Siết chặt kỷ luật phòng thi
Sáng 30-5, gần 124.000 thí sinh Hà Nội bước vào môn thi Ngữ văn, môn đầu tiên trong kỳ tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập, thời gian làm bài 120 phút. Theo thông tin từ Sở GD-ĐT Hà Nội, báo cáo từ các điểm thi cho thấy toàn thành phố có 123.692 thí sinh đến dự thi thực tế trên tổng số 124.082 em đăng ký, vắng 390 học sinh. Sang buổi chiều với môn Tiếng Anh, số lượng dự thi thực tế là 123.681 em, vắng 401 học sinh. Phần lớn số học sinh vắng mặt này là do các em đã chủ động định hướng nộp hồ sơ vào các trường nghề hoặc xét tuyển học bạ vào hệ thống các trường tư thục từ trước ngày tập trung làm thủ tục.
Về tình hình vi phạm quy chế, toàn thành phố chỉ ghi nhận 2 trường hợp thí sinh bị đình chỉ thi, 1 trường hợp trong buổi sáng (môn Ngữ văn) và 1 trường hợp trong buổi chiều (môn Ngoại ngữ) do các em mang điện thoại di động vào phòng thi. Bên cạnh công tác xử lý vi phạm, yếu tố nhân văn của kỳ thi cũng được thể hiện rõ khi các hội đồng thi đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng y tế xử lý linh hoạt, kịp thời hỗ trợ cho 5 trường hợp thí sinh gặp vấn đề về sức khỏe trước giờ phát đề. Các em đã được bố trí làm bài tại phòng thi riêng dưới sự giám sát của 2 giám thị cùng cán bộ y tế nhằm đảm bảo tối đa quyền lợi, giúp các em không bị bỏ lỡ cơ hội.
Cùng với đó, kỳ thi năm nay có sự vào cuộc của các cấp chính quyền và cơ quan, ban, ngành. Các sở, ban, ngành và UBND các phường, xã Hà Nội đều bố trí nhân sự tham gia tổ chức kỳ thi, tuyển sinh; xây dựng kế hoạch phối hợp triển khai các nhiệm vụ theo phân công. Các đơn vị đã khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, điều kiện bảo đảm tổ chức (lắp camera an ninh, chuẩn bị văn phòng phẩm, kinh phí…); theo dõi diễn biến dịch bệnh, mưa bão, cấp điện… để tổ chức kỳ thi tại địa phương bảo đảm an toàn tuyệt đối. Hà Nội cũng đã yêu cầu các công trình đang thi công phải giảm bụi, thu gọn rào chắn, không làm ảnh hưởng đến các luồng giao thông trên địa bàn thành phố trong thời gian diễn ra kỳ thi.
Theo ông Nguyễn Quang Tuấn - Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, công tác tập huấn cán bộ coi thi, giám sát thi và chuẩn bị các phương án xử lý tình huống phát sinh luôn được đơn vị xác định là một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhằm bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, công bằng và đúng quy chế. Năm nay, có 17.150 cán bộ, giáo viên, nhân viên được điều động tham gia coi thi.
Không còn lý thuyết suông
Trao đổi về định hướng ra đề thi vào lớp 10 THPT của Hà Nội năm 2026, ông Hà Xuân Nhâm - Trưởng phòng Giáo dục Trung học (Sở GD-ĐT Hà Nội) cho biết, cấu trúc, định dạng đề thi của Hà Nội bám sát đề minh họa đã được công bố theo Chương trình giáo dục phổ thông mới. “Kế thừa những kết quả đạt được của năm trước, chúng tôi rút kinh nghiệm để làm sao chất lượng đề thi tốt hơn. Nguyên tắc đề thi là vừa sức, phân hóa và phục vụ tốt cho mục tiêu tuyển sinh vào lớp 10” - ông Hà Xuân Nhâm nói.
Đề thi Ngữ văn lớp 10 năm nay của Hà Nội được đánh giá cao với việc thay đổi tư duy lối mòn bằng cách sử dụng một ngữ liệu hoàn toàn nằm ngoài sách giáo khoa. Bài thơ về hình ảnh những đứa trẻ miền núi của tác giả Thanh Thảo đã được lựa chọn làm chất liệu cốt lõi cho cả phần đọc hiểu lẫn phần làm văn câu nghị luận văn học. Đánh giá về chuyên môn, các chuyên gia giáo dục nhận định, cách ra đề năm nay triệt tiêu hoàn toàn vấn nạn “học vẹt”, “học tủ”, “đoán đề” vốn đã tồn tại nhiều năm qua. Việc chọn một văn bản lạ đòi hỏi học sinh không thể sử dụng các bài văn mẫu được học thuộc lòng trên lớp, mà bắt buộc phải dùng chính năng lực ngôn ngữ, kỹ năng đọc hiểu thể loại và sự cảm thụ thực tế của bản thân để giải mã văn bản. Hệ thống câu hỏi đọc hiểu gồm 5 câu được thiết kế rất khoa học theo ma trận tăng dần từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng, giúp học sinh có lực học trung bình dễ dàng đạt điểm 5 hoặc điểm 6, nhưng để chạm đến mức điểm giỏi lại là một thử thách thực sự. Đặc biệt, phần làm văn nghị luận xã hội chiếm 4 điểm của đề thi đã chạm đúng vào hơi thở của thời đại khi đặt ra vấn đề về sự kết nối của giới trẻ với cuộc sống thực tế trước thực trạng mất kết nối do quá lạm dụng thế giới ảo của công nghệ. Đề bài có độ mở rất cao, tạo không gian tự do tối đa cho học sinh bày tỏ quan điểm cá nhân và tư duy phản biện. Ghi nhận tại các cổng trường sau giờ thu bài, nhiều thí sinh tỏ ra vô cùng hào hứng với câu hỏi này. Các em chia sẻ rằng bản thân không hề cảm thấy bị gò bó mà ngược lại, đề bài đã khơi gợi cho các em mong muốn được viết bằng chính trải nghiệm sống của thế hệ mình. Nhiều học sinh có học lực khá giỏi thậm chí đã đưa những dẫn chứng rất thời sự về các nhà sáng tạo nội dung số có đóng góp tích cực cho cộng đồng trẻ em vùng cao vào bài làm để chứng minh cho sức mạnh của sự kết nối thực tế.
Với đề thi Ngoại ngữ, môn Tiếng Anh được đánh giá không dễ đạt điểm 9 - 10 khi không đơn thuần chỉ kiểm tra kiến thức mà được tăng cường tính ứng dụng và năng lực giao tiếp. Cô Mai Linh, giáo viên tiếng Anh trường THPT Marie Curie Long Biên, giáo viên Tuyensinh247.com cho biết: “Đề Tiếng Anh lớp 10 không còn là bài kiểm tra kiến thức đơn thuần mà là một bài đánh giá tư duy và kỹ năng ngôn ngữ toàn diện”. Theo cô Mai Linh, đề thi năm nay giữ nguyên cấu trúc so với các năm trước, nhưng có một vài điều chỉnh tinh tế về độ khó và dạng câu hỏi, phản ánh rõ định hướng của chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là tăng cường năng lực giao tiếp, tư duy ngôn ngữ và ứng dụng thực tiễn. Thay đổi lớn trong đề thi năm nay là một số câu hỏi có ngữ cảnh thực tế hơn, gần gũi với đời sống học sinh (ví dụ phần viết lại câu hoặc đọc hiểu). Các câu hỏi yêu cầu học sinh có khả năng từ vựng tương đối tốt. Nhìn chung đề thi bám sát với chủ đề trong chương trình tiếng Anh lớp 9. Phần từ vựng trắc nghiệm và ngữ pháp tương đối quen thuộc với học sinh. Trong phần phát âm có một câu hỏi xuất hiện từ vựng “lạ” như holography, tuy nhiên nếu nắm vững quy tắc phát âm âm câm “h” thì học sinh hoàn toàn có thể làm được. Bên cạnh đó, nhiều đánh giá cho rằng đề sát thực tế, nhiều câu hỏi liên hệ đến đời sống học sinh như lựa chọn nghề nghiệp, quản lý thời gian cá nhân, đồng thời tăng tính suy luận với phần đọc hiểu và sắp xếp câu hoàn thành đoạn văn - yêu cầu học sinh tư duy và vận dụng, không chỉ học thuộc. Độ phân hóa đề thi được đánh giá khá tốt khi học sinh trung bình có thể đạt 5 - 6 điểm nếu nắm chắc kiến thức cơ bản, học sinh khá có thể đạt 7 - 8 điểm, học sinh giỏi cần cẩn trọng ở phần đọc hiểu và hoàn thành đoạn văn để đạt điểm 9 - 10.
Những điểm mới đáng ghi nhận về kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT Hà Nội
Năm học 2026-2027, Hà Nội đã tăng chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 công lập với 124 trường THPT công lập và công lập chất lượng cao, tổng chỉ tiêu là 81.448 học sinh. Tuy nhiên, với số lượng thí sinh dự thi lên tới gần 124.000 em, cạnh tranh vẫn rất cao khi vẫn có hơn 40.000 học sinh không có cơ hội được học trường công lập. Kỳ thi năm nay cũng ghi nhận nhiều điểm mới, tạo thuận lợi cũng như giảm áp lực, mở rộng cơ hội học tập và giảm bớt thủ tục hành chính cho học sinh. Lần đầu tiên Hà Nội bỏ quy định về khu vực tuyển sinh và hộ khẩu. Học sinh chỉ cần có nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú) tại Hà Nội đều có thể đăng ký dự tuyển vào các trường THPT công lập. Bên cạnh đó, năm nay Hà Nội đã tăng số lượng nguyện vọng và giảm chênh lệch điểm giữa các nguyện vọng xét tuyển vào lớp 10 công lập. Mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào 3 trường THPT công lập bất kỳ. Mức điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng cũng được điều chỉnh giảm với nguyện vọng 2 cao hơn nguyện vọng 1 là 0,5 điểm và nguyện vọng 3 cao hơn nguyện vọng 1 là 1 điểm.
Sở GD-ĐT Hà Nội cũng triển khai lần đầu tiên hình thức đăng ký trực tuyến. Học sinh sử dụng tài khoản định danh điện tử VneID để đăng nhập và khai phiếu đăng ký dự tuyển trên Cổng tuyển sinh đầu cấp của thành phố. Việc này giúp giảm thủ tục giấy tờ và tăng cường tính bảo mật.
