tại Nghị định số 154.
Bên cạnh đó, Nghị định số 154 đã quy định về thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của các đối tượng tinh giản biên chế (bao gồm người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố), là tổng thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội từ trung ương đến cấp xã và lực lượng vũ trang nhưng chưa hưởng trợ cấp thôi việc, hoặc chưa hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần, hoặc chưa hưởng chế độ phục viên, xuất ngũ.
Theo đó, Sở Nội vụ đề nghị các xã, phường không tính thời gian tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, hoặc thời gian có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị không thuộc phạm vi quy định tại Nghị định số 154.
