Sáng 9-1, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả năm 2025, phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, năm 2025, các đơn vị, địa phương phát hiện, bắt giữ, xử lý 123.513 vụ việc vi phạm (giảm 10,00% so với năm 2024). Trong đó: 9.404 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu (giảm 15,67%); 109.180 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế (giảm 9,30%); 4.929 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (giảm 13,78%).
Tổng số thu nộp ngân sách nhà nước đạt 15.394.667 triệu đồng (tăng 4,44%). Các lực lượng chức năng đã khởi tố hình sự 3.178 vụ (tăng 2,75%), với 5.477 đối tượng (tăng 17,58%).
Các thủ đoạn buôn lậu, hàng giả ngày càng tinh vi, khó phát hiện. Điển hình như việc lợi dụng loại hình thủ tục đơn giản với hàng hoá quá cảnh, chuyển cửa khẩu, loại hình miễn thuế đối với hàng hoá tạm nhập tái xuất, gửi kho ngoại quan, gia công sản xuất xuất khẩu, làm giả hồ sơ, giấy tờ trong bộ hồ sơ hải quan… để buôn lậu, thẩm lậu vào thị trường Việt Nam…
Lợi dụng việc cấp phép nhập khẩu chính ngạch hàng hóa và sơ hở trong việc kiểm tra, kiểm nghiệm sản phẩm hàng hóa của cơ quan chức năng để mua bán, đóng gói sản phẩm, hàng hóa không đúng chất lượng theo đăng ký; mua nguyên liệu giá rẻ, trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không đúng bản chất công dụng của sản phẩm, sau đó tổ chức gia công, pha trộn, sao chép nhãn mác, làm giả bao bì của các thương hiệu nổi tiếng để đóng gói thành phẩm, làm giả tem chống giả, mã vạch sản phẩm một cách tinh vi để qua mặt người tiêu dùng; sử dụng giấy tờ pháp lý giả, khống để đăng ký, công bố sản phẩm…
Các đối tượng cũng lợi dụng hoạt động của doanh nghiệp, đối tượng thực hiện các hành vi gian dối để xuất bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng nhằm mục đích trốn thuế; Lợi dụng các sàn thương mại điện tử và sử dụng các trang mạng xã hội, công cụ livestream… để quảng cáo, kinh doanh hàng lậu, hàng giả, hàng cấm, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Loại hình bưu chính, chuyển phát nhanh, hàng xách tay, hành lý ký gửi cũng được các đối tượng sử dụng. Lợi dụng chính sách thông thoáng về xuất nhập khẩu để buôn lậu, vận chuyển trái phép các mặt hàng gọn nhẹ dễ vận chuyển, có giá trị cao như: tiền, ngoại tệ, vàng, kim cương, tôm hùm giống, thuốc lá, xì gà, thuốc tân dược, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, điện tử, điện lạnh, tiền chất, ma tuý, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và hàng tiêu dùng khác, gây khó khăn cho lực lượng chức năng.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn biểu dương kết quả các lực lượng chức năng đã đạt được trong năm qua. Cùng với đó, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu khắc phục các hạn chế trong công tác chống buôn lậu và hàng giả.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh: “Các lực lượng chức năng phải liên tục ra quân thường xuyên, không ngừng nghỉ để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ, kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm với phương châm "xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực".
Việc kiểm tra phải bảo đảm nguyên tắc mỗi địa bàn, lĩnh vực do một cơ quan chịu trách nhiệm chính; đồng thời chủ động trao đổi, chia sẻ thông tin, phối hợp với lực lượng, đơn vị, địa phương để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hành vi vi phạm, tập trung đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành phải tập trung rà soát, sửa đổi, hoàn thiện hệ thống các tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với các mặt hàng thuộc lĩnh vực quản lý của mình, đặc biệt là thực phẩm, dược phẩm, các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khoẻ con người, môi trường.
Đồng thời, phải xử lý nghiêm cán bộ, công chức có hành vi thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, tiếp tay, bao che vi phạm; giao Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, trong quý I/2026, tổng hợp, đề xuất khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, những tấm gương tích cực, cách làm hay, tạo động lực cho lực lượng thực thi nhiệm vụ…
